យុគសម័យ - ការទាញយកផលពីវត្ថុធាតុ ក្បូរក្បាច់រចនា និងបច្ចេកទេសសិប្បកម្មប្រពៃណី កំពុងបើកចេញនូវទិសដៅច្នៃប្រឌិតជាច្រើនសម្រាប់ម៉ូដសម្លៀកបំពាក់វៀតណាម។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការអនុវត្តបេតិកភណ្ឌទាមទារនូវការយល់ដឹងស៊ីជម្រៅអំពីវប្បធម៌ ការគោរពសហគមន៍ដែលជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិ ដើម្បីជៀសវាងការធ្វើឱ្យខូចទ្រង់ទ្រាយនៃតម្លៃដើមទាំងឡាយ។
| ការនាំយកបណ្តាកិច្ចព្រមព្រៀងជាន់ខ្ពស់ជាមួយឡាវ និងកម្ពុជា ទៅជាការអនុវត្តជាក់ស្តែង នាំយកចំណេះដឹងវិទ្យាសាស្ត្រសង្គម និងមនុស្សសាស្ត្រ មកបម្រើដល់ការអភិវឌ្ឍមនុស្សជាតិ |
![]() |
| ការនាំយកបេតិកភណ្ឌចូលទៅក្នុងម៉ូដសម្លៀកបំពាក់ត្រូវដើរទន្ទឹមគ្នានឹងការថែរក្សាអត្តសញ្ញាណ។ |
ការច្នៃប្រឌិតនៅលើមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការយល់ដឹងអំពីបេតិកភណ្ឌ
ការអភិវឌ្ឍនៃបច្ចេកវិទ្យាបោះពុម្ពបានជួយឱ្យបណ្តាអ្នករចនាម៉ូដងាយស្រួលនាំយករូបភាព និងក្បូរក្បាច់រចនាប្រពៃណីមកដាក់លើសម្លៀកបំពាក់។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការប្រើប្រាស់កត្តាវប្បធម៌នានាដោយផ្អែកតែលើទម្រង់ខាងក្រៅ ខ្វះការស្វែងយល់អំពីប្រភពដើម និងអត្ថន័យ អាចនាំឱ្យមានការបង្ហាញឡើងមិនសមស្របឡើយ។
យោងតាមលោកស្រី Nguyen Thi Thanh Tam អនុប្រធានមូលនិធិគាំទ្រការអភិរក្សបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌វៀតណាម ប្រធានក្លឹបបេតិកភណ្ឌអាវផាយវៀតណាម បច្ចុប្បន្នមានមនុស្សមិនតិចទេដែលបាននាំយករូបភាពបេតិកភណ្ឌចូលក្នុងការរចនាម៉ូដតាមរបៀបគ្រាន់តែជាការ «បិទភ្ជាប់» ក្បូរក្បាច់រចនាប៉ុណ្ណោះ ដោយមិនទាន់បានសិក្សាស្រាវជ្រាវពេញលេញអំពីតម្លៃវប្បធម៌ដែលផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងរូបភាពទាំងនោះនៅឡើយ។
លោកស្រីចាត់ទុកថា ការទាញយកផលពីកត្តាប្រពៃណីនៅក្នុងម៉ូដសម្លៀកបំពាក់ គឺជាមធ្យោបាយមួយក្នុងការផ្សព្វផ្សាយបេតិកភណ្ឌ ប៉ុន្តែការកែប្រែដោយតាមអំពើចិត្តប្រឈមនឹងហានិភ័យនៃការធ្វើឱ្យខុសឆ្គងអត្ថន័យ ជាពិសេសចំពោះនិមិត្តសញ្ញាទាំងឡាយដែលផ្សារភ្ជាប់នឹងជំនឿសាសនា និងអត្តសញ្ញាណដោយឡែករបស់សហគមន៍នីមួយៗ។
ជាក់ស្តែង បានលេចឡើងនូវករណីបង្កឱ្យមានការជជែកដេញដោលជាច្រើននៅពេលប្រើប្រាស់វត្ថុធាតុវប្បធម៌ប្រពៃណីនៅក្នុងបណ្តាផលិតផលសិល្បៈ និងការសម្តែង។
កាលពីដើមខែកញ្ញា តារាចម្រៀងស្រីម្នាក់បានបង្ហាញខ្លួននៅក្នុងវីដេអូខ្លីណែនាំគម្រោងតន្ត្រីថ្មី ដោយស្លៀកសម្លៀកបំពាក់ដែលប្រើប្រាស់ក្បូរក្បាច់រចនាស្រដៀងនឹងកន្សែង Pieu ធ្វើជាចំណុចតុបតែងនៅលើជាយសំពត់។ ការរចនានេះបានបង្កឱ្យមានមតិចម្រុះជាច្រើន ពីព្រោះកន្សែង Pieu គឺជាសម្ភារប្រើប្រាស់ប្រពៃណីរបស់ស្ត្រីជនជាតិ Thai ដែលជារឿយៗត្រូវបានប្រើប្រាស់សម្រាប់គ្របក្បាល ពានារក និងផ្សារភ្ជាប់នឹងពិធីសាសនាវប្បធម៌សំខាន់ៗ។ ក្រោយពីមានប្រតិកម្មនានា ក្រុមការងារអនុវត្តបានលាក់វីដេអូខ្លីនោះនៅលើបណ្តាញសង្គម។
មុននោះ នៅក្នុងពិធីបុណ្យ Carnaval ក្រណាត់ចាក់ក្បាច់ Tay Bac ដែលបានប្រព្រឹត្តទៅកាលពីចុងខែសីហា សម្លៀកបំពាក់មួយចំនួនដែលប្រើប្រាស់ក្បូរក្បាច់ ពណ៌សម្បុរ និងចំណុចលម្អិតវប្បធម៌របស់ជនជាតិ Dao មិនសមស្រប ក៏ទទួលបានប្រតិកម្មពីមតិសាធារណជនផងដែរ។
កាលពីប៉ុន្មានឆ្នាំមុន ការរចនាម៉ូដកែច្នៃចេញពីមួក Quai thao កន្សែងរុំក្បាល Man រួមផ្សំជាមួយសម្លៀកបំពាក់កាត់ឆែកចំហរាងកាយជាច្រើនកន្លែងរបស់ក្រុមយុវជនមួយក្រុម ធ្លាប់បានជួបប្រទះនឹងការមិនយល់ស្របពីសហគមន៍។
ករណីទាំងនេះបានដាក់ចេញនូវតម្រូវការឱ្យអ្នកច្នៃប្រឌិតត្រូវស្វែងយល់ឱ្យបានច្បាស់លាស់អំពីប្រភពដើម មុខងារ និងអត្ថន័យនៃកត្តាវប្បធម៌នានា មុនពេលនាំយកចូលទៅក្នុងផលិតផល។ ចំពោះបណ្តាអ្នករចនាម៉ូដដែលយកចិត្តទុកដាក់លើការទាញយកផលពីបេតិកភណ្ឌ ដំណើរការច្នៃប្រឌិតមិនត្រឹមតែចាប់ផ្តើមពីរូបភាពប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងចេញពីការសិក្សាស្រាវជ្រាវអំពីជីវភាពរស់នៅ មនុស្ស និងតម្លៃប្រពៃណីទាំងឡាយនៅពីខាងក្រោយផងដែរ។
ពីវត្ថុធាតុដើមសិប្បកម្មដល់ផលិតផលម៉ូដសម្លៀកបំពាក់
អ្នករចនាម៉ូដ Trinh Bich Thuy គឺជាមនុស្សម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នកដែលបានជ្រើសរើសការឈានទៅរកបេតិកភណ្ឌ តាមរយៈការស្វែងយល់អំពីបណ្តាភូមិរបរប្រពៃណី។
នៅក្នុងដំណើរស្រាវជ្រាវអំពីសូត្រវៀតណាម អ្នកស្រីបានទៅកាន់បណ្តាភូមិរបរ Nha Xa, Van Phuc, Co Chat បន្ទាប់មកបានបន្តស្វែងយល់អំពីរបរត្បាញ Ma Chau នៅ Hoi An។ ចាប់ផ្តើមពីបំណងប្រាថ្នាដំបូងគឺការស្វែងរក និងការសាកល្បងប្រភេទសូត្រផ្សេងៗគ្នា អ្នកស្រីបានងាកមកយកចិត្តទុកដាក់កាន់តែខ្លាំងឡើងជាបណ្តើរៗចំពោះអ្នកដែលបង្កើតផលិតផលដោយផ្ទាល់ ជាពិសេសគឺស្ត្រីដែលផ្សារភ្ជាប់ជីវិតនឹងមុខរបរនេះ។
«ការលើកកម្ពស់តម្លៃនៃមុខរបរសិប្បកម្ម គឺពិតជាការលើកកម្ពស់តម្លៃនៃមនុស្សដែលបានបង្កើតវាឡើង» អ្នករចនាម៉ូដ Trinh Bich Thuy បានចែករំលែកបែបនេះ។
ចេញពីដំណើរការស្វែងយល់ជាក់ស្តែង អ្នកស្រីបានកសាងគម្រោងវែងឆ្ងាយ «Trinh on the silk road» (Trinh នៅលើផ្លូវសូត្រ) ដោយចាប់ផ្តើមឡើងជាមួយនឹងកម្រងម៉ូដសម្លៀកបំពាក់ «Not tram»។
គម្រោងនេះបានរួមបញ្ចូលគ្នានូវសកម្មភាពរចនាប្រកបដោយភាពច្នៃប្រឌិត ការអនុវត្តមុខរបរសិប្បកម្ម និងការផ្លាស់ប្តូរវប្បធម៌នៅតាមតំបន់ដីដែលមានប្រពៃណីប្រវត្តិសាស្ត្រ មុខរបរ និងបេតិកភណ្ឌពិសេសដោយឡែក។ នៅតាមមូលដ្ឋាននីមួយៗ អ្នកស្រីបានសិក្សាស្រាវជ្រាវរឿងរ៉ាវអំពីវប្បធម៌ និងមនុស្ស ដើម្បីបញ្ជូនទៅជារូបភាព និងក្បូរក្បាច់រចនានៅលើការរចនាម៉ូដចេញពីសូត្រ។
នៅដើមឆ្នាំ ២០២៦ Trinh Bich Thuy បានបន្តដំណើរទៅកាន់ Bao Loc ខេត្ត Lam Dong ដើម្បីស្វែងយល់អំពីសកម្មភាពនៃបណ្តារោងចក្រផលិតសូត្រ តាមរយៈនោះឈានទៅរកបញ្ហានានាបន្ថែមទៀតអំពីគុណភាព ទំហំផលិតកម្ម និងសមត្ថភាពក្នុងការនាំយកផលិតផលភូមិរបរចូលទៅកាន់ទីផ្សារទំនើប។
ក្នុងពេលជាមួយគ្នានេះ អ្នករចនាម៉ូដ Pham Ngoc Anh បានជ្រើសរើសការអភិវឌ្ឍម៉ូដសម្លៀកបំពាក់ប្រកបដោយចីរភាព ដោយផ្អែកលើការយល់ដឹងស៊ីជម្រៅអំពីលក្ខណៈពិសេសនៃវត្ថុធាតុសិប្បកម្ម និងវប្បធម៌សហគមន៍។
ក្រោយរយៈពេលជាង ២០ ឆ្នាំនៃការសិក្សា និងធ្វើការក្នុងវិស័យវិទ្យាសាស្ត្របរិស្ថាននៅប្រទេសស្វ៊ីស អ្នកស្រីបានវិលត្រឡប់មកវៀតណាមវិញ ហើយបង្កើតម៉ាកយីហោ La Pham ក្នុងឆ្នាំ ២០១៦។ ក្នុងរយៈពេល ១០ ឆ្នាំនៃការបន្តដំណើរលើវិថីម៉ូដសម្លៀកបំពាក់ប្រកបដោយចីរភាព ក្រណាត់ចាក់ក្បាច់ រួមជាមួយបណ្តាវត្ថុធាតុដើមសិប្បកម្មវៀតណាម តែងតែដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់នៅក្នុងសកម្មភាពច្នៃប្រឌិតរបស់អ្នកស្រី។
យោងតាម Pham Ngoc Anh ជនជាតិនីមួយៗសុទ្ធតែមានលក្ខណៈពិសេសដោយឡែកអំពីជំនឿសាសនា ក្បូរក្បាច់រចនា ពណ៌សម្បុរ និងបច្ចេកទេសត្បាញ ប៉ាក់ ជ្រលក់ពណ៌ គូរ។ ហេតុដូច្នេះហើយ ការប្រើប្រាស់កត្តាទាំងនេះទាមទារឱ្យអ្នករចនាម៉ូដត្រូវសិក្សាស្រាវជ្រាវយ៉ាងហ្មត់ចត់ គោរពអ្នកប្រកបរបរ ជៀសវាងការដាក់ក្បូរក្បាច់ខុសទីតាំងនៅលើរាងកាយ ឬការប្រើប្រាស់មិនសមស្របនូវនិមិត្តសញ្ញាដ៏ពិសិដ្ឋទាំងឡាយ។
លក្ខណៈពិសេសនៃវត្ថុធាតុក៏ជះឥទ្ធិពលដោយផ្ទាល់ដល់វិធីសាស្ត្ររចនាម៉ូដផងដែរ។ ក្រណាត់សិប្បកម្មជារឿយៗមានលក្ខណៈឯកត្តជន មានទំហំតូច ពណ៌សម្បុរ និងផ្ទៃក្រណាត់មិនដូចគ្នាបេះបិទទាំងស្រុងនោះទេ។ ពេលវេលាដើម្បីបញ្ចប់ផលិតផលក៏នៅពឹងផ្អែកលើអាកាសធាតុ រដូវកាល និងការងាររបស់សិប្បករផងដែរ។
អាស្រ័យហេតុនេះ ជាជាងការដាក់កំហិតគំនិតរចនាម៉ូដតាំងពីដំបូង មានករណីខ្លះដែល Pham Ngoc Anh ត្រូវសិក្សាស្រាវជ្រាវផ្ទាំងក្រណាត់ និងវិធីសាស្ត្រដែលជាងត្បាញបានបង្កើតវាឡើង រួចទើបជ្រើសរើសទិសដៅអភិវឌ្ឍន៍ផលិតផល។
«យើងខ្ញុំត្រូវតែសម្របខ្លួនទៅតាមអ្នកធ្វើ និងវត្ថុធាតុ» អ្នកស្រីបានឱ្យដឹងបែបនេះ។
ទស្សនៈនេះត្រូវបានបង្ហាញឡើងនៅក្នុងកម្រងម៉ូដសម្លៀកបំពាក់ «Mountain dreams» ដែលធ្លាប់បានឧទ្ទេសនាមនៅ London និង Paris Fashion Week។ កម្រងម៉ូដសម្លៀកបំពាក់នេះបានប្រើប្រាស់វត្ថុធាតុសិប្បកម្មនានា ដូចជា សរសៃស្លឹកម្នាស់ ដើមកញ្ឆា និងក្រណាត់ចាក់ក្បាច់របស់ជនជាតិ H'Mong, Dao, Thai ផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងលក្ខណៈពិសេសដោយឡែកអំពីបច្ចេកទេស ពណ៌សម្បុរ និងក្បូរក្បាច់រចនារបស់សហគមន៍នីមួយៗ។
ចំពោះ Pham Ngoc Anh ការសិក្សាស្រាវជ្រាវអំពីប្រភពដើម និងវិធីសាស្ត្របង្កើតវត្ថុធាតុ គឺជាតម្រូវការមិនអាចខ្វះបាននៅក្នុងដំណើរការច្នៃប្រឌិត។ អ្នកស្រីយល់ឃើញថា បេតិកភណ្ឌត្រូវតែប្រែក្លាយជា «ឬសគល់នៃរាល់ការចាប់ផ្តើមគំនិតច្នៃប្រឌិត»។ ក្រោយរយៈពេលមួយទសវត្សរ៍នៃការបន្តទិសដៅនេះ អ្នករចនាម៉ូដរូបនេះបានសិក្សាស្រាវជ្រាវស៊ីជម្រៅអំពីវប្បធម៌នៃជនជាតិប្រមាណ ៦ ក្នុងចំណោមជនជាតិទាំង ៥៤។
ចេញពីការអនុវត្តជាក់ស្តែងរបស់អ្នករចនាម៉ូដទាំងឡាយ អាចមើលឃើញថា ការអនុវត្តបេតិកភណ្ឌចូលទៅក្នុងម៉ូដសម្លៀកបំពាក់ត្រូវផ្សារភ្ជាប់នឹងការស្វែងយល់អំពីបរិបទវប្បធម៌ ជាជាងគ្រាន់តែទាញយកផលពីកត្តាងាយមើលដឹងតាមរយៈរូបភាព។
ការសម្របសម្រួលជាមួយសិប្បករ និងអ្នកដែលអនុវត្តវប្បធម៌ដោយផ្ទាល់ បានជួយឱ្យដំណើរការច្នៃប្រឌិតឆ្លុះបញ្ចាំងកាន់តែត្រឹមត្រូវនូវតម្លៃប្រពៃណី ព្រមទាំងរួមចំណែករក្សាមុខរបរសិប្បកម្ម និងបង្កើតមុខរបរចិញ្ចឹមជីវិតបន្ថែមសម្រាប់សហគមន៍។
យោងតាមលោកស្រី Nguyen Thi Thanh Tam ប្រសិទ្ធភាពនៃការនាំយកបេតិកភណ្ឌចូលទៅក្នុងម៉ូដសម្លៀកបំពាក់ មិនគួរគ្រាន់តែត្រូវបានវាយតម្លៃតាមរយៈបរិមាណផលិតផល ឬកម្រិតនៃការទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍នោះឡើយ ប៉ុន្តែអ្វីដែលសំខាន់ជាងនេះទៅទៀត គឺសមត្ថភាពក្នុងការថែរក្សា និងបន្តវេននូវតម្លៃវប្បធម៌នៅពីខាងក្រោយការរចនាម៉ូដនីមួយៗ។
ការច្នៃប្រឌិតចេញពីបេតិកភណ្ឌបញ្ចេញអត្ថន័យពិតប្រាកដ លុះត្រាតែនាំយកតម្លៃប្រពៃណីមកកាន់តែកៀកជិតនឹងជីវភាពសហសម័យ ប៉ុន្តែនៅតែធានាបាននូវភាពដើម និងអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌របស់សហគមន៍៕
ការថែរក្សាមុខរបរតម្បាញសារុងសូត្របុរាណជាង ១០០ ឆ្នាំ របស់ជនជាតិ Cham នៅខេត្ត An Giang យុគសម័យ - ចេញពីសរសៃសូត្រស្តើងៗ ស្ត្រីជនជាតិ Cham នៅឃុំ Chau Phong (ខេត្ត An Giang) បានបង្កើតឡើងនូវផ្ទាំងសារុងសូត្រចម្រុះពណ៌ដ៏ស្រស់ឆើតឆាយ ជាមួយនឹងបច្ចេកទេសរៀបចង្អេរកីយ៉ាងផ្ចិតផ្ចង់ និងក្បូរក្បាច់រាងធរណីមាត្រដ៏វិសេសវិសាល។ ឆ្លងកាត់រយៈពេលជាងមួយសតវត្សរ៍ មុខរបរតម្បាញនៅតែត្រូវបានសហគមន៍ថែរក្សាការពារយ៉ាងខ្ជាប់ខ្ជួន ព្រមទាំងបោះជំហានជាបណ្តើរៗក្នុងការផ្សារភ្ជាប់ទៅនឹងការអភិវឌ្ឍវិស័យទេសចរណ៍។ |
ភរិយាវរបស់អគ្គលេខាបក្ស ប្រធានរដ្ឋ To Lam និងភរិយារបស់ប្រធានាធិបតីប៉ាណាម៉ា ស្វែងយល់អំពីវប្បធម៌បណ្តាជនជាតិនៃប្រទេសវៀតណាម យុគសម័យ - នារសៀលថ្ងៃទី ៦ ខែតុលា លោកជំទាវ Ngo Phuong Ly ភរិយាអគ្គលេខាបក្ស ប្រធានរដ្ឋ To Lam និងលោកជំទាវ Maricel Cohen de Mulino ភរិយាប្រធានាធិបតីប៉ាណាម៉ា បានរួមគ្នាស្វែងយល់អំពីសម្លៀកបំពាក់ប្រពៃណី មុខរបរសិប្បកម្មប្រពៃណី និងលក្ខណៈពិសេសខាងវប្បធម៌ដ៏វិសេសវិសាលរបស់បណ្តាជនជាតិនៃប្រទេសវៀតណាម នៅឯ Ho Van ស្ថិតក្នុងមណ្ឌលរមណីយដ្ឋានជាតិពិសេស Van Mieu - Quoc Tu Giam។ |

មតិពីមិត្តអ្នកអាន