វិស័យកសិកម្មលើកកម្ពស់តម្លៃប្រើប្រាស់ដីធ្លី ឆ្ពោះទៅរកការនាំចេញឱ្យបាន ៧៤ ពាន់លានដុល្លារ

ប្រសិទ្ធភាពនៃការប្រើប្រាស់ដីធ្លីគឺជាខ្នាតរង្វាស់ថ្មី

ទោះបីជាមានភាពមិនច្បាស់លាស់ផ្នែកភូមិសាស្ត្រនយោបាយ និងនិន្នាការគាំពារពាណិជ្ជកម្មកើនឡើងក៏ដោយ ក៏កសិផលវៀតណាមនៅតែស្វែងរកបាននូវជំហរយ៉ាងរឹងមាំនៅលើទីផ្សារអន្តរជាតិ។ យោងតាមទិន្នន័យពីអគ្គនាយកដ្ឋានគយ ត្រឹមតែរយៈពេល ៥ ខែដើមឆ្នាំ ២០២៦ នេះ ទំហំទឹកប្រាក់នាំចេញសរុបនៃផលិតផលកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ សម្រេចបាន ២៩,៨២ ពាន់លានដុល្លារ កើនឡើង ៦,១% បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាកាលពីឆ្នាំមុន។ អ្វីដែលគួរឱ្យកត់សម្គាល់នោះគឺ ទូទាំងវិស័យបានកត់ត្រានូវកម្រិតអតិរេកពាណិជ្ជកម្ម ដ៏គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ចំនួន ៧,៥៤ ប៊ីលីយែនដុល្លារ ដែលបានរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ទៅក្នុងការរក្សាតុល្យភាពជញ្ជីងពាណិជ្ជកម្មជាតិ។

កំណើននេះបានកើតឡើងស្មើៗគ្នានៅក្នុងវិស័យគន្លឹះជាច្រើន។ ទិន្នផលស្រូវប្រាំង ដែលប្រមូលផលបានសម្រេចលើសពី ១៥,២៤ លានតោន ការកាប់ប្រមូលឈើពីព្រៃដាំកើនឡើង ២,៩% ហើយវិស័យជលផលនៅតែបន្តរក្សាបាននូវសន្ទុះកំណើនប្រកបដោយស្ថិរភាព ទាំងនៅក្នុងដំណាក់កាលទាញយកផល និងការចិញ្ចឹម។ បណ្តាលទ្ធផលទាំងនេះបានបង្ហាញពីសមត្ថភាពផ្គត់ផ្គង់ដ៏ខ្លាំងក្លារបស់វៀតណាម ចំពោះមុខតម្រូវការស្បៀងអាហារ និងអាហារូបត្ថម្ភសកលដែលកំពុងមានការប្រែប្រួលមិនឈប់ឈរ។

ជំហាននៃការផ្លាស់ប្តូរដ៏សំខាន់បំផុតមួយនៃវិស័យកសិកម្មវៀតណាមនៅក្នុងដំណាក់កាលនេះ គឺការផ្លាស់ប្តូរអំពីការគិត៖ ពីការយកចិត្តទុកដាក់លើទិន្នផល ទៅជាការធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងបំផុតនូវតម្លៃនៅលើអង្គភាពផ្ទៃដីនីមួយៗ។ អនុសាស្ត្រាចារ្យ បណ្ឌិត Nguyen Dinh Tho (នៃវិទ្យាស្ថានយុទ្ធសាស្ត្រ និងគោលនយោបាយកសិកម្ម និងបរិស្ថាន) បានសង្កត់ធ្ងន់ថា តម្លៃសេដ្ឋកិច្ចដែលបង្កើតឡើងនៅលើដីនីមួយៗហិកតា នាពេលបច្ចុប្បន្នគឺជាខ្នាតរង្វាស់ដ៏សំខាន់ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីកម្លាំងផ្ទៃក្នុងនៃប្រព័ន្ធទាំងមូល។

វិស័យកសិកម្មកំពុងផ្លាស់ប្តូរការគិតពីការយកចិត្តទុកដាក់លើទិន្នផល ទៅជាការធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងបំផុតនូវតម្លៃនៅលើអង្គភាពផ្ទៃដីនីមួយៗ។

យោងតាមការវិភាគ បណ្តាក្រុមទំនិញកសិផលនាំចេញស្នូល កំពុងបង្កើតបាននូវកម្រិតចំណូលរូបិយប័ណ្ណបរទេសខុសប្លែកគ្នាខ្លាំងនៅលើផ្ទៃដីដាំដុះដូចគ្នា។ នាពេលបច្ចុប្បន្ន កាហ្វេកំពុងនាំមុខគេជាមួយនឹងតម្លៃប្រមាណ ១៥.៤៤៦ ដុល្លារក្នុងមួយហិកតា ដោយសារតម្លៃនាំចេញជាមធ្យមសម្រេចបានកម្រិតខ្ពស់ ៥.៦១០ ដុល្លារក្នុងមួយតោន និងការកកើតឡើងនៃបណ្តាប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីសេដ្ឋកិច្ចចីរភាពនៅតំបន់តាយង្វៀន។ ការចិញ្ចឹមវារីវប្បកម្ម ស្ថិតនៅលំដាប់បន្ទាប់ជាមួយនឹងតម្លៃជិត ១២.៩៣៨ ដុល្លារក្នុងមួយហិកតា ដែលជាភស្តុតាងបង្ហាញពីប្រសិទ្ធភាពនៃទម្រង់ប្រពលវប្បកម្មបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់ និងខ្សែចង្វាក់កែច្នៃស៊ីជម្រៅ។

ជាពិសេស វិស័យបន្លែនិងផ្លែឈើមានជំហានទម្លាយភាពទាល់ច្រកយ៉ាងអស្ចារ្យ ដោយសម្រេចបានប្រមាណ ១១.៤១០ ដុល្លារក្នុងមួយហិកតា។ កំណើននេះមានការរួមចំណែកយ៉ាងធំធេងពីមុខទំនិញធុរេន បន្ទាប់ពីបើកចំហទីផ្សារនាំចេញជាផ្លូវការជាមួយប្រទេសចិន ដែលធ្វើឱ្យផ្លាស់ប្តូរទាំងស្រុងនូវរចនាសម្ព័ន្ធប្រើប្រាស់ដីធ្លីនៅតាមមូលដ្ឋានជាច្រើន។ ផ្ទុយទៅវិញ ទោះបីជាដើរតួនាទីគន្លឹះនៅក្នុងសន្តិសុខស្បៀងក៏ដោយ ក៏ស្រូវអង្ករសម្រេចបានតម្លៃត្រឹមតែប្រមាណ ២.៣៧៧ ដុល្លារក្នុងមួយហិកតាប៉ុណ្ណោះ ដែលជាការជម្រុញឱ្យបណ្តាមូលដ្ឋាននៅតំបន់ដីសណ្តទន្លេមេគង្គ ធ្វើការផ្លាស់ប្តូរដោយភាពបត់បែនទៅជាទម្រង់ឆ្លាស់គ្នា ស្រូវ-បង្គា ឬដាំឈើហូបផ្លែ ដើម្បីលើកកម្ពស់ប្រាក់ចំណូលសម្រាប់គ្រួសារកសិករ។

នាពេលបច្ចុប្បន្ន វិស័យកសិកម្មវៀតណាមមិនត្រឹមតែឈប់ត្រឹមបណ្តាតម្លៃលេខទំហំទឹកប្រាក់រាប់ប៊ីលីយែនដុល្លារនោះទេ ប៉ុន្តែគឺកំពុងឆ្ពោះទៅរកការកសាងខឿនផលិតកម្មមួយផ្អែកលើតម្លៃ ភាពចីរភាពនៃបរិស្ថាន និងភាពរុងរឿងសម្រាប់ប្រជាកសិករ។ ជាមួយនឹងការស្រុះស្រួលចិត្តគ្នានៃប្រព័ន្ធនយោបាយទាំងមូល និងភាពសកម្មនៃសហគ្រាស គោលដៅសម្រេចឱ្យបាន ៧៤ ពាន់លានដុល្លារ នៅក្នុងឆ្នាំ ២០២៦ គឺអាចសម្រេចទៅបានទាំងស្រុង ដោយបន្តអះអាងនូវឋានៈរបស់វៀតណាមជា «ផ្ទះបាយ» និងជាកងចក្រមួយដ៏សំខាន់នៅក្នុងខ្សែចង្វាក់តម្លៃកសិផលសកល។

ការអនុវត្តវឌ្ឍនភាពវិទ្យាសាស្ត្រនិងបច្ចេកវិទ្យា ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាកម្លាំងចលករមួយក្នុងចំណោមកម្លាំងចលករដ៏ខ្លាំងក្លាបំផុត សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍវិស័យកសិកម្មនាពេលខាងមុខ។

ពង្រីកទីផ្សារ និងធ្វើស្តង់ដារនីយកម្មខ្សែចង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់

ជោគជ័យនៃវិស័យកសិកម្មវៀតណាម មិនត្រឹមតែបានមកពីការផលិតប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបានមកពីយុទ្ធសាស្ត្រធ្វើពិពិធកម្មទីផ្សារ និងការធ្វើស្តង់ដារនីយកម្មគុណភាពផងដែរ។ ប្រទេសចិននៅតែបន្តជាទីផ្សារធំបំផុតដោយក្តោបក្តាប់ចំណែកទីផ្សារ ២៨,៤% ក្នុងពេលដែលការនាំចេញទៅកាន់អឺរ៉ុបបានកើនឡើងដល់ ១១,៦% ឡើយ ជំនួយមកពីការទាញយកផលប្រយោជន៍ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពពីបណ្តាកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរី (FTA) ជំនាន់ថ្មី។

ការងារគ្រប់គ្រងលេខកូដតំបន់ដាំដុះ និងមូលដ្ឋានវេចខ្ចប់ បានក្លាយជា «លិខិតឆ្លងដែន» ដ៏ចាំបាច់មិនអាចខ្វះបាន។ គិតត្រឹមខែឧសភា ឆ្នាំ ២០២៦ នេះ ទូទាំងប្រទេសមានលេខកូដតំបន់ដាំដុះជាង ៩.៥៤០ លេខកូដ និងលេខកូដមូលដ្ឋានវេចខ្ចប់ ១.៥២៥ លេខកូដ។ ការដែលប្រទេសចិនពិនិត្យពិចារណាផ្តល់ជូនបន្ថែមនូវលេខកូដថ្មីរាប់រយសម្រាប់ផ្លែធុរេន និងបណ្តាប្រភេទផ្លែឈើដទៃទៀត កំពុងបង្កើតនូវលំហកំណើនដ៏ធំធេងសម្រាប់បណ្តាខែចុងឆ្នាំ។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ផ្លូវឆ្ពោះទៅរកការសម្រេចបាននូវបង្គោលចរ ៧៤ ពាន់លានដុល្លារ នៅតែប្រឈមមុខនឹងការសាកល្បងមិនតិចឡើយ ពីគ្រោះធម្មជាតិដូចជាបាតុភូត El Nino និងសម្ពាធនៃ «ការផ្លាស់ប្តូរទៅជាបៃតង» ពីបណ្តាទីផ្សារដែលតឹងរ៉ឹង។ បទប្បញ្ញត្តិដ៏ម៉ឺងម៉ាត់ស្តីពីការកាត់បន្ថយការភាយចេញកាបូន និងការតាមដានរកប្រភពដើម (ដូចជាបទប្បញ្ញត្តិ EUDR របស់អឺរ៉ុបចំពោះមុខកាហ្វេ) ទាមទារឱ្យប្រជាកសិករ និងសហគ្រាសត្រូវតែផ្លាស់ប្តូរវិធីសាស្ត្រដាំដុះតាមទិសដៅប្រកបដោយចីរភាពជាងមុន។

ដើម្បីធ្វើឱ្យគោលដៅ ៧៤ ពាន់លានដុល្លារ ក្លាយជាការពិត ក្រសួងកសិកម្ម និងបរិស្ថាន កំពុងដាក់ឱ្យអនុវត្តយ៉ាងប្តូរផ្តាច់នូវក្រុមដំណោះស្រាយស្នូលចំនួន ៥៖

ការបន្ស៊ាំនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ៖ តាមដានយ៉ាងដិតដល់នូវការវិវត្តនៃឧតុនិយម កែសម្រួលរចនាសម្ព័ន្ធរដូវកាល និងអភិវឌ្ឍន៍បណ្តាប្រភេទពូជដំណាំដែលធន់នឹងភាពរាំងស្ងួត និងការជ្រៀតចូលនៃទឹកប្រៃ។

ការធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងបំផុតនូវហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ៖ វិនិយោគយ៉ាងខ្លាំងក្លាទៅលើប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រ ការស្រោចស្រពសន្សំសំចៃ និងជាពិសេសគឺប្រព័ន្ធភស្តុភារកម្មត្រជាក់ ដើម្បីរក្សាទុកការពារកសិផលស្រស់។

ការកែច្នៃស៊ីជម្រៅ និងម៉ាកយីហោ៖ ផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងខ្លាំងក្លាពីការនាំចេញវត្ថុធាតុដើមឆៅ ទៅជាបណ្តាផលិតផលសម្រិតសម្រាំងដែលមានតម្លៃបន្ថែមខ្ពស់ និងអភិវឌ្ឍន៍ពាណិជ្ជកម្មអេឡិចត្រូនិកសម្រាប់កសិផល។

ការផ្សារភ្ជាប់ខ្សែចង្វាក់តម្លៃ៖ ជម្រុញទម្រង់នៃការផ្សារភ្ជាប់គ្នារវាងសហគ្រាស និងគ្រួសារកសិករ តាមរយៈបណ្តាសហគមន៍កសិកម្ម ដើម្បីធានាបាននូវប្រភពផ្គត់ផ្គង់ប្រកបដោយស្ថិរភាព និងគុណភាពឯកភាពគ្នា។

ការទាញយកផលប្រយោជន៍ពីទិន្នន័យ និងការអនុវត្តបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល៖ ប្រើប្រាស់បញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) នៅក្នុងការគ្រប់គ្រងតំបន់ដាំដុះ និងការទស្សន៍ទាយទីផ្សារ ដើម្បីកែសម្រួលផលិតកម្មដោយភាពបត់បែន ទៅតាមសញ្ញានៃតម្រូវការរបស់ពិភពលោក។

អតីតរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម និងអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ លោក Le Minh Hoan បានវាយតម្លៃថា វិស័យកសិកម្មវៀតណាមកំពុងស្ថិតនៅក្នុងរបត់ដ៏សំខាន់មួយ៖ គឺការផ្លាស់ប្តូរពីការគិតបែបផលិតកម្ម (យកចិត្តទុកដាក់លើទិន្នផល និងបរិមាណ) ទៅជាការគិតបែបសេដ្ឋកិច្ចកសិកម្ម (ការធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងបំផុតនូវតម្លៃ និងការគ្រប់គ្រងហានិភ័យ)។ ការកាត់ផ្តាច់នានានៅក្នុងខ្សែចង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ ដូចជាបាតុភូតដែលឈ្មួញកណ្តាល «បោះបង់ប្រាក់កក់» តាមពិតទៅគឺជាការស្តែងឡើងនៃប្រព័ន្ធផ្សារភ្ជាប់មួយដ៏ធូររលុង ខ្វះសមត្ថភាពរៀបចំទីផ្សារទំនើប និងខ្វះយន្តការចែករំលែកហានិភ័យ។

ដើម្បីសម្រេចបាននូវគោលដៅដែលបានដាក់ចេញ វិស័យកសិកម្មចាំបាច់ត្រូវកសាងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីវិស័យទំនិញមួយឱ្យបានគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ។ ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីនេះ ទាមទារឱ្យមានការចូលរួមយ៉ាងជិតស្និទ្ធពីសំណាក់សហគ្រាសកែច្នៃ Logistics ធនាគារ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ និងបណ្តាសមាគម ដើម្បីរួមគ្នាសម្របសម្រួលព័ត៌មាន ធ្វើឱ្យទិន្នន័យមានភាពតម្លាភាព និងកាត់បន្ថយភាពរង្គោះរង្គើចំពោះមុខការប្រែប្រួលដែលមិនអាចទស្សន៍ទាយទុកមុនបាននៃទីផ្សារសកល។

ស្នូលនៃការផ្លាស់ប្តូរនេះ គឺការបង្កើតឡើងនូវកម្លាំង «ប្រជាកសិករអាជីព»។ ទាំងនេះគឺជាអ្នកផលិតដែលមានការរៀបចំចាត់តាំង មានការយល់ដឹងអំពីកិច្ចសន្យា ស្តង់ដារអន្តរជាតិ និងការគ្រប់គ្រងហានិភ័យ ជំនួសឱ្យការផលិតបែបឯកោដាច់ដោយឡែក។ ក្នុងនោះ បណ្តាសហគមន៍កសិកម្មទំនើបដើរតួនាទីជាមជ្ឈមណ្ឌលសម្របសម្រួលគុណភាព និងតភ្ជាប់ទីផ្សារ ដោយបង្កើតបានជាកម្លាំងផ្ទៃក្នុងសម្រាប់សហគមន៍របស់អ្នកផលិត៕

ខ្សែភាពយន្តវៀតណាមឈ្នះពានរង្វាន់ភាពយន្តដើមដៃល្អបំផុតនៅមហោ ស្រពភាពយន្តអន្តរជាតិទីក្រុងប៊ែកឡាំងលើកទី ៧៤ ភាពយន្ត "Cu Li never cry" (រញីមិនដែលយំ) របស់អ្នកដឹកនាំរឿង Pham Ngoc Lan ទើបតែទទួលបានពានរង្វាន់ភាពយន្តខ្នាតវែងដើមដៃល្អបំផុត (GWFF Best First Feature) នៅមហោស្រពភាពយន្តទីក្រុងប៊ែកឡាំងលើកទី ៧៤ ដែលប្រព្រឹត្តទៅចាប់ ពីថ្ងៃទី ១៥ ដល់ថ្ងៃទី ២៥ ខែកុម្ភៈ។

នៅឆ្នាំ ២០២៣ FDI របស់វៀតណាមអាចឈានដល់ ៣៨ ពាន់លានដុល្លារ នាយយកដ្ឋានវិនិយោគបរទេស ក្រសួងផែនការនិងវិនិយោគបានព្យាករណ៍ថា ឆ្នាំនេះ វៀតណាមអាចទាក់ទាញការវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេស (FDI) ពី ៣៦ ទៅ ៣៨ ពាន់លានដុល្លារ។ កាលពីឆ្នាំ ២០២២ តួរលេខនេះមានជិត ២២,៤ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក។

ឌឹកអាញ់