ពង្រីកតួនាទីរបស់មនុស្សចាស់នៅក្នុងខឿន "សេដ្ឋកិច្ចប្រាក់" ដោយបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល

14:25 | 21/08/2026 សុវណ្ណ

យុគសម័យ - ក្នុងបរិបទដែលភាពចាស់ជរានៃចំនួនប្រជាជនកាន់តែច្បាស់ក្រឡែត វិទ្យាសាស្ត្រ - បច្ចេកវិទ្យា នវានុវត្តន៍ និងបរិវត្តកម្មឌីជីថល មិនត្រឹមតែគាំទ្រដល់ការថែទាំមនុស្សចាស់ឱ្យកាន់តែប្រសើរឡើងប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបើកឱកាសបន្ថែមដើម្បីឱ្យពួកគេបន្តពលកម្ម ច្នៃប្រឌិត ចែករំលែកចំណេះដឹង និងចូលរួមកាន់តែស៊ីជម្រៅទៅក្នុងជីវភាពសេដ្ឋកិច្ច - សង្គម។

កសាងមូលដ្ឋានទិន្នន័យសម្រាប់ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីបង្កើតអាជីវកម្មថ្មីផ្លាស់ប្តូរថ្មីច្នៃប្រឌិត៖ ថ្នាលសេដ្ឋកិច្ចទិន្នន័យ ត្រួតពិនិត្យឡើងវិញនូវយន្តការហិរញ្ញវត្ថុ ការគ្រប់គ្រងហានិភ័យក្នុងសកម្មភាពធនាគារ

នៅក្នុងសន្និសីទបូកសរុបបណ្តោះអាសន្ន វាយតម្លៃការងារមនុស្សចាស់ ៧ ខែដើមឆ្នាំ ២០២៦ និងដាក់ពង្រាយភារកិច្ចសំខាន់ៗនាពេលខាងមុខរបស់គណៈកម្មាធិការជាតិស្តីពីមនុស្សចាស់វៀតណាម បណ្តាប្រតិភូបានសង្កត់ធ្ងន់លើតម្រូវការផ្លាស់ប្តូរវិធីសាស្ត្រទាក់ទងចំពោះមនុស្សចាស់ ដែលក្នុងនោះ បច្ចេកវិទ្យាចាំបាច់ត្រូវទាញយកផល ទាំងដើម្បីលើកកម្ពស់គុណភាពជីវិត ទាំងដើម្បីពង្រីកលំហចូលរួមទៅក្នុងខឿន «សេដ្ឋកិច្ចប្រាក់»។

អនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យា Le Xuan Dinh យល់ឃើញថា ចាំបាច់ត្រូវផ្លាស់ប្តូរពីទស្សនៈដែលថាមនុស្សចាស់គ្រាន់តែជាមុខសញ្ញាទទួលផលពីគោលនយោបាយ ទៅជាវិធីសាស្ត្រទាក់ទងដោយចាត់ទុកពួកគេក្នុងពេលដំណាលគ្នាជាធនធាន អ្នកប្រើប្រាស់ អ្នកពលកម្ម អ្នកជំនាញ អ្នកច្នៃប្រឌិត និងជាតួអង្គចូលរួមទីផ្សារ។

យោងតាមអនុរដ្ឋមន្ត្រី វិធីសាស្ត្រទាក់ទងនេះគឺស្របតាមស្មារតីនៃសេចក្តីសម្រេចចិត្តលេខ ៥៧ ស្តីពីការបង្កើតរបកគំហើញក្នុងការអភិវឌ្ឍវិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា នវានុវត្តន៍ និងបរិវត្តកម្មឌីជីថល។

គាំទ្រមនុស្សចាស់ចូលរួមក្នុងបរិវត្តកម្មឌីជីថល

ចេញពីតម្រូវការខាងលើ ក្រសួងវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យា បានកំណត់ភារកិច្ចចំពោះមុខមួយគឺការពង្រឹងការគាំទ្រមនុស្សចាស់ក្នុងការចូលរួមក្នុងបរិវត្តកម្មឌីជីថល នវានុវត្តន៍ និងការបង្កើតអាជីវកម្មថ្មី (Startup)។

សន្និសីទបូកសរុបបណ្តោះអាសន្ន វាយតម្លៃការងារមនុស្សចាស់ ៧ ខែដើមឆ្នាំ ២០២៦ និងដាក់ពង្រាយភារកិច្ចសំខាន់ៗនាពេលខាងមុខរបស់គណៈកម្មាធិការជាតិស្តីពីមនុស្សចាស់វៀតណាម។
សន្និសីទបូកសរុបបណ្តោះអាសន្ន វាយតម្លៃការងារមនុស្សចាស់ ៧ ខែដើមឆ្នាំ ២០២៦ និងដាក់ពង្រាយភារកិច្ចសំខាន់ៗនាពេលខាងមុខរបស់គណៈកម្មាធិការជាតិស្តីពីមនុស្សចាស់វៀតណាម។

បច្ចុប្បន្ន សមត្ថភាពទទួលបានសេវាឌីជីថលរបស់មនុស្សចាស់នៅមានកម្រិតនៅឡើយ ជាពិសេសនៅតំបន់ជនបទ តំបន់ភ្នំ និងតំបន់ជនជាតិភាគតិច។ ជំនាញប្រើប្រាស់សេវាសាធារណៈតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត ធនាគារឌីជីថល ការពិគ្រោះយោបល់សុខាភិបាលតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត និងបណ្តាថ្នាលឌីជីថលរបស់ផ្នែកមួយនៃមនុស្សចាស់នៅមិនទាន់ខ្ពស់នៅឡើយ។

យោងតាមអនុរដ្ឋមន្ត្រី Le Xuan Dinh បញ្ហានេះត្រូវបានមើលឃើញ និងកំណត់នៅក្នុងមាត្រា ៤៤ ស្តីពីការគាំទ្រមនុស្សចាស់ និងជនពិការក្នុងបរិវត្តកម្មឌីជីថល នៃច្បាប់ស្តីពីបរិវត្តកម្មឌីជីថល។

ក្រសួងវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យា នឹងបន្តត្រួតពិនិត្យឡើងវិញ ស្នើគោលនយោបាយសំដៅធ្វើឱ្យជំនាញឌីជីថលមានលក្ខណៈសកល លើកកម្ពស់សមត្ថភាពទទួលបានសេវាឌីជីថលសម្រាប់មនុស្សចាស់ ព្រមទាំងលើកទឹកចិត្តដល់ការអភិវឌ្ឍផលិតផល និងថ្នាលនានាដែលមានផ្ទៃមុខកម្មវិធីសាមញ្ញ ងាយស្រួលប្រើប្រាស់ គាំទ្រដោយសំឡេង និងភាសាធម្មជាតិ ស្របតាមក្រុមអ្នកប្រើប្រាស់នេះ។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ បរិវត្តកម្មឌីជីថលមិនត្រឹមតែជួយឱ្យមនុស្សចាស់ទទួលបានសេវាសារវន្តកាន់តែងាយស្រួលប៉ុណ្ណោះទេ។

យោងតាមអនុរដ្ឋមន្ត្រី នៅក្នុងសង្គមនាពេលបច្ចុប្បន្ន មានអ្នកជំនាញ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ កម្មាភិបាលគ្រប់គ្រង សិប្បករ និងអ្នកមានជំនាញវិជ្ជាជីវៈជាច្រើនរូប ក្រោយពេលចូលនិវត្តន៍ នៅតែមានចំណេះដឹង បទពិសោធន៍ និងសមត្ថភាពច្នៃប្រឌិត។ ប្រសិនបើមានយន្តការសមស្រប នេះនឹងក្លាយជាប្រភពធនធានដ៏មានតម្លៃសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសជាតិ។

តភ្ជាប់មនុស្សចាស់ជាមួយប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីនវានុវត្តន៍

ចេញពីទស្សនវិស័យលើកកម្ពស់ធនធាន ក្រសួងវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យា បានស្នើស្រាវជ្រាវអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធក្លឹប និងមជ្ឈមណ្ឌលថែទាំមនុស្សចាស់នៅតាមសហគមន៍ ដែលក្នុងនោះអាចពិគ្រោះយោបល់តាមគំរូថែទាំមនុស្សចាស់ពាក់កណ្តាលស្នាក់នៅរបស់ទីក្រុង Ha Noi។

បណ្តាក្លឹប និងមជ្ឈមណ្ឌលទាំងនេះ ចាំបាច់ត្រូវតភ្ជាប់ជាមួយមជ្ឈមណ្ឌលនវានុវត្តន៍ អង្គការវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យា សហគ្រាសបច្ចេកវិទ្យា និងសមាគមមនុស្សចាស់។

គោលដៅគឺបង្កើតលំហនានាដើម្បីឱ្យមនុស្សចាស់ទទួលបានទាំងការថែទាំ អាចចែករំលែកទាំងចំណេះដឹង បទពិសោធន៍ ចូលរួមសកម្មភាពច្នៃប្រឌិត និងតភ្ជាប់ជាមួយបណ្តាតួអង្គនៅក្នុងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីនវានុវត្តន៍។

ពាក់ព័ន្ធនឹងសំណើបង្កើតមូលនិធិគាំទ្រ «សេដ្ឋកិច្ចប្រាក់» អនុរដ្ឋមន្ត្រី Le Xuan Dinh បានឱ្យដឹងថា ក្រសួងវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យា នាពេលបច្ចុប្បន្នកំពុងរក្សាមូលនិធិចំនួន ៣ រួមមាន មូលនិធិនវានុវត្តន៍បច្ចេកវិទ្យាជាតិ មូលនិធិអភិវឌ្ឍន៍វិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យាជាតិ និងមូលនិធិទូរគមនាគមន៍សាធារណៈ។

ក្នុងបរិបទដែលរដ្ឋាភិបាលមានគោលនយោបាយកម្រិតការបង្កើតមូលនិធិថ្មី ក្រសួងវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យា យល់ឃើញថា ជំនួសឱ្យការបង្កើតមូលនិធិដាច់ដោយឡែកមួយបន្ថែមទៀត ក្រសួងនឹងស្រាវជ្រាវតម្រូវការ និងស្នើបំពេញបន្ថែមមុខងារសមស្របទៅក្នុងបណ្តាមូលនិធិដែលមានស្រាប់ ដោយផ្តោតលើមូលនិធិអភិវឌ្ឍន៍វិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យាជាតិ និងមូលនិធិនវានុវត្តន៍បច្ចេកវិទ្យាជាតិ។

បច្ចេកវិទ្យាពង្រីកទីផ្សារ «សេដ្ឋកិច្ចប្រាក់»

វាយតម្លៃផលប៉ះពាល់នៃវិទ្យាសាស្ត្រ - បច្ចេកវិទ្យា និងនវានុវត្តន៍ចំពោះ «សេដ្ឋកិច្ចប្រាក់» អនុរដ្ឋមន្ត្រី Le Xuan Dinh បានលើកឡើងនូវ ៥ ទិដ្ឋភាពគួរឱ្យកត់សម្គាល់។

ជាបឋម វិទ្យាសាស្ត្រ - បច្ចេកវិទ្យា អាចរួមចំណែកពន្យារអាយុកាលប្រកបដោយសុខភាពល្អ និងលើកកម្ពស់គុណភាពជីវិតរបស់មនុស្សចាស់។

នាពេលខាងមុខ បច្ចេកវិទ្យាសុខាភិបាលរួមផ្សំជាមួយបញ្ញាសិប្បនិម្មិត អាចបង្កើតនូវវិធីសាស្ត្រថែទាំថ្មីៗ។ បច្ចេកវិទ្យាវៃឆ្លាត ឧបករណ៍ស្វ័យប្រវត្តិ អភិបាលកិច្ចកំណត់ត្រាវេជ្ជសាស្ត្រ និងការវិភាគទិន្នន័យធំ អាចជួយឱ្យមនុស្សចាស់រក្សាកម្រិតឯករាជ្យភាពកាន់តែខ្ពស់។

ជំនួសឱ្យការរកឃើញបញ្ហាសុខភាពនៅពេលទៅកាន់គ្រឹះស្ថានសុខាភិបាលដើម្បីពិនិត្យតាមកាលកំណត់ បច្ចេកវិទ្យាអាចគាំទ្រដល់ការតាមដានសុខភាពជាបន្តបន្ទាប់ រកឃើញហានិភ័យបានទាន់ពេលវេលា និងធ្វើបុគ្គលកម្មដំណើរការថែទាំ។ តាមរយៈនោះ ចំនួនឆ្នាំរស់នៅប្រកបដោយសុខភាពល្អ និងសមត្ថភាពម្ចាស់ការលើខ្លួនឯងរបស់មនុស្សចាស់អាចត្រូវបានកែលម្អឱ្យកាន់តែប្រសើរឡើង។

ទិដ្ឋភាពទីពីរ គឺការប្រែក្លាយតម្រូវការរបស់មនុស្សចាស់ឱ្យទៅជាទីផ្សារ និងជាកម្លាំងចលករសេដ្ឋកិច្ចថ្មី។

បច្ចុប្បន្ន មាន Startup ជាច្រើនបានលេចឡើងដោយធ្វើប្រតិបត្តិការក្នុងវិស័យនានា ដូចជា AgeTech HealthTech លំនៅឋានវៃឆ្លាត រ៉ូបូតគាំទ្រ អាហារូបត្ថម្ភ ហិរញ្ញវត្ថុ ធានារ៉ាប់រង ទេសចរណ៍ ការកម្សាន្ត និងការថែទាំមនុស្សចាស់។

ការអភិវឌ្ឍនៃផលិតផល និងសេវាកម្មទាំងនេះបានបង្ហាញថា តម្រូវការរបស់មនុស្សចាស់មិនត្រឹមតែចោទឡើងនូវតម្រូវការស្តីពីសន្តិសុខសង្គមប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបង្កើតបានជាទីផ្សារថ្មីមួយទៀតផង។ ប្រសិនបើសាងសង់បាននូវបណ្តាផលិតផល និងសេវាកម្មដែលសមស្របតាមតម្រូវការក្នុងស្រុក វៀតណាមមិនត្រឹមតែបម្រើទីផ្សារក្នុងស្រុកប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងអាចឈានឆ្ពោះទៅកាន់ទីផ្សារក្នុងតំបន់ទៀតផង។

ទីបី បច្ចេកវិទ្យាអាចរួមចំណែកបំពេញបន្ថែមការខ្វះខាតកម្លាំងពលកម្ម និងលើកកម្ពស់ផលិតភាពសង្គមក្នុងបរិបទនៃភាពចាស់ជរានៃចំនួនប្រជាជន។

នៅពេលចំនួនមនុស្សចាស់កើនឡើង តម្រូវការធនធានមនុស្សថែទាំក៏កើនឡើងតាមនោះដែរ។ ការអនុវត្តបច្ចេកវិទ្យា ស្វ័យប្រវត្តិកម្ម និងឧបករណ៍គាំទ្រ អាចកាត់បន្ថយសម្ពាធចំពោះកម្លាំងពលកម្មដែលបំពេញការងារថែទាំ ព្រមទាំងលើកកម្ពស់ប្រសិទ្ធភាពនៃការប្រើប្រាស់ធនធានមនុស្ស។

ទីបួន បច្ចេកវិទ្យាអនុញ្ញាតឱ្យផ្លាស់ប្តូរពីការថែទាំអសកម្ម ទៅជាការទស្សន៍ទាយទុកជាមុន ការបង្ការ និងការធ្វើបុគ្គលកម្ម។

ការរួមផ្សំរវាងបញ្ញាសិប្បនិម្មិត ទិន្នន័យកំណត់ត្រាវេជ្ជសាស្ត្រអេឡិចត្រូនិក និងទិន្នន័យតាមដានសុខភាពរយៈពេលវែង អាចគាំទ្រដល់ការទស្សន៍ទាយហានិភ័យ និងកសាងផែនការថែទាំសមស្របសម្រាប់មនុស្សម្នាក់ៗ។

យោងតាមអនុរដ្ឋមន្ត្រី Le Xuan Dinh វិធីសាស្ត្រទាក់ទងនេះអាចរួមចំណែកកាត់បន្ថយការចំណាយលើវិស័យសុខាភិបាល សន្តិសុខសង្គម និងការថែទាំរយៈពេលវែងសម្រាប់ក្រុមគ្រួសារ និងរដ្ឋ។

ចុងក្រោយ បច្ចេកវិទ្យារួមចំណែកលើកកម្ពស់សមត្ថភាពសមាហរណកម្ម និងការចូលរួមសេដ្ឋកិច្ច - សង្គមរបស់មនុស្សចាស់។

នៅពេលបរិវត្តកម្មឌីជីថលត្រូវបានជំរុញ ហើយបណ្តាថ្នាលត្រូវបានរចនាឡើងយ៉ាងសមស្រប គម្លាតរវាងមនុស្សចាស់ជាមួយសកម្មភាពសង្គមអាចត្រូវបានបង្រួមតូច។ ពួកគេមានឱកាសបន្ថែមក្នុងការទទួលបានសេវាសាធារណៈ ធនាគារ ពាណិជ្ជកម្មអេឡិចត្រូនិក ការអប់រំ ការកម្សាន្ត និងទម្រង់តភ្ជាប់សង្គមនានា។

ទន្ទឹមនឹងនោះ តាមរយៈបរិស្ថានឌីជីថល មនុស្សចាស់អាចបន្តចែករំលែកចំណេះដឹង បទពិសោធន៍ និងចូលរួមក្នុងទីផ្សារពលកម្ម៕

បំពេញការងារផ្ទៀងផ្ទាត់ក្របខ័ណ្ឌគតិយុត្ត បង្កលក្ខណៈងាយស្រួលសម្រាប់សហគ្រាសបោះផ្សាយមូលបត្រ បំពេញការងារផ្ទៀងផ្ទាត់ក្របខ័ណ្ឌគតិយុត្ត បង្កលក្ខណៈងាយស្រួលសម្រាប់សហគ្រាសបោះផ្សាយមូលបត្រ
យុគសម័យ - បណ្តាបទប្បញ្ញត្តិថ្មីអំពីការដាក់លក់និងការបោះផ្សាយមូលបត្ររួមទាំងសហគ្រាសបោះផ្សាយសញ្ញាប័ណ្ណកំពុងត្រូវបានអនុវត្តយ៉ាងស្របគ្នា សំដៅបំពេញការងារផ្ទៀងផ្ទាត់ច្រករបៀងគតិយុត្ត បង្កើនវិន័យទីផ្សារនិងជួយឧបត្ថម្ភសហគ្រាសទទួលបាននូវប្រភពទុនរយៈពេលមធ្យមនិងរយៈពេលវែង។
វៀតណាម-ហ្វីលីពីន៖ ពីក្របខ័ណ្ឌនៃទំនាក់ទំនងថ្មីឆ្ពោះទៅកាន់កម្លាំងរុញច្រានសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចមានសារធាតុ វៀតណាម-ហ្វីលីពីន៖ ពីក្របខ័ណ្ឌនៃទំនាក់ទំនងថ្មីឆ្ពោះទៅកាន់កម្លាំងរុញច្រានសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចមានសារធាតុ
យុគសម័យ - នៅក្នុងផ្ទាំងគំនូរសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដែលកំពុងផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងឆាប់រហ័ស ហ្វីលីពីនបានលេចធ្លោឡើងដូចជាទីផ្សារមួយដែលមានកម្លាំងស្ទុះងើបឡើងវិញគួរឱ្យកត់សម្គាល់។

សុវណ្ណ

មតិពីមិត្តអ្នកអាន

ព័ត៌មានថ្មីៗ

សហគ្រាសវៀតណាម - កម្ពុជា បង្កើនការតភ្ជាប់ ពង្រីកកាលានុវត្តភាពសហប្រតិបត្តិការ
កម្ពុជាអភិវឌ្ឍគំរូដាំដុះស្រូវផ្សារភ្ជាប់នឹងការអភិរក្សសត្វក្រៀលក្បាលក្រហម
ក្រុម K92 ប្រមូលបានអដ្ឋិធាតុយុទ្ធជនពលីបន្ថែមចំនួន ៥ ទៀតនៅកម្ពុជា
លើកកម្ពស់ប្រសិទ្ធភាពកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអភិវឌ្ឍន៍ធនធានមនុស្ស វៀតណាម - កម្ពុជា
សេចក្តីសម្រេចចិត្តលេខ ៥៧ ជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការបច្ចេកវិទ្យា និងលើកកម្ពស់ប្រសិទ្ធភាពបម្រើប្រជាជន

អានច្រើនបំផុត

ការបំប្លែងឌីជីថលត្រូវតែវាស់វែងដោយតម្លៃដែលនាំមកជូនប្រជាពលរដ្ឋ និងសហគ្រាស
ពីទីក្រុងឆ្លាតវៃ ឈានទៅរកទីក្រុងប្រតិបត្តិការដោយភ្នាក់ងារបញ្ញាសិប្បនិម្មិត
វៀតណាម រួមចំណែកកំណត់ទិសដៅអាទិភាពធំៗរបស់ UNESCO
CEPA បើកលំហបន្ថែមទៀតសម្រាប់កសិផលវៀតណាមនៅលើទីផ្សារ UAE
ខេត្ត Phu Tho ដោះស្រាយបញ្ហាស្មុគស្មាញ និងគាំទ្រសហគ្រាស ដើម្បីសម្រេចបានគោលដៅកំណើន ១១%