ច្បាប់ថ្មីចំនួនពីរ បង្កើតមូលដ្ឋានគ្រឹះកសាងលំហអ៊ីនធឺណិតប្រកបដោយសុវត្ថិភាព និងអរិយធម៌

ព្រឹត្តិការណ៍នេះស្ថិតនៅក្នុងក្របខ័ណ្ឌនៃសកម្មភាពឆ្លើយតបនឹងទិវាសន្តិសុខតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិតវៀតណាម (៦/៨) ក្រោមប្រធានបទ «ដើម្បីលំហអ៊ីនធឺណិតប្រកបដោយមនុស្សធម៌សម្រាប់មនុស្សគ្រប់រូប»។

ប្រតិភូជិត ៨០០ រូបបានចូលរួមសន្និសីទ រួមមានតំណាងបណ្តាក្រសួង គណៈ ស្ថាប័ន ស្ថានទូត ស្ថាប័នតំណាងការទូតបរទេស អង្គការ សមាគម គ្រឹះស្ថានបណ្តុះបណ្តាល វិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវ សហគមន៍ធុរកិច្ច និងបណ្តាស្ថាប័នសារព័ត៌មាន ទូរទស្សន៍ក្នុងស្រុក និងអន្តរជាតិ។

សន្និសីទនេះបានប្រព្រឹត្តទៅនៅក្នុងបរិបទដែលវៀតណាមកំពុងជំរុញយ៉ាងខ្លាំងក្លានូវការផ្លាស់ប្តូរឌីជីថល ការអភិវឌ្ឍវិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងការច្នៃប្រឌិតលើវិស័យជាច្រើន។

យោងតាមចំណាត់ថ្នាក់នៃសន្ទស្សន៍ប្រទេសឌីជីថលឆ្នាំ ២០២៥ វៀតណាមបច្ចុប្បន្នជាខឿនសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថលដែលមានល្បឿនកំណើនលឿនបំផុតនៅក្នុងតំបន់អាស៊ានលើទូទាំងប្រទេស ជាមួយនឹងការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយតុល្យភាពលើសសរស្តម្ភទាំង ៥ រួមមាន ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ការច្នៃប្រឌិត អភិបាលកិច្ចទិន្នន័យ សន្តិសុខតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត និងធនធានមនុស្ស។

ការកែលម្អច្រករបៀងផ្លូវច្បាប់សម្រាប់លំហឌីជីថល

ថ្លែងសុន្ទរកថាបើក ឧត្តមសេនីយ៍ឯក Le Xuan Minh ប្រធាននាយកដ្ឋានសន្តិសុខតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត និងបង្ការ ទប់ស្កាត់បទល្មើសប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់ (A05) ក្រសួងនគរបាល បានសង្កត់ធ្ងន់លើតួនាទីនៃការកសាងច្រករបៀងផ្លូវច្បាប់ដ៏រឹងមាំ សំដៅបង្កើតលំហអ៊ីនធឺណិតដ៏ចាំបាច់ បម្រើដល់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច វប្បធម៌ និងសង្គម។

ទិដ្ឋភាពនៃសន្និសីទ។

ទន្ទឹមនឹងកាលានុវត្តភាពធំធេងពីខឿនសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល ហានិភ័យទាំងឡាយអំពីសន្តិសុខតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត ការលេចធ្លាយទិន្នន័យ ការឆបោកតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត និងបទល្មើសលើបណ្តាញ ក៏កាន់តែកើនឡើង និងមានការវិវឌ្ឍយ៉ាងស្មុគស្មាញ។

ការប្រកាសឱ្យប្រើច្បាប់ស្តីពីសន្តិសុខតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិតឆ្នាំ ២០២៥ និងច្បាប់ស្តីពីការការពារទិន្នន័យផ្ទាល់ខ្លួនឆ្នាំ ២០២៥ ត្រូវបានវាយតម្លៃថាជាព្រឹត្តិការណ៍ដែលមានអត្ថន័យជាយុទ្ធសាស្ត្រ បង្កើតជាមូលដ្ឋានគ្រឹះគតិយុត្តិឯកភាព ដើម្បីធានាសន្តិសុខតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត សន្តិសុខទិន្នន័យ ព្រមទាំងការពារសិទ្ធិមនុស្ស សិទ្ធិ និងផលប្រយោជន៍ស្របច្បាប់របស់បណ្តាស្ថាប័ន អង្គការ និងបុគ្គល។

ឧត្តមសេនីយ៍ឯក Le Xuan Minh បានសង្កត់ធ្ងន់ថា៖ «នេះគឺជាឯកសារច្បាប់ចំនួនពីរដែលមានទំនាក់ទំនងបំពេញបន្ថែមយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយគ្នា ដើរទន្ទឹមគ្នានៅក្នុងដំណើរការនៃការអនុវត្តតាម ពីព្រោះការធានាសន្តិសុខតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិតរបស់ប្រព័ន្ធ គឺជាលក្ខខណ្ឌបច្ចេកទេសនៃការការពារទិន្នន័យផ្ទាល់ខ្លួន ហើយការការពារទិន្នន័យផ្ទាល់ខ្លួន គឺជាការការពារផ្នែកទិន្នន័យស្នូលនៅក្នុងប្រព័ន្ធនីមួយៗ»។

ដោយមានទិសដៅយកបុគ្គលម្នាក់ៗ អង្គការនីមួយៗជាកម្មវត្ថុកណ្តាល សន្និសីទមិនត្រឹមតែផ្តោតលើការផ្សព្វផ្សាយបទប្បញ្ញត្តិប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបង្កើតជាវេទិកាដើម្បីផ្លាស់ប្តូរ ដោះស្រាយបញ្ហាស្មុគស្មាញនានានៅក្នុងដំណើរការអនុវត្តច្បាប់ទៀតផង។

បណ្តាប្រតិភូបានស្តាប់នូវរបាយការណ៍ និងប្រធានបទជាច្រើនអំពីចំណុចថ្មីៗ វិសាលភាពនៃការគ្រប់គ្រង គោលនយោបាយ គោលការណ៍ និងតម្រូវការនៃការរៀបចំអនុវត្តច្បាប់ស្តីពីសន្តិសុខតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិតឆ្នាំ ២០២៥ ខ្លឹមសារស្នូលនៃច្បាប់ស្តីពីការការពារទិន្នន័យផ្ទាល់ខ្លួន និងអនុក្រឹត្យលេខ 356/2025/NĐ-CP ការសម្គាល់បញ្ហាប្រឈមថ្មីៗ និងការរួមចំណែករបស់សហគ្រាសក្នុងការបង្ការ ទប់ស្កាត់ការឆបោកតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត ព្រមទាំងការការពារទិន្នន័យផ្ទាល់ខ្លួនក្នុងការអភិវឌ្ឍកម្មវិធីបញ្ញាសិប្បនិម្មិត។

បន្ថែមបទប្បញ្ញត្តិស្តីពីសន្តិសុខទិន្នន័យ AI និង Deepfake

វរសេនីយ៍ទោ Trieu Manh Tung អនុប្រធាននាយកដ្ឋាន A05 បានឱ្យដឹងថា ច្បាប់ស្តីពីសន្តិសុខតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិតឆ្នាំ ២០២៥ ត្រូវបានរដ្ឋសភានីតិកាលទី XV អនុម័តកាលពីថ្ងៃទី ១០ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ២០២៥ និងមានសុពលភាពអនុវត្តចាប់ពីថ្ងៃទី ១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០២៦។

ច្បាប់ត្រូវបានប្រកាសឱ្យប្រើ សំដៅឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការការពារអធិបតេយ្យភាព សន្តិសុខជាតិ សន្តិសុខទិន្នន័យ និងសុវត្ថិភាពព័ត៌មាន នៅក្នុងបរិបទនៃការផ្លាស់ប្តូរឌីជីថល និងបដិវត្តន៍ឧស្សាហកម្ម ៤.០។

គោលដៅមួយក្នុងចំណោមគោលដៅនៃច្បាប់ គឺការឯកភាពចំណុចស្នូលនៃការគ្រប់គ្រងរដ្ឋ ដោះស្រាយការត្រួតស៊ីគ្នារវាងបណ្តាស្ថាប័ន ក៏ដូចជារវាងច្បាប់ស្តីពីសន្តិសុខតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិតឆ្នាំ ២០១៨ និងច្បាប់ស្តីពីសុវត្ថិភាពព័ត៌មានតាមបណ្តាញឆ្នាំ ២០១៥។

ច្បាប់ក៏សំដៅដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមថ្មីៗ ដូចជាការវាយប្រហារតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត ចារកម្មលើបណ្តាញ ការលេចធ្លាយទិន្នន័យផ្ទាល់ខ្លួន ព័ត៌មានអាក្រក់ពុល និងបទល្មើសបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់ឆ្លងព្រំដែន។

អំពីទម្រង់រចនាសម្ព័ន្ធ ច្បាប់ស្តីពីសន្តិសុខតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិតឆ្នាំ ២០២៥ រួមមាន ៨ ជំពូក ៤៥ មាត្រា និងមានខ្លឹមសារថ្មីៗជាច្រើន។

ជាលើកដំបូង សន្តិសុខទិន្នន័យត្រូវបានកំណត់ដោយឯករាជ្យ ដែលក្នុងនោះទិន្នន័យត្រូវបានចាត់ទុកជាធនធានយុទ្ធសាស្ត្រដែលចាំបាច់ត្រូវតែការពារ និងធ្វើអាជីវកម្មប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។

ច្បាប់ក៏បានបន្ថែមនូវអំពើទាំងឡាយដែលត្រូវបានហាមឃាត់យ៉ាងតឹងរ៉ឹង ដូចជាការកេងចំណេញ AI, Deepfake ដើម្បីក្លែងបន្លំរូបភាព សំឡេង សំដៅឆបោក មួលបង្កាច់ ជំរិតទារប្រាក់ ឬរំលោភលើកិត្តិយស ការប្រមូល ទិញ លក់ ផ្លាស់ប្តូរ ឬប្រើប្រាស់ព័ត៌មានរបស់អ្នកដទៃដោយខុសច្បាប់។

បណ្តាប្រព័ន្ធព័ត៌មានត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ជា ៥ កម្រិត ចាប់ពីកម្រិតជះឥទ្ធិពលទាប រហូតដល់កម្រិតដែលអាចបង្កការខូចខាតធ្ងន់ធ្ងរជាពិសេសចំពោះសន្តិសុខជាតិ។

ឧត្តមសេនីយ៍ឯក Le Xuan Minh ប្រធាននាយកដ្ឋានសន្តិសុខតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត និងបង្ការ ទប់ស្កាត់បទល្មើសប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់ ក្រសួងនគរបាល ថ្លែងសុន្ទរកថាបើកសន្និសីទ។

ការការពារទិន្នន័យផ្ទាល់ខ្លួនប្រែក្លាយជាតម្រូវការអនុវត្តតាមដ៏សំខាន់

ច្បាប់ស្តីពីការការពារទិន្នន័យផ្ទាល់ខ្លួន ត្រូវបានរដ្ឋសភាអនុម័តកាលពីថ្ងៃទី ២៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០២៥ និងមានសុពលភាពអនុវត្តចាប់ពីថ្ងៃទី ១ ខែមករា ឆ្នាំ ២០២៦។

ច្បាប់រួមមាន ៥ ជំពូក ៣៩ មាត្រា កំណត់យ៉ាងទូលំទូលាយអំពីទិន្នន័យផ្ទាល់ខ្លួន សិទ្ធិ និងកាតព្វកិច្ចរបស់ម្ចាស់កម្មវត្ថុទិន្នន័យ ការទទួលខុសត្រូវរបស់ភាគីគ្រប់គ្រងទិន្នន័យផ្ទាល់ខ្លួន និងភាគីដំណើរការទិន្នន័យផ្ទាល់ខ្លួន។

យោងតាមនោះ ម្ចាស់កម្មវត្ថុទិន្នន័យមានសិទ្ធិទទួលបានការដឹងអំពីសកម្មភាពដំណើរការទិន្នន័យផ្ទាល់ខ្លួន យល់ព្រម ឬមិនយល់ព្រម ស្នើសុំដកយកមកវិញនូវការយល់ព្រមអនុញ្ញាតឱ្យដំណើរការ មើល កែសម្រួល ឬស្នើសុំឱ្យកែសម្រួលទិន្នន័យផ្ទាល់ខ្លួន។

ម្ចាស់កម្មវត្ថុទិន្នន័យក៏មានសិទ្ធិប្តឹងតវ៉ា ប្តឹងបរិហារ ប្តឹងទៅតុលាការ ស្នើសុំឱ្យសងការខូចខាតស្របតាមបទប្បញ្ញត្តិនៃច្បាប់ ស្នើសុំឱ្យបុគ្គល អង្គការ អនុវត្តបណ្តាវិធានការ ដំណោះស្រាយការពារទិន្នន័យផ្ទាល់ខ្លួន។

ក្រោយផ្នែកបទអន្តរាគមន៍ កិច្ចពិភាក្សាតុមូលបានផ្តោតលើប្រធានបទចំនួនពីរដែលមានលក្ខណៈជាក់ស្តែងខ្ពស់ រួមមាន «ផែនទីអនុវត្តតាមច្បាប់ស្តីពីសន្តិសុខតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិតឆ្នាំ ២០២៥» ជាមួយនឹងបណ្តាឯកសារណែនាំការអនុវត្ត និង «ទំនុកចិត្តស្តីពីការការពារទិន្នន័យផ្ទាល់ខ្លួន» - សមត្ថភាពប្រកួតប្រជែងថ្មីនៅក្នុងយុគសម័យទិន្នន័យ។

នៅទីនេះ វាគ្មិនទាំងឡាយបានបញ្ជាក់ឱ្យកាន់តែច្បាស់នូវសារសំខាន់ៗចំនួនបីដែលផ្សារភ្ជាប់គ្នា សំដៅតម្រង់ទិសការយល់ដឹងអំពីការអនុវត្តតាមសម្រាប់បណ្តាស្ថាប័ន អង្គការ។

ទីមួយ ច្បាប់ទាំងពីរបានបង្កើតជារបបយោងមួយ។ ច្បាប់ស្តីពីសន្តិសុខតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិតឆ្នាំ ២០២៥ សំដៅការពារប្រព័ន្ធព័ត៌មានជាតិ ខណៈដែលច្បាប់ស្តីពីការការពារទិន្នន័យផ្ទាល់ខ្លួនឆ្នាំ ២០២៥ ការពារសិទ្ធិរបស់មនុស្សជាក់ស្តែងម្នាក់ៗ។ ការធានាសន្តិសុខប្រព័ន្ធគឺជាលក្ខខណ្ឌបច្ចេកទេសដើម្បីការពារទិន្នន័យផ្ទាល់ខ្លួន ហើយការការពារទិន្នន័យផ្ទាល់ខ្លួនគឺជាគោលដៅនៃសន្តិសុខតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត។

ទីពីរ ដំណើរការអនុវត្តតាមចាំបាច់ត្រូវចាប់ផ្តើមពីការដែលអង្គការនីមួយៗកំណត់ទីតាំងខ្លួនឯង។ មុនពេលអនុវត្តដំណោះស្រាយបច្ចេកទេស អង្គការត្រូវកំណត់កម្រិតនៃប្រព័ន្ធព័ត៌មានរបស់ខ្លួន តួនាទីនៅក្នុងការដំណើរការទិន្នន័យ - គ្រប់គ្រង ដំណើរការ ឬទាំងពីរ - និងកាតព្វកិច្ចជាក់លាក់ស្របតាមវិស័យនីមួយៗ។

ទីបី ទំនុកចិត្តក្នុងការការពារទិន្នន័យកំពុងក្លាយជាសមត្ថភាពប្រកួតប្រជែងមួយ។ ការអនុវត្តតាមកាន់តែប្រែក្លាយជាលក្ខខណ្ឌចាំបាច់ដើម្បីចូលរួមទីផ្សារ និងខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់ឌីជីថល។ ការចំណាយលើការអនុវត្តតាមអាចប្រែក្លាយជាទ្រព្យសកម្មកិត្យានុភាព ខណៈដែលការមិនយកចិត្តទុកដាក់លើតម្រូវការអនុវត្តតាម នឹងធ្វើឱ្យកើនឡើងនូវហានិភ័យផ្លូវច្បាប់៕

ច្បាប់សន្តិសុខសាយប័រឆ្នាំ ២០២៥៖ “ខែលការពារ” ចំពោះមុខការប្រឈមហានិភ័យនៃ Deepfake និងការបោកប្រាស់តាម AI យុគសម័យ - ការរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័សនៃបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) និងបច្ចេកវិទ្យា Deepfake ធ្វើឱ្យបណ្ដាសកម្មភាពបោកប្រាស់, ក្លែងបន្លំ និងការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានមិនពិតនៅលើលំហសាយប័រកាន់តែមានភាពស្មុគស្មាញនិងល្អិតល្អន់ឡើង។ ស្ថិតក្នុងបរិបទនោះ ច្បាប់សន្តិសុខសាយប័រឆ្នាំ ២០២៥ ត្រូវបានរំពឹងទុកថានឹងក្លាយជាច្រករបៀងគតិយុត្តដ៏សំខាន់មួយ សំដៅការពារទិន្នន័យបុគ្គល, បង្កើនការទទួលខុសត្រូវនៃបណ្ដាប្រព័ន្ធឌីជីថល និងការឆ្លើយតបប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពចំពោះមុខបណ្ដាការប្រឈមសន្តិសុខសាយប័រនៅក្នុងសករាជឌីជីថល។

វិសោធនកម្មច្បាប់ស្តីពីការវាស់វែង៖ ធ្វើឌីជីថលភាវូបនីយកម្ម កាត់បន្ថយនីតិវិធី កាត់បន្ថយការចំណាយសម្រាប់សហគ្រាស យុគសម័យ - សេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្តីពីវិសោធនកម្ម និងបំពេញបន្ថែមមាត្រាមួយចំនួននៃច្បាប់ស្តីពីការវាស់វែង កំពុងត្រូវបានកែលម្អឱ្យកាន់តែពេញលេញ ក្នុងទិសដៅធ្វើឌីជីថលភាវូបនីយកម្មលើគ្រប់ជ្រុងជ្រោយនៃសកម្មភាពវាស់វែង ធ្វើឱ្យសាមញ្ញនូវនីតិវិធីរដ្ឋបាល និងផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងខ្លាំងក្លាពីការត្រួតពិនិត្យជាមុនទៅជាការត្រួតពិនិត្យជាក្រោយ ដោយផ្អែកលើទិន្នន័យ និងកម្រិតហានិភ័យ ដែលតាមរយៈនោះបង្កើតលក្ខខណ្ឌកាន់តែងាយស្រួលសម្រាប់សហគ្រាស។

ឌឿងង្វៀន