ខ្ញុំមកកាន់វៀតណាមដោយសារតួលេខ ១១

លោក Bob Frank ប្រធានអង្គការ Friends of Project RENEW (អាមេរិក)។

នៅខាងក្រៅបង្អួច ពន្លឺព្រះអាទិត្យនាពេលព្រឹកព្រលឹមបានគ្របដណ្តប់ពេញមែកធាងឈើនានា។ នៅក្នុងបន្ទប់តូចមួយ បុរសចំណាស់ដែលមានសក់ស្កូវ ភ្នែកស្លូតបូត និងសំនៀងសំឡេងធ្ងន់ បានរៀបរាប់យ៉ាងមួយៗអំពីដំណើរនៃការផ្សារភ្ជាប់ជាង ២៥ ឆ្នាំជាមួយវៀតណាម។ លោកធ្លាប់បានឆ្លងកាត់តំបន់ជាច្រើន ជួបមនុស្សជាច្រើន និងបានឃើញការផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់របស់ប្រទេសជាតិនេះក្រោយសង្គ្រាម។ ខ្ញុំបានសួរថា ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំនោះ តើអ្វីដែលនៅដក់ជាប់ច្បាស់បំផុតនៅក្នុងការចងចាំរបស់លោក។

Bob Frank មិនបានរំឭកដល់ការប្រជុំ គម្រោងនានា ឬបណ្តាដំណើរទស្សនកិច្ចការងារឡើយ។ អ្វីដែលលោកចងចាំបំផុតគឺគ្រាន់តែសង្ខេបនៅក្នុងតួលេខមួយប៉ុណ្ណោះ។

១១។

គ្រាប់បែកចំនួន ១១ គ្រាប់ត្រូវបានរកឃើញនៅក្រោមទីលានកីឡានៃវិទ្យាល័យមួយនៅ Dong Ha (បច្ចុប្បន្នជាសង្កាត់ Dong Ha ខេត្ត Quang Tri)។

លោកបានរៀបរាប់ថា៖

«និស្ស័យរបស់ខ្ញុំជាមួយវៀតណាមបានចាប់ផ្តើមតាំងពីឆ្នាំ ២០០០ នៅពេលដែលខ្ញុំធ្វើជាហេរញ្ញិកនៃមូលនិធិរំឭកវិញ្ញាណក្ខន្ធអតីតយុទ្ធជនវៀតណាម (Vietnam Veterans Memorial Fund - VVMF)។ ឆ្នាំនោះ ពួកយើងបានដឹកនាំគណៈប្រតិភូដែលមានសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាប្រឹក្សាប្រមាណ ២០ នាក់មកកាន់វៀតណាម។

ប្អូនៗសិស្សានុសិស្សនៃអនុវិទ្យាល័យ Trieu Hoa (Quang Tri) រៀនពីរបៀបដោះស្រាយនៅពេលប្រទះឃើញគ្រាប់បែក មីន និងយុទ្ធភណ្ឌមិនទាន់ផ្ទុះ ក្នុងគម្រោងពិសោធន៍មួយដែលរៀបចំឡើងដោយ RENEW កាលពីខែមេសា ឆ្នាំ ២០២៣។

ដំណើរទស្សនកិច្ចនោះបានធ្វើឱ្យពួកយើងយល់ច្បាស់ថា អាមេរិកចាំបាច់ត្រូវធ្វើឱ្យបានច្រើនជាងនេះដើម្បីជំនះពុះពារលើផលវិបាកដោយសារសង្គ្រាម ជាពិសេសគឺបញ្ហាគ្រាប់បែក មីន និងយុទ្ធភណ្ឌមិនទាន់ផ្ទុះដែលនៅសេសសល់ក្រោយសង្គ្រាម។ មិនត្រឹមតែត្រូវរុករកនិងបោសសម្អាតគ្រាប់បែក និងមីនប៉ុណ្ណោះទេ ពួកយើងថែមទាំងត្រូវលើកកម្ពស់ការយល់ដឹងដល់ប្រជាជនអំពីគ្រោះថ្នាក់ដែលបណ្តាលមកពីយុទ្ធភណ្ឌមិនទាន់ផ្ទុះ និងជួយគាំទ្រដល់ជនរងគ្រោះទាំងឡាយផងដែរ។ កាលនោះ ឧបទ្ទវហេតុដោយសារគ្រាប់បែក និងមីននៅតែកើតឡើងជាញឹកញាប់។ ចាប់តាំងពីពេលនោះរហូតមកទល់បច្ចុប្បន្ន ខ្ញុំបានចំណាយពេលជាច្រើនឆ្នាំដើម្បីបន្តការងារនេះ។

មានអនុស្សាវរីយ៍ដ៏ស៊ីជម្រៅជាច្រើននៅវៀតណាម ប៉ុន្តែរឿងរ៉ាវមួយក្នុងចំណោមរឿងរ៉ាវដែលខ្ញុំមិនដែលបំភ្លេចបានឡើយ គឺលើកដែលពួកយើងសាងសង់ទីលានកីឡាបេស្បលនៅវិទ្យាល័យមួយនៅ Dong Ha (ខេត្ត Quang Tri)។

មុនពេលបើកការដ្ឋានសាងសង់ តំបន់ដីនោះត្រូវតែត្រូវបានរុករកនិងបោសសម្អាតគ្រាប់បែក និងមីន ដើម្បីធានាសុវត្ថិភាព។ លទ្ធផលបានធ្វើឱ្យពួកយើងទាំងអស់គ្នាស្រឡាំងកាំងយ៉ាងខ្លាំង៖ មានគ្រាប់បែករហូតដល់ទៅ ១១ គ្រាប់ត្រូវបានរកឃើញនៅចំក្រោមទីតាំងដែលសិស្សានុសិស្សធ្លាប់បានប្រើប្រាស់ជាទីលានកីឡាអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ។

ខណៈពេលនោះបានរំឭកខ្ញុំថា សំណល់នៃសង្គ្រាមនៅតែបន្តមានវត្តមាននៅក្រោមកែងជើងរបស់ក្មេងៗ ហើយការងាររបស់ពួកយើងនៅតែមានកិច្ចការជាច្រើនទៀតដែលត្រូវធ្វើ។

ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំខាងមុខ Friends of Project RENEW នឹងបន្តផ្តល់អាទិភាពដល់ការទប់ស្កាត់ឧបទ្ទវហេតុដោយសារគ្រាប់បែក មីន និងយុទ្ធភណ្ឌមិនទាន់ផ្ទុះដែលនៅសេសសល់ក្រោយសង្គ្រាម ព្រមទាំងពង្រីកគំរូប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពរបស់ Project RENEW ទៅកាន់មូលដ្ឋានជាច្រើនទៀតនៅទូទាំងប្រទេស។

តាមការយល់ឃើញរបស់ខ្ញុំ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការជំនះពុះពារលើផលវិបាកដោយសារសង្គ្រាម មិនត្រឹមតែជួយដោះស្រាយបញ្ហានានាដែលនៅសេសសល់ពីអតីតកាលប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងរួមចំណែកកសាងទំនុកចិត្ត និងពង្រឹងទំនាក់ទំនងរវាងប្រជាជនវៀតណាម និងអាមេរិកទៀតផង។

ស្ពានតភ្ជាប់គួរឱ្យទុកចិត្តរវាងវៀតណាម និងមិត្តភក្តិលើពិភពលោក យុគសម័យ - រំលឹកឡើងវិញនូវរយៈពេល ១០ ឆ្នាំនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយសហភាពបណ្តាអង្គការមិត្តភាពវៀតណាម លោកស្រី Margot Carlson Delogne ស្ថាបនិកអង្គការគម្រោងសងខាង (2 Sides Project/សហរដ្ឋអាមេរិក) បានឱ្យដឹងថា ទំនាក់ទំនងរវាងភាគីទាំងពីរត្រូវបានកសាងឡើងលើមូលដ្ឋាននៃចំណងមិត្តភាព ទំនុកចិត្ត ការគោរពគ្នាទៅវិញទៅមក និងការប្តេជ្ញាចិត្តរួមចំពោះសន្តិភាព និងការយល់ដឹងរវាងប្រជាជននៃបណ្តាប្រទេស។ ក្នុងសារលិខិតអបអរសាទរមហាសន្និបាតតំណាងទូទាំងប្រទេសនៃសហភាពបណ្តាអង្គការមិត្តភាពវៀតណាម អាណត្តិ ២០២៦ - ២០៣១ លោកស្រីបានសម្តែងនូវបំណងចង់ឱ្យភាគីទាំងពីរបន្តកិច្ចសហប្រតិបត្តិការដើម្បីសន្តិភាព មិត្តភាព និងស្មារតីមនុស្សធម៌រួម។

សមាគមមិត្តភាពឡាវ - វៀតណាម អបអរសាទរមហាសន្និបាតសហភាពបណ្តាអង្គការមិត្តភាពវៀតណាម យុគសម័យ - ក្នុងឱកាសមហាសន្និបាតតំណាងទូទាំងប្រទេសនៃសហភាពបណ្តាអង្គការមិត្តភាពវៀតណាម អាណត្តិ ២០២៦ - ២០៣១ សមាគមមិត្តភាពឡាវ - វៀតណាម បានផ្ញើសារទូរលេខអបអរសាទរ។ សារទូរលេខបានកត់សម្គាល់នូវការរួមចំណែករបស់សហភាពបណ្តាអង្គការមិត្តភាពវៀតណាមក្នុងបុព្វហេតុការពារ កសាង និងអភិវឌ្ឍន៍ប្រទេសជាតិ ដើម្បីសន្តិភាព មិត្តភាព ឯករាជ្យជាតិ និងសាមគ្គីភាពអន្តរជាតិ។

វ៉ាន់ណាំ