វាស់វែងប្រសិទ្ធភាពគោលនយោបាយវិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា ដោយផលិតភាព និងសមត្ថភាពប្រកួតប្រជែង

នេះគឺជាខ្លឹមសារសំខាន់មួយនៅក្នុងសិក្ខាសាលាឯកទេស «គោលនយោបាយវិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងនវានុវត្តន៍ជំរុញផលិតភាពជាតិ» ដែលបានរៀបចំឡើងនៅថ្ងៃទី ១៤ ខែសីហា នៅ TPHCM ក្នុងក្របខ័ណ្ឌវេទិកាផលិតភាពគុណភាពជាតិ ឆ្នាំ ២០២៦ ដោយក្រសួងវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យា សហការជាមួយគណៈគោលនយោបាយ យុទ្ធសាស្ត្រមជ្ឈិម រៀបចំឡើង។

ថ្លែងមតិនៅក្នុងសិក្ខាសាលា លោក Nguyen Nam Hai ប្រធានគណៈកម្មាធិការស្តង់ដារ រង្វាស់រង្វាល់ និងគុណភាពជាតិ (ក្រសួងវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យា) យល់ឃើញថា នៅក្នុងដំណាក់កាលអភិវឌ្ឍន៍ថ្មី កំណើនមិនអាចបន្តពឹងផ្អែកជាចម្បងលើការពង្រីកទុន ពលកម្ម និងការទាញយកធនធាននោះឡើយ។

លំហសម្រាប់កំណើនប្រកបដោយចីរភាពត្រូវតែចេញពីសមត្ថភាពម្ចាស់ការលើបច្ចេកវិទ្យា នវានុវត្តន៍វិធីសាស្ត្រអភិបាលកិច្ច លើកកម្ពស់គុណភាពស្ថាប័ន និងការប្រើប្រាស់ប្រភពធនធានប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។ ស្មារតីនៃសេចក្តីសម្រេចចិត្តលេខ 57-NQ/TW ក៏បានដាក់ចេញនូវតម្រូវការក្នុងការនាំយកវិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា នវានុវត្តន៍ និងបរិវត្តកម្មឌីជីថល ឱ្យក្លាយជាកម្លាំងចលករផ្ទាល់នៃការអភិវឌ្ឍ។

យោងតាមលោក Nguyen Nam Hai បញ្ហាមិនត្រឹមតែស្ថិតនៅលើការអះអាងពីតួនាទីរបស់វិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យាប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែអ្វីដែលសំខាន់ជាងនេះ គឺការបញ្ជាក់ឱ្យច្បាស់ពីយន្តការដើម្បីឱ្យចំណេះដឹង បច្ចេកវិទ្យា និងប្រភពធនធានគាំទ្រនានាជ្រួតជ្រាបចូលទៅក្នុងសហគ្រាស ជួយឱ្យសហគ្រាសមានសមត្ថភាពស្រូបយក ម្ចាស់ការ និងធ្វើនវានុវត្តន៍បច្ចេកវិទ្យា។ ប្រសិទ្ធភាពនៃគោលនយោបាយ ដូច្នេះហើយ ត្រូវតែវាស់វែងដោយលទ្ធផលជាក់ស្តែង។

AI ក្លាយជាថ្នាលគ្រឹះថ្មីមួយនៃផលិតភាព

លោក Nguyen Nam Hai ប្រធានគណៈកម្មាធិការស្តង់ដារ រង្វាស់រង្វាល់ និងគុណភាពជាតិ ថ្លែងមតិនៅក្នុងសិក្ខាសាលា។

យោងតាមសាស្ត្រាចារ្យ បណ្ឌិត Vu Minh Khuong សាលាគោលនយោបាយសាធារណៈ Lee Kuan Yew នៃសាកលវិទ្យាល័យជាតិសិង្ហបុរី បច្ចុប្បន្នមាននិន្នាការចំនួន ៧ ដែលកំពុងកំណត់ទិសដៅគោលនយោបាយវិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងនវានុវត្តន៍។

បណ្តានិន្នាការទាំងនោះរួមមាន AI ក្លាយជាហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផលិតភាពថ្មី ការផ្លាស់ប្តូរពីការគ្រប់គ្រង R&D ទៅជាការកសាងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីនវានុវត្តន៍ ការផ្លាស់ប្តូរពីការអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពនវានុវត្តន៍ទៅជាការដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមជាតិតាមរយៈនវានុវត្តន៍ AI - បរិវត្តកម្មឌីជីថល - បរិវត្តកម្មបៃតង ក្លាយជាចំណុចកណ្តាល គំរូ «រដ្ឋ-សាលា-សហគ្រាស» ផ្លាស់ប្តូរទៅជាប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីបើកចំហ រដ្ឋាភិបាលផ្លាស់ប្តូរពីការផ្តល់ថវិកាស្រាវជ្រាវទៅជាការបង្កើតថ្នាលគ្រឹះ និងនវានុវត្តន៍ត្រូវតែផ្សព្វផ្សាយពាសពេញខឿនសេដ្ឋកិច្ចទាំងមូល។

ចេញពីបណ្តានិន្នាការទាំងនេះ សាស្ត្រាចារ្យ បណ្ឌិត Vu Minh Khuong បានស្នើនូវ ៨ ទិសដៅសម្រាប់វៀតណាម ដែលក្នុងនោះមានការកំណត់ទីតាំងវៀតណាមឱ្យក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌល AI និងនវានុវត្តន៍នៃតំបន់ ការធ្វើ AI នីយកម្មខឿនសេដ្ឋកិច្ច ដោយផ្តល់អាទិភាពដល់វិស័យសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម ការម្ចាស់ការលើសមត្ថភាពផលិតបន្ទះឈីបយុទ្ធសាស្ត្រ ការអភិវឌ្ឍផលិតកម្មបៃតងនិងវៃឆ្លាត កសិកម្មវៃឆ្លាត ថាមពលបញ្ចេញការបំភាយឧស្ម័នទាប និងរដ្ឋាភិបាល AI។

លោកក៏បានស្នើកសាងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីនវានុវត្តន៍ «រដ្ឋ-សាលា-សហគ្រាស ២.០» ដោយពង្រីកការចូលរួមរបស់ Startup បណ្តាអង្គការហិរញ្ញវត្ថុ និងដៃគូសកល។

ជាពិសេស យោងតាមសាស្ត្រាចារ្យ បណ្ឌិត Vu Minh Khuong បច្ចេកវិទ្យាចាំបាច់ត្រូវធ្វើឱ្យមានលក្ខណៈសកលដល់សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម ដើម្បីកុំឱ្យវិស័យនេះគ្រាន់តែបញ្ឈប់នៅត្រឹមការ «ទិញបច្ចេកវិទ្យា» ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែអ្វីដែលសំខាន់ជាងនេះ គឺត្រូវចេះវិធីបង្កើតតម្លៃចេញពីបច្ចេកវិទ្យា។

កែទម្រង់ស្ថាប័នដើម្បីបើកទូលាយប្រភពធនធាន

ចេញពីទស្សនវិស័យស្ថាប័ន លោកស្រី Vo Thi Lan Phuong នាយកប្រតិបត្តិ Vriens & Partners វៀតណាម យល់ឃើញថា ការកែទម្រង់ស្ថាប័នចាំបាច់ត្រូវក្លាយជាកម្លាំងចលករផ្ទាល់ដើម្បីបើកទូលាយប្រភពធនធាន ជំរុញនវានុវត្តន៍ និងលើកកម្ពស់ផលិតភាព។

យោងតាមលោកស្រី Vo Thi Lan Phuong មានក្រុមគោលនយោបាយចំនួន ៦ ដែលមានហានិភ័យធ្វើឱ្យថយចុះផលិតភាព រួមមាន៖ ការបង្កើតការចំណាយលើការអនុលោមតាមច្បាប់ច្រើនហួសហេតុ ការកម្រិតការប្រកួតប្រជែង ការរារាំងនវានុវត្តន៍ ការធ្វើឱ្យកើនឡើងនូវហានិភ័យ ការបង្កើត «អន្ទាក់ខ្នាត» និងការគាំពារអូសបន្លាយពេលយូរ។

ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានេះ ចាំបាច់ត្រូវពង្រឹងការគ្រប់គ្រងផ្អែកលើហានិភ័យ ផ្លាស់ប្តូរពីការត្រួតពិនិត្យមុនទៅជាការត្រួតពិនិត្យក្រោយនៅពេលសមស្រប និងលុបចោលនូវរាល់តម្រូវការជាន់គ្នានានា។ ការកម្រិតការប្រកួតប្រជែង គួរតែអនុវត្តនៅពេលដែលចាំបាច់ពិតប្រាកដតែប៉ុណ្ណោះ។

សាស្ត្រាចារ្យ បណ្ឌិត Vu Minh Khuong សាលាគោលនយោបាយសាធារណៈ Lee Kuan Yew នៃសាកលវិទ្យាល័យជាតិសិង្ហបុរី វិភាគបណ្តានិន្នាការកំណត់ទិសដៅគោលនយោបាយវិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងនវានុវត្តន៍។

លោកស្រី Vo Thi Lan Phuong ក៏យល់ឃើញផងដែរថា មិនគួរបិទហាមឃាត់អ្វីដែលថ្មីដោយគ្រាន់តែមិនទាន់មានបទប្បញ្ញត្តិនោះឡើយ ប៉ុន្តែជំនួសមកវិញគឺត្រូវគ្រប់គ្រងតាមលទ្ធផល បង្កើតបរិស្ថានសាកល្បងគោលនយោបាយ (Sandbox) និងធានានូវអព្យាក្រឹតភាពបច្ចេកវិទ្យា។

ថ្លែងមតិបិទសិក្ខាសាលា លោក Nguyen Nam Hai បានសង្កត់ធ្ងន់លើតម្រូវការចំនួនបី រួមមាន៖ គោលនយោបាយត្រូវតែឆ្ពោះទៅរកលទ្ធផលអភិវឌ្ឍន៍ដែលអាចវាស់វែងបាន សហគ្រាសត្រូវតែរក្សាតួនាទីស្នូលក្នុងការអនុវត្តគោលនយោបាយ ព្រមទាំងចាំបាច់ត្រូវបង្កើតឱ្យមានយន្តការផ្តល់មតិត្រឡប់ជាប្រចាំរវាងស្ថាប័នគ្រប់គ្រង អ្នកជំនាញ និងសហគ្រាស។

យន្តការផ្តល់មតិត្រឡប់នេះ គឺសំដៅពង្រីកវិសាលភាពទាន់ពេលវេលានូវបណ្តាគំរូប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព និងកែសម្រួលនូវបទប្បញ្ញត្តិនានាដែលលែងសមស្រប។

អាស្រ័យហេតុនេះ គុណភាពនៃស្ថាប័នមិនត្រឹមតែត្រូវបានបង្ហាញឱ្យឃើញតាមរយៈការដែលគោលនយោបាយត្រូវបានប្រកាសឱ្យប្រើប្រាស់ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែអ្វីដែលសំខាន់ជាងនេះ គឺល្បឿននៃការជ្រួតជ្រាបរបស់គោលនយោបាយចូលទៅក្នុងជីវភាពជាក់ស្តែង និងសមត្ថភាពបង្កើតនូវលទ្ធផលជាក់ស្តែងចំពោះផលិតភាព និងសមត្ថភាពប្រកួតប្រជែងនៃខឿនសេដ្ឋកិច្ច៕

វិទ្យាសាស្ត្រនិងបច្ចេកវិទ្យា ការច្នៃប្រឌិតបង្កើតថ្មីព្រមទាំងការបំប្លែងជាឌីជីថល៖ ស្ថាប័នបានគ្រប់ដណ្តប់ហើយ ការផ្តោតអារម្មណ៍គឺការអនុវត្តគោលនយោបាយ យុគសម័យ - ក្រោយពេលបង្កើនភាពល្អឥតខ្ចោះជាមូលដ្ឋាននូវប្រព័ន្ធស្ថាប័នសម្រាប់វិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា ការច្នៃប្រឌិតបង្កើតថ្មីព្រមទាំងការបំប្លែងជាឌីជីថលរួចមក នោះការផ្តោតអារម្មណ៍នាពេលបច្ចុប្បន្នគឺការដោះស្រាយបណ្តាចំណុចស្ទះនៅក្នុងដំណើរការដាក់ឱ្យដំណើរការអនុវត្ត នាំយកបណ្តាយន្តការនិងគោលនយោបាយឱ្យឈានចូលទៅក្នុងជីវភាពរស់នៅយ៉ាងឆាប់រហ័ស ព្រមទាំងបង្កើតកម្លាំងចលករសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍន៍។

ដោះស្រាយការលំបាកក្នុងការរៀបចំ ការបែងចែក និងការប្រគល់រ៉ាប់រងប្រាក់ការប៉ាន់ប្រមាណចំណាយ សម្រាប់សកម្មភាពវិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងការផ្លាស់ប្តូរថ្មីច្នៃប្រឌិត យុគសម័យ - រដ្ឋាភិបាលបានប្រកាសឱ្យប្រើប្រាស់នូវសេចក្តីសម្រេចចិត្តលេខ 66.24/2026/NQ-CP ចុះថ្ងៃទី ២៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០២៦ អំពីការដោះស្រាយបណ្តាការលំបាក និងបញ្ហាចោទឡើង នៅក្នុងបទបញ្ជាស្តីពីការរៀបចំ ការបែងចែក និងការប្រគល់រ៉ាប់រងប្រាក់ការប៉ាន់ប្រមាណចំណាយថវិកាអាជីព សម្រាប់សកម្មភាពវិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងការផ្លាស់ប្តូរថ្មីច្នៃប្រឌិត។

វ៉ាន់ណាំ