ការការពារកម្មសិទ្ធិបញ្ញានៅលើបរិស្ថានឌីជីថល៖ ពីការចាត់វិធានការលើការបំពាន រហូតដល់អភិបាលកិច្ចប្រកបដោយភាពម្ចាស់ការ

14:55 | 28/08/2026 ឌឿងង្វៀន

យុគសម័យ - ការផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងខ្លាំងក្លានៃផលិតផលវប្បធម៌ និងសិល្បៈទៅកាន់បរិស្ថានឌីជីថល កំពុងបង្កើតឡើងនូវប្រភពធនធានសេដ្ឋកិច្ចដ៏ធំធេង ព្រមទាំងដាក់ចេញនូវតម្រូវការបន្ទាន់ក្នុងការផ្លាស់ប្តូរថ្មីវិធីសាស្ត្រការពារកម្មសិទ្ធិបញ្ញា។ ចាប់ពីការសុក្រឹតស្ថាប័ន តម្លាភាពទិន្នន័យ AI រហូតដល់ការអនុវត្តបច្ចេកវិទ្យា blockchain និងការកសាងយន្តការអនុវត្តប្រកបដោយភាពម្ចាស់ការ បណ្តាអ្នកជំនាញបានចាត់ទុកថា ចាំបាច់ត្រូវមានដំណោះស្រាយប្រកបដោយភាពព្រមៗគ្នា ដើម្បីការពារសិទ្ធិ ទាញយកតម្លៃច្នៃប្រឌិត និងអភិវឌ្ឍឧស្សាហកម្មវប្បធម៌។

វិសោធនកម្មច្បាប់ស្តីពីការវាស់វែង៖ ធ្វើឌីជីថលភាវូបនីយកម្ម កាត់បន្ថយនីតិវិធី កាត់បន្ថយការចំណាយសម្រាប់សហគ្រាស ទីក្រុង Ho Chi Minh ចែករំលែកបទពិសោធន៍អភិបាលកិច្ច និងការបំប្លែងឌីជីថល ជាមួយថ្នាក់ដឹកនាំវ័យក្មេង វៀតណាម - ឡាវ - កម្ពុជា

ទិន្នន័យពីមជ្ឈមណ្ឌលការពារសិទ្ធិអ្នកនិពន្ធតន្ត្រីវៀតណាម VCPMC បានបង្ហាញថា ក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ ប្រាក់ចំណូលពីសួយសារអាករនៃការប្រើប្រាស់កម្មសិទ្ធិបញ្ញា សម្រេចបានជាង ៤២៤,៣ ពាន់លានដុង កើនឡើង ៨% ក្នុងនោះ ដោយឡែកគេហទំព័រ និងកម្មវិធីឌីជីថល រកចំណូលបានជិត ២៩៨ ពាន់លានដុង។ តួលេខទាំងនេះបង្ហាញថា ទ្រព្យសកម្មបញ្ញានៅលើបរិស្ថានអនឡាញ កំពុងក្លាយជាប្រភពធនធានសេដ្ឋកិច្ចដ៏មានសារៈសំខាន់ជាពិសេស។

ក្នុងបរិបទនោះ នាថ្ងៃទី ២៧ សីហា កាសែត Nhan Dan បានរៀបចំសិក្ខាសាលា «ការការពារសិទ្ធិកម្មសិទ្ធិបញ្ញានៅលើបរិស្ថានឌីជីថល បំបាត់ចំណុចកកស្ទះ អភិវឌ្ឍវប្បធម៌ឌីជីថល» ដោយប្រមូលផ្តុំអ្នកជំនាញច្បាប់ តំណាងស្ថាប័នគ្រប់គ្រង សហគ្រាសបច្ចេកវិទ្យា និងសិល្បករ ដើម្បីរួមគ្នាស្វែងរកដំណោះស្រាយការពារ ទាញយក និងបង្កើនតម្លៃនៃសិទ្ធិកម្មសិទ្ធិបញ្ញា។

នេះក៏ជាការខិតខំប្រឹងប្រែងមួយក្នុងចំណោមការខិតខំប្រឹងប្រែងនានា សំដៅឆ្ពោះទៅរកគោលដៅនាំឱ្យវិស័យឧស្សាហកម្មវប្បធម៌ រួមចំណែក ៧% នៃ GDP នៅឆ្នាំ ២០៣០ និង ៩% នៃ GDP នៅឆ្នាំ ២០៤៥។

ផ្លាស់ប្តូរពីការចាត់វិធានការលើការបំពាន ទៅជាការបង្ការទុកជាមុនដោយម្ចាស់ការ

ថ្លែងបើកសិក្ខាសាលា បណ្ឌិត Phan Van Hung និពន្ធនាយករងនៃកាសែត Nhan Dan បានចាត់ទុកថា កម្មសិទ្ធិបញ្ញាត្រូវតែត្រូវបានសម្លឹងមើលថាជាផ្នែកមួយមិនអាចកាត់ផ្តាច់បាន នៃហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធស្ថាប័ន សម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល សេដ្ឋកិច្ចចំណេះដឹង និងការអភិវឌ្ឍវប្បធម៌។

សិក្ខាសាលាឆ្លើយយ៉ាងច្បាស់លាស់នូវសំណួរស្នូលទាំងបី៖ តើនរណាជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិ តើនរណាមានសិទ្ធិប្រើប្រាស់ និងប្រាក់ចំណេញដែលទទួលបានពីផលិតផលត្រូវបែងចែកទៅទីណា។
សិក្ខាសាលាឆ្លើយយ៉ាងច្បាស់លាស់នូវសំណួរស្នូលទាំងបី៖ តើនរណាជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិ តើនរណាមានសិទ្ធិប្រើប្រាស់ និងប្រាក់ចំណេញដែលទទួលបានពីផលិតផលត្រូវបែងចែកទៅទីណា។

ដោយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវស្មារតីនៃសេចក្តីសម្រេចចិត្តលេខ 57-NQ/TW ស្ថាប័នត្រូវតែបោះជំហានទៅមុខមួយជំហាន ទាំងធានានូវតម្រូវការគ្រប់គ្រង ទាំងលើកទឹកចិត្តដល់ការច្នៃប្រឌិត និងលុបបំបាត់ដាច់ខាតនូវផ្នត់គំនិត «គ្រប់គ្រងមិនបានគឺហាមឃាត់»។

អាស្រ័យហេតុនេះ វិធីសាស្ត្រនៃការចូលទៅដោះស្រាយមិនអាចត្រឹមតែឈប់នៅត្រឹមការការពារ និងទប់ស្កាត់ការបំពានប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែត្រូវឆ្ពោះទៅរកការទាញយកប្រភពធនធានច្នៃប្រឌិត ការបង្កើតទីផ្សារសម្រាប់ផលិតផលបញ្ញា និងការកសាងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីចាប់ពី ការច្នៃប្រឌិត - កម្មសិទ្ធិ - ការចែកចាយ។

នេះក៏ជាស្មារតីនៃសេចក្តីសម្រេចចិត្តលេខ 80-NQ/TW យុទ្ធសាស្ត្រអភិវឌ្ឍន៍វប្បធម៌ដល់ឆ្នាំ ២០៣០ និងយុទ្ធសាស្ត្រអភិវឌ្ឍន៍បណ្តាវិស័យឧស្សាហកម្មវប្បធម៌វៀតណាមដល់ឆ្នាំ ២០៣០ ចក្ខុវិស័យឆ្នាំ ២០៤៥ ជាមួយនឹងគោលដៅឧស្សាហកម្មវប្បធម៌រួមចំណែក ៧% នៃ GDP នៅឆ្នាំ ២០៣០ និង ៩% នៃ GDP នៅឆ្នាំ ២០៤៥។

គម្រោងបំប្លែងឌីជីថលក្នុងវិស័យវប្បធម៌ដល់ឆ្នាំ ២០៣០ ចក្ខុវិស័យដល់ឆ្នាំ ២០៤៥ យោងតាមសេចក្តីសម្រេចលេខ 611/QD-TTg របស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី ក៏បានដាក់ចេញនូវតម្រូវការកសាងថ្នាលឌីជីថលរួមសម្រាប់វិស័យវប្បធម៌ទាំងមូល ភ្ជាប់កូដសម្គាល់ឌីជីថលសម្រាប់ទ្រព្យសកម្ម បេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ ដើម្បីកំណត់សិទ្ធិកម្មសិទ្ធិ និងគ្រប់គ្រងការទាញយកផលប្រយោជន៍។

ការការពារសិទ្ធិកម្មសិទ្ធិបញ្ញាដើម្បីសំដៅអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាពនូវខឿនវប្បធម៌ឌីជីថលវៀតណាម។
ការការពារសិទ្ធិកម្មសិទ្ធិបញ្ញាដើម្បីសំដៅអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាពនូវខឿនវប្បធម៌ឌីជីថលវៀតណាម។

នៅក្នុងទិដ្ឋភាពច្បាប់ឯកទេស ច្បាប់ស្តីពីកម្មសិទ្ធិបញ្ញាបានអនុញ្ញាតឱ្យម្ចាស់កម្មសិទ្ធិនៃសិទ្ធិ អនុវត្តវិធានការបច្ចេកវិទ្យាដើម្បីការពារសិទ្ធិ ទាមទារឱ្យបញ្ឈប់រាល់អំពើបំពាន លុបចោលខ្លឹមសារល្មើសនៅលើបណ្តាញអ៊ីនធឺណិត ព្រមទាំងកំណត់ការទទួលខុសត្រូវរបស់សហគ្រាសផ្តល់សេវាកម្មអន្តរការី។

អនុក្រឹត្យលេខ 17/2023/ND-CP និងអនុក្រឹត្យលេខ 134/2026/ND-CP បានបន្តធ្វើឱ្យកាន់តែជាក់ស្តែងនូវការទទួលខុសត្រូវនៃថ្នាលឌីជីថល មូលដ្ឋានទិន្នន័យស្តីពីសិទ្ធិអ្នកនិពន្ធ សិទ្ធិពាក់ព័ន្ធ និងបញ្ហាថ្មីៗដែលកើតចេញពីបញ្ញាសិប្បនិម្មិត។ ការការពារក៏ត្រូវតែដាក់នៅក្នុងទំនាក់ទំនងស្របគ្នាជាមួយនឹងការធានាសន្តិសុខតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិតផងដែរ។

យោងតាមបណ្ឌិត Phan Van Hung លក្ខណៈនៃការរីករាលដាលយ៉ាងឆាប់រហ័ស និងស្ទើរតែគ្មានដែនកំណត់នៃបរិស្ថានឌីជីថល បានធ្វើឱ្យយន្តការការពារបែបអសកម្ម ការឆ្លើយតបទៅតាមករណីនីមួយៗដាច់ដោយឡែក កាន់តែពិបាកក្នុងការតាមទាន់រាល់អំពើបំពានក្នុងទ្រង់ទ្រាយធំដោយប្រើបច្ចេកវិទ្យា។

ហេតុដូច្នេះ ចាំបាច់ត្រូវប្តូរទិសដៅយ៉ាងខ្លាំងក្លាទៅរកយន្តការកំណត់អត្តសញ្ញាណ តាមដានដានប្រភព សម្របសម្រួល និងប្រឆាំងការប្រព្រឹត្តល្មើសឡើងវិញ គឺចាប់ពី «ការចាត់វិធានការនៅពេលមានការបំពាន» ទៅជា «អភិបាលកិច្ច និងការបង្ការទុកជាមុននូវការបំពានប្រកបដោយភាពម្ចាស់ការ»។

AI បង្កើតទិន្នន័យ និងតម្រូវការការពារអធិបតេយ្យភាពទិន្នន័យ

ការផ្ទុះឡើងនៃបញ្ញាសិប្បនិម្មិតបង្កើតទិន្នន័យ កំពុងដាក់ចេញនូវបញ្ហាថ្មីៗ និងស្មុគស្មាញចំពោះច្បាប់កម្មសិទ្ធិបញ្ញា។

បណ្ឌិត Hoang Minh Hieu សមាជិកជាតំណាងរាស្ត្រពេញម៉ោងនៅគណៈកម្មាធិការច្បាប់ និងយុត្តិធម៌នៃរដ្ឋសភា បានព្រមានអំពីជម្លោះកម្មសិទ្ធិបញ្ញាតាំងពីដំណាក់កាល «ធាតុចូល» នៃបណ្តាគំរូ AI។

យោងតាមលោក ការដែលសហគ្រាសបច្ចេកវិទ្យាបានស្កេនទិន្នន័យដោយឯកឯងពីសៀវភៅ កាសែត តន្ត្រី បេតិកភណ្ឌរបស់វៀតណាម ដើម្បីបណ្តុះបណ្តាលបណ្តាគំរូ AI ពាណិជ្ជកម្ម ដោយគ្មានការសុំការអនុញ្ញាត គ្មានការទូទាត់ប្រាក់ គឺជាអំពើទាញយកផលប្រយោជន៍ដោយខុសច្បាប់ពីធនធានជាតិ។

បណ្ឌិត Hoang Minh Hieu បានឱ្យដឹងថា ច្បាប់ស្តីពីកម្មសិទ្ធិបញ្ញាដែលត្រូវបានធ្វើវិសោធនកម្មតាមច្បាប់លេខ 131/2025/QH15 និងអនុក្រឹត្យលេខ 17/2023/ND-CP បានអនុញ្ញាតឱ្យមានការលើកលែងក្នុងការទាញយកអត្ថបទសម្រាប់គោលបំណងស្រាវជ្រាវមិនមែនពាណិជ្ជកម្ម។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ នៅតែមានចន្លោះប្រហោងអំពីកាតព្វកិច្ចតម្លាភាពទិន្នន័យបណ្តុះបណ្តាល ដែលធ្វើឱ្យម្ចាស់កម្មសិទ្ធិនៃសិទ្ធិមិនទាន់មានឧបករណ៍ដើម្បីរកឃើញការបំពានដោយខ្លួនឯង។

ដើម្បីកាត់បន្ថយហានិភ័យដែលបេតិកភណ្ឌឌីជីថលជាតិត្រូវបានប្រមូលយកដោយឥតគិតថ្លៃបញ្ចូលទៅក្នុងឧបករណ៍បរទេស លោកបានស្នើឱ្យរដ្ឋសភាចែងជាច្បាប់នូវកាតព្វកិច្ចតម្លាភាពទិន្នន័យបណ្តុះបណ្តាលនៅក្នុងច្បាប់ស្តីពីបញ្ញាសិប្បនិម្មិត បង្កើតយន្តការចុះបញ្ជីរក្សាសិទ្ធិប្រមូលផ្តុំ ព្រមទាំងបង្កើនការត្រួតពិនិត្យជាន់ខ្ពស់បំផុតចំពោះការអនុវត្តនូវបទប្បញ្ញត្តិនានាដែលបង្ខំឱ្យលុបចោលខ្លឹមសារខុសច្បាប់។

នៅក្នុងទស្សនៈនៃអង្គភាពមួយដែលផ្ទាល់អភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យា លោក Tran Van Tri នាយកក្រុមហ៊ុនភាគហ៊ុនសារគមនាគមន៍ច្បាប់វៀតណាម បានចែករំលែកបទពិសោធន៍ពីដំណើរការកសាងប្រព័ន្ធបញ្ញាសិប្បនិម្មិតគាំទ្រច្បាប់ AI ច្បាប់។

យោងតាមលោក ព្រំដែននៃសិទ្ធិកម្មសិទ្ធិបញ្ញាត្រូវតែបានកំណត់យ៉ាងច្បាស់លាស់ និងមានតម្លាភាពនៅក្នុងវដ្តជីវិតទាំងមូលនៃប្រព័ន្ធ AI ចាប់ពីការសម្អាតទិន្នន័យធាតុចូល ការបណ្តុះបណ្តាល ការអភិវឌ្ឍគំរូ រហូតដល់លទ្ធផលធាតុចេញ។

ចំពោះផលិតផលធាតុចេញដែលមានការប្រើប្រាស់ AI លោកបានចាត់ទុកថា សិទ្ធិអ្នកនិពន្ធកើតឡើងបាន លុះត្រាតែឆ្លើយតបតាមលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យដែលមនុស្សមានការរួមចំណែកគួរឱ្យកត់សម្គាល់ និងមានលក្ខណៈសម្រេច។ អ្នកស្នើសុំការការពារក៏ត្រូវតែប្រកាសដោយស្មោះត្រង់ និងទទួលខុសត្រូវចំពោះភាពស្របច្បាប់នៃស្នាដៃផងដែរ។

ផ្អែកលើការអនុវត្តជាក់ស្តែងក្នុងដំណើរការប្រតិបត្តិការ លោកបានស្នើឱ្យបណ្តាសហគ្រាសអភិវឌ្ឍន៍ AI ត្រូវតែម្ចាស់ការក្នុងការធ្វើស្តង់ដារូបនីយកម្មនីតិវិធីរក្សាទុកដានទិន្នន័យធាតុចូល កំណត់ឱ្យបានច្បាស់លាស់នូវសិទ្ធិកម្មសិទ្ធិ និងសិទ្ធិប្រើប្រាស់សម្រាប់សមាសធាតុនីមួយៗនៃប្រព័ន្ធនៅក្នុងកិច្ចសន្យាជាមួយដៃគូ តាមរយៈនោះបង្កើតជាភស្តុតាងដើម្បីការពារខ្លួននៅពេលមានវិវាទកើតឡើង។

ធ្វើស្តង់ដារូបនីយកម្មទិន្នន័យដើម្បីបំបាត់ចំណុចកកស្ទះនៃលំហូរសាច់ប្រាក់សួយសារអាករ

បរិស្ថានអនឡាញដែលកំពុងអភិវឌ្ឍយ៉ាងឆាប់រហ័សក៏បានបង្កើតជាសម្ពាធកែទម្រង់ចំពោះអង្គការគ្រប់គ្រងសមូហភាពនៃសិទ្ធិអ្នកនិពន្ធ និងសិទ្ធិពាក់ព័ន្ធ CMO នៅវៀតណាមផងដែរ។

លោក Quan Tuan An ប្រធានការិយាល័យគ្រប់គ្រង និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ ចំណុះនាយកដ្ឋានសិទ្ធិអ្នកនិពន្ធ ក្រសួងវប្បធម៌ កីឡា និងទេសចរណ៍ បានចង្អុលបង្ហាញនូវចំណុចកម្រិតទាំងឡាយក្នុងនីតិវិធីផ្ទៀងផ្ទាត់កម្រៃពលកម្មដោយដៃ ក៏ដូចជាស្ថានភាពបែកខ្ញែកនៃមូលដ្ឋានទិន្នន័យក្នុងចំណោម CMO ទាំង ៦ នាពេលបច្ចុប្បន្ន។ កត្តានេះនាំឱ្យមានភាពយឺតយ៉ាវ និងធ្វើឱ្យប្រាក់សួយសារអាករមួយចំនួនធំនៅកកស្ទះ មិនទាន់អាចបែងចែកបាន។

យោងតាមលោក អភិបាលកិច្ចទិន្នន័យរបស់ CMO ត្រូវតែកំណត់ថាជាកាតព្វកិច្ចច្បាប់ស្នូល ដោយមានតម្រូវការអំពីភាពត្រឹមត្រូវ សមត្ថភាពទាញយកទិន្នន័យនៃការប្រគល់សិទ្ធិ និងការអនុវត្តបណ្តាកូដសម្គាល់ដែលត្រូវគ្នានឹងកម្រិតអន្តរជាតិ។

ទន្ទឹមនឹងការធ្វើស្តង់ដារូបនីយកម្មការទទួលខុសត្រូវក្នុងការបកស្រាយតាមរយៈរបាយការណ៍អេឡិចត្រូនិក និងការកសាងច្រករបៀងផ្លូវច្បាប់សម្រាប់កិច្ចព្រមព្រៀងតំណាងទៅវិញទៅមកជាអន្តរជាតិ លោក Quan Tuan An បានស្នើឱ្យស្រាវជ្រាវអនុវត្តជាបន្ទាន់នូវយន្តការផ្តល់អាជ្ញាប័ណ្ណសមូហភាពពង្រីក ECL ចំពោះវិស័យជាក់លាក់មួយចំនួន ដូចជាការប្រើប្រាស់តន្ត្រីនៅតាមទីតាំងពាណិជ្ជកម្ម ឬការទាញយកទិន្នន័យបណ្តុះបណ្តាល AI សម្រាប់ធ្វើពាណិជ្ជកម្ម ដើម្បីឱ្យកាតព្វកិច្ចបង់ប្រាក់សួយសារអាករអាចត្រូវបានអនុវត្តយ៉ាងរលូន និងមានលទ្ធភាពខ្ពស់ជាងមុន។

ស្របតាមទស្សនៈដែលចាត់ទុកថា បច្ចេកវិទ្យាគឺជាគន្លឹះស្ទះដ៏ធំមួយនៃការគ្រប់គ្រងកម្មសិទ្ធិបញ្ញា លោក Bui Minh Tuan ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាល និងជាស្ថាបនិកក្រុមហ៊ុនភាគហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យា Dipnet បានស្នើឱ្យអនុវត្តបច្ចេកវិទ្យា blockchain ដើម្បីកំណត់អត្តសញ្ញាណឌីជីថលសម្រាប់ទ្រព្យសកម្មបញ្ញា។

យោងតាមលោក ការភ្ជាប់ទ្រព្យសកម្មបញ្ញាដែលបានធ្វើបរិវត្តកម្មឌីជីថលដោយផ្ទាល់ជាមួយអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណសញ្ជាតិ និងកូដសម្គាល់អង្គការនៅលើសៀវភៅកត់ត្រាចែកចាយ blockchain អាចបង្កើតជាភស្តុតាងកម្មសិទ្ធិជាអចិន្ត្រៃយ៍ មិនអាចលុបបំបាត់បានឡើយ។

ប្រសិនបើអនុវត្តស្តង់ដារទិន្នន័យមេតាអន្តរជាតិឱ្យបានព្រមៗគ្នា ដូចជា ISWC សម្រាប់សិទ្ធិអ្នកនិពន្ធ ISRC សម្រាប់សិទ្ធិកំណត់ត្រាសំឡេង និងពិធីការរាយការណ៍ DDEX នោះប្រព័ន្ធ blockchain រួមបញ្ចូលគ្នាជាមួយកិច្ចសន្យាឆ្លាតវៃ អាចធ្វើស្វ័យប្រវត្តិកម្មការស្កេនពិនិត្យ និងបែងចែកប្រាក់ចំណូលសួយសារអាករដោយផ្ទាល់ទៅកាន់អ្នកបង្កើតស្នាដៃតាមពេលវេលាជាក់ស្តែង។

ដំណោះស្រាយនេះមិនត្រឹមតែរួមចំណែកការពារលំហូរសាច់ប្រាក់ស្របច្បាប់របស់សិល្បករប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងអាចបង្កើតលក្ខខណ្ឌឱ្យគ្រឹះស្ថានឥណទាននានាទទួលយកទ្រព្យសកម្មកម្មសិទ្ធិបញ្ញាដែលបានធ្វើបរិវត្តកម្មឌីជីថល ធ្វើជាទ្រព្យធានាបញ្ចាំសម្រាប់ខ្ចីប្រាក់ តាមរយៈនោះជួយបំបាត់ចំណុចកកស្ទះនៃលំហូរទុនវិនិយោគសម្រាប់ឧស្សាហកម្មច្នៃប្រឌិត។

នៅពេលបច្ចេកវិទ្យាការពារកម្មសិទ្ធិបញ្ញាត្រូវបានគេកេងចំណេញដើម្បី «ក្លែងបន្លំទាមទារសិទ្ធិ»

ទន្ទឹមនឹងតម្រូវការសុក្រឹតស្ថាប័ន និងការអនុវត្តបច្ចេកវិទ្យា បណ្តាប្រតិភូបានចាត់ទុកថា ចាំបាច់ត្រូវកំណត់អត្តសញ្ញាណឱ្យបានពេញលេញនូវរាល់អំពើបំពានសិទ្ធិដែលមានលក្ខណៈជាប្រព័ន្ធ និងកាន់តែមានភាពស៊ីជម្រៅ ស្មុគស្មាញនៅក្នុងការអនុវត្តជាក់ស្តែង។

នៅក្នុងសិក្ខាសាលា លោក Pham Van Tai អនុប្រធានផ្នែកអ្នកយកព័ត៌មាន ចំណុះទស្សនាវដ្តីកម្មសិទ្ធិបញ្ញា និងការច្នៃប្រឌិត បានវិភាគអំពីគំរូបំពានសិទ្ធិអ្នកនិពន្ធតន្ត្រីរបស់ក្រុមហ៊ុន BH Media ចាប់ពីឆ្នាំ ២០២១ រហូតដល់ពេលត្រូវបានកាត់ទោសព្រហ្មទណ្ឌនៅខែឧសភា ឆ្នាំ ២០២៦។

យោងតាមលោក Pham Van Tai ក្រុមហ៊ុន BH Media បានកេងចំណេញពី «ចំណុចងងឹត» នៃប្រព័ន្ធ Content ID ស្វ័យប្រវត្តិ ដែលគ្រាន់តែផ្ទៀងផ្ទាត់សំឡេងប៉ុណ្ណោះ ដោយមិនបានវាយតម្លៃសិទ្ធិកម្មសិទ្ធិពិតប្រាកដ ដើម្បីចុះបញ្ជីសិទ្ធិអ្នកនិពន្ធសំឡេងជាមុន និង «ក្លែងបន្លំទាមទារ» សិទ្ធិអ្នកនិពន្ធនៃស្នាដៃយ៉ាងតិចចំនួន ៨៦៥ និងស៊ីឌីចំនួន ៧៦ ពីម្ចាស់កម្មសិទ្ធិពិតប្រាកដរាប់សិបនាក់។

ការដែល Nguyen Hai Binh និងបក្ខពួក ត្រូវបានកាត់ទោសនៅខែឧសភា ឆ្នាំ ២០២៦ អំពីបទល្មើសបំពានសិទ្ធិអ្នកនិពន្ធ យោងតាមមាត្រា ២២៥ នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌ ត្រូវបានលោកវាយតម្លៃថាជាជំហានរបត់ប្រវត្តិសាស្ត្រ ដែលជាលើកដំបូងមានការចាត់វិធានការព្រហ្មទណ្ឌលើអំពើថតសំឡេង និងថតរូបភាពពាណិជ្ជកម្មដោយគ្មានការអនុញ្ញាត។

ផ្អែកលើការអនុវត្តជាក់ស្តែងនេះ លោក Pham Van Tai បានស្នើឱ្យប្រញាប់ប្រញាល់ធ្វើបរិវត្តកម្មឌីជីថលលើ «សំណុំឯកសារសិទ្ធិ» ទាំងមូល កសាងថ្នាលអន្តរការីតភ្ជាប់គ្នាកម្រិតជាតិមួយ ដើម្បីកំណត់អត្តសញ្ញាណ និងធ្វើប្រតិបត្តិការសិទ្ធិអ្នកនិពន្ធប្រកបដោយតម្លាភាព តាមរយៈនោះលុបបំបាត់គំរូកេងប្រវ័ញ្ច «ប្តឹងផ្តល់ទាមទារសិទ្ធិ រួចចរចាព្រមព្រៀង» របស់បណ្តាសហគ្រាសអន្តរការី។

បង្កើនការចំណាយលើការប្រព្រឹត្តល្មើសឡើងវិញ លើកកម្ពស់ប្រសិទ្ធភាពនៃការអនុវត្ត

ដើម្បីផ្លាស់ប្តូរសកម្មភាពការពារសិទ្ធិអ្នកនិពន្ធពីភាពទប់ទល់ទៅជាភាពម្ចាស់ការ មេធាវី Le Quang Vinh សមាជិកគណៈនីតិកម្ម VIPA នាយកក្រុមហ៊ុនកម្មសិទ្ធិបញ្ញា Bross & Partners បានស្នើនូវគំរូអនុវត្តរួមមាន ៦ ជំហានផ្លាស់ប្តូរ និង ៣ ថ្នាក់នៃការឆ្លើយតប។

យោងតាមលោក រង្វាស់នៃការការពារការច្នៃប្រឌិតត្រូវតែស្ថិតនៅលើលទ្ធភាពបញ្ចប់ការខូចខាតជាក់ស្តែង ធានានូវសំណងសមស្រប និងបង្កើនការចំណាយលើការប្រព្រឹត្តល្មើសឡើងវិញ ជាជាងគ្រាន់តែគិតលើចំនួនតំណភ្ជាប់ដែលត្រូវបានលុបចោល។

គំរូ ៦ ជំហានដែលត្រូវបានស្នើឡើងរួមមាន ការពិនិត្យផ្ទៀងផ្ទាត់សិទ្ធិ ការចាត់ថ្នាក់អំពើល្មើស ការចាក់សោភស្តុតាងឌីជីថលតាមស្តង់ដារសុចរិតភាពទិន្នន័យ ការកំណត់អត្តសញ្ញាណអង្គភាពទទួលខុសត្រូវដែលឈរនៅពីក្រោយគណនីអនាមិក ការជ្រើសរើសទិសដៅចាត់ការសមស្រប និងការបង្ការការប្រព្រឹត្តល្មើសឡើងវិញ។

មេធាវី Le Quang Vinh ក៏បានចាត់ទុកថា ចាំបាច់ត្រូវអនុវត្តនីតិវិធីបន្ទាន់ដើម្បីបិទខ្ទប់បណ្តោះអាសន្ន រក្សាការពារទិន្នន័យឌីជីថលក្នុងរយៈពេល ២៤ ទៅ ៤៨ ម៉ោង ដើម្បីទប់ស្កាត់មុខសញ្ញាលុបបំបាត់ដាន; ព័ត៌មានកំណត់អត្តសញ្ញាណបុគ្គលត្រូវបានផ្តល់ជូនតែបន្ទាប់ពីមានការត្រួតពិនិត្យយ៉ាងពេញលេញនូវយុត្តាធិការ និងតម្រូវការរក្សាការសម្ងាត់។

យោងតាមលោក ការសម្របសម្រួលអន្តរវិស័យចាំបាច់ត្រូវជះឥទ្ធិពលលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធគាំទ្រស្នូលទាំងបី រួមមាន ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធចូលប្រើប្រាស់បណ្តាញអ៊ីនធឺណិត លំហូរសាច់ប្រាក់ទូទាត់ និងសេវាកម្មភស្តុភារកម្ម ស្របតាមស្តង់ដារនៃកិច្ចព្រមព្រៀង TRIPS និង EVFTA ដើម្បីឱ្យអំពើល្មើសត្រូវបានចាត់វិធានការដោយទណ្ឌកម្មដែលមានសមត្ថភាពកំញើញគ្រប់គ្រាន់។

សិក្ខាសាលាបានបិទបញ្ចប់ដោយមានការឯកភាពគ្នាអំពីតម្រូវការប្រញាប់ប្រញាល់ធ្វើឱ្យលេចចេញជារូបរាងឡើងនូវអនុក្រឹត្យលេខ 277/2026/ND-CP ស្តីពីហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធវប្បធម៌ឌីជីថល កសាងជាន់ប្រតិបត្តិការសិទ្ធិអ្នកនិពន្ធឌីជីថលតភ្ជាប់គ្នាកម្រិតជាតិ ដើម្បីឆ្លើយយ៉ាងច្បាស់លាស់នូវសំណួរស្នូលទាំងបី៖ តើនរណាជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិ តើនរណាមានសិទ្ធិប្រើប្រាស់ និងប្រាក់ចំណេញដែលទទួលបានពីផលិតផលត្រូវបែងចែកទៅទីណា។

នៅពេលដែលព្រំដែនផ្លូវច្បាប់ត្រូវបានកំណត់យ៉ាងច្បាស់លាស់ បណ្តាឧបករណ៍បច្ចេកវិទ្យាដូចជា បច្ចេកវិទ្យា blockchain និង AI ត្រូវបានដំណើរការយ៉ាងព្រមៗគ្នា រួមជាមួយនឹងស្មារតីសង្គមត្រូវបានលើកកម្ពស់ ទើបកម្មសិទ្ធិបញ្ញាអាចក្លាយជា «ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធជំនឿទុកចិត្ត» ដ៏រឹងមាំមួយ។

តាមរយៈនោះ ប្រភពធនធានវប្បធម៌ និងកម្លាំងច្នៃប្រឌិតរបស់ប្រជាជនវៀតណាម មានលក្ខខណ្ឌត្រូវបានទាញយកឱ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព ក្លាយជាកម្លាំងចលករសម្រាប់វិស័យឧស្សាហកម្មវប្បធម៌អភិវឌ្ឍដោយម្ចាស់ការ និងបង្កើតស្នាមដិតជាប់នៅលើផែនទីពិភពលោក៕

លក្ខខណ្ឌបង្កើតតំបន់កសិកម្មអនុវត្តបច្ចេកវិទ្យាជាន់ខ្ពស់ លក្ខខណ្ឌបង្កើតតំបន់កសិកម្មអនុវត្តបច្ចេកវិទ្យាជាន់ខ្ពស់
យុគសម័យ - សេចក្តីសម្រេចចិត្តលេខ 263/2026/NĐ-CP របស់រដ្ឋាភិបាលបានកំណត់ថាការបង្កើតតំបន់កសិកម្មអនុវត្តបច្ចេកវិទ្យាជាន់ខ្ពស់ត្រូវតែឆ្លើយតបតាមបណ្តាលក្ខខណ្ឌដែលបានកំណត់នៅខណ្ឌទី ៣ មាត្រា ២៤ នៃច្បាប់បច្ចេកវិទ្យាជាន់ខ្ពស់។
វិទ្យាសាស្ត្រនិងបច្ចេកវិទ្យា ការច្នៃប្រឌិតបង្កើតថ្មីព្រមទាំងការបំប្លែងជាឌីជីថល៖ ស្ថាប័នបានគ្រប់ដណ្តប់ហើយ ការផ្តោតអារម្មណ៍គឺការអនុវត្តគោលនយោបាយ វិទ្យាសាស្ត្រនិងបច្ចេកវិទ្យា ការច្នៃប្រឌិតបង្កើតថ្មីព្រមទាំងការបំប្លែងជាឌីជីថល៖ ស្ថាប័នបានគ្រប់ដណ្តប់ហើយ ការផ្តោតអារម្មណ៍គឺការអនុវត្តគោលនយោបាយ
យុគសម័យ - ក្រោយពេលបង្កើនភាពល្អឥតខ្ចោះជាមូលដ្ឋាននូវប្រព័ន្ធស្ថាប័នសម្រាប់វិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា ការច្នៃប្រឌិតបង្កើតថ្មីព្រមទាំងការបំប្លែងជាឌីជីថលរួចមក នោះការផ្តោតអារម្មណ៍នាពេលបច្ចុប្បន្នគឺការដោះស្រាយបណ្តាចំណុចស្ទះនៅក្នុងដំណើរការដាក់ឱ្យដំណើរការអនុវត្ត នាំយកបណ្តាយន្តការនិងគោលនយោបាយឱ្យឈានចូលទៅក្នុងជីវភាពរស់នៅយ៉ាងឆាប់រហ័ស ព្រមទាំងបង្កើតកម្លាំងចលករសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍន៍។

ឌឿងង្វៀន

មតិពីមិត្តអ្នកអាន

ព័ត៌មានថ្មីៗ

ការការពារកម្មសិទ្ធិបញ្ញានៅលើបរិស្ថានឌីជីថល៖ ពីការចាត់វិធានការលើការបំពាន រហូតដល់អភិបាលកិច្ចប្រកបដោយភាពម្ចាស់ការ
លើកកម្ពស់ប្រភពធនធានជនជាតិវៀតណាមនៅសិង្ហបុរីក្នុងការអភិវឌ្ឍវិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងប្រទេសជាតិ
នាំកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ វៀតណាម - សិង្ហបុរី ទៅកាន់បណ្តាវិស័យបច្ចេកវិទ្យា និងចំណេះដឹងកម្រិតខ្ពស់
ការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្សក្នុងយុគសម័យ AI៖ ពីបទពិសោធន៍របស់សិង្ហបុរី ដល់តម្រូវការបំប្លែងខ្លួនរបស់វៀតណាម
ទីក្រុង Ha Noi បាញ់កាំជ្រួចនៅទីតាំងចំនួន ៥ អបអរសាទរទិវាបុណ្យជាតិ ២ កញ្ញា

អានច្រើនបំផុត

ពីការបន្ស៊ាំ ឆ្ពោះទៅកាន់ការម្ចាស់ការកសាងលំហអភិវឌ្ឍន៍
ពង្រីកតួនាទីរបស់មនុស្សចាស់នៅក្នុងខឿន "សេដ្ឋកិច្ចប្រាក់" ដោយបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល
ចិនអនុម័តបន្ថែមតំបន់ដាំដុះចំនួន ៤០១ កន្លែង និងគ្រឹះស្ថានវេចខ្ចប់ផ្លែទុរេនវៀតណាមចំនួន ១៦៦ កន្លែង
ទីក្រុង Ho Chi Minh ជំរុញសណ្ឋាគារធ្វើបរិវត្តកម្មបៃតង លើកកម្ពស់គុណភាពបម្រើសេវាកម្ម
ជំរុញការនាំចេញ គ្រប់គ្រងឱនភាពពាណិជ្ជកម្ម សំដៅឆ្ពោះទៅរកពាណិជ្ជកម្មប្រកបដោយតុល្យភាព