ឯកអគ្គរដ្ឋទូត João Pereira៖ វៀតណាមគឺជាដៃគូដ៏សំខាន់នៅក្នុងដំណើរការធ្វើសមាហរណកម្មអាស៊ានរបស់ទីម័រខាងកើត

ឯកអគ្គរដ្ឋទូតទីម័រខាងកើតប្រចាំនៅវៀតណាម លោក João Pereira

សម្បូរបែបនូវសក្តានុពលសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគី

ការផ្លាស់ប្តូរជាមួយសារព័ត៌មានមុនពេលដំណើរទស្សនកិច្ចផ្លូវការរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីទីម័រខាងកើត លោក Kay Rala Xanana Gusmão មកកាន់ប្រទេសវៀតណាម និងចូលរួមវេទិកាអនាគតអាស៊ាន (AFF) លើកទីបី ចាប់ពីថ្ងៃទី ៧ ដល់ថ្ងៃទី ១០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០២៦ ឯកអគ្គរដ្ឋទូត លោក João Pereira បានចែករំលែកថា ថ្នាក់ដឹកនាំនៃប្រទេសទាំងពីរបានមានឱកាសជួបប្រាស្រ័យទាក់ទងគ្នាជាច្រើនលើក ដើម្បីពិភាក្សាអំពីការបើកទូលាយនូវបណ្តាឱកាសសហប្រតិបត្តិការនៅក្នុងវិស័យផ្សេងៗជាច្រើនទៀត។

តាមលោកឯកអគ្គរដ្ឋទូត ទីម័រខាងកើតគឺជាប្រទេសកោះដែលមានប្រភពផលជលផលនៅមានភាពបរិសុទ្ធខ្លាំង និងមានសក្តានុពលអភិវឌ្ឍន៍ជាច្រើន។ ហេតុដូច្នេះហើយ ទីម័រខាងកើតមានបំណងចង់សហប្រតិបត្តិការជាមួយវៀតណាមនៅក្នុងវិស័យកសិកម្ម និងជលផល។

តំបន់ភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសទីម័រខាងកើត មានលក្ខខណ្ឌធម្មជាតិប្រកបដោយជីជាតិប្រហាក់ប្រហែលនឹងវៀតណាម ដែលបង្កើតភាពងាយស្រួលក្នុងការទទួលយកបច្ចេកវិទ្យា និងបទពិសោធន៍ផលិតកម្មកសិកម្មរបស់វៀតណាម សំដៅលើកកម្ពស់សមត្ថភាពផលិតកម្ម និងការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព។

ក្រៅពីនោះ ប្រទេសទាំងពីរក៏នៅមានឱកាសសហប្រតិបត្តិការជាច្រើននៅក្នុងវិស័យប្រេងកាត និងការរុករករ៉ែផងដែរ។

ទន្ទឹមនឹងនោះ ទីម័រខាងកើតក៏មានបំណងចង់ទទួលបានការគាំទ្រពីវៀតណាមនៅក្នុងវិស័យអប់រំ វិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងការស្រាវជ្រាវ។ ស្ថានទូតទីម័រខាងកើតកំពុងសម្របសម្រួលជាមួយសាកលវិទ្យាល័យមួយចំនួនរបស់វៀតណាម ឆ្ពោះទៅរកការចុះហត្ថលេខាលើបណ្តាកិច្ចព្រមព្រៀងសហប្រតិបត្តិការនាពេលខាងមុខ។

បច្ចុប្បន្ន ទីម័រខាងកើតកំពុងកាន់កាប់មូលនិធិអធិបតេយ្យភាពជាតិដែលមានទំហំប្រមាណ ១៨,៩ ប៊ីលីនដុល្លារ គិតត្រឹមចុងឆ្នាំ ២០២៣។ ជានាពេលអនាគត ទីម័រខាងកើតអាចនឹងស្រាវជ្រាវអំពីលទ្ធភាពវិនិយោគមួយផ្នែកនៃមូលនិធិនេះចូលមកប្រទេសវៀតណាម ប្រសិនបើភាគីទាំងពីរស្វែងរកឃើញបណ្តាឱកាសដែលសមស្រប។

លោក João Pereira ក៏បានវាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះបណ្តាលទ្ធផលវិជ្ជមានដែលសម្រេចបាននៅក្នុងវិស័យទូរគមនាគមន៍ ជាពិសេសគឺការរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់របស់ក្រុមហ៊ុន Viettel Telemor ចំពោះការអភិវឌ្ឍរបស់ប្រទេសទីម័រខាងកើត។

លោកឯកអគ្គរដ្ឋទូតបានសង្កត់ធ្ងន់ថា វៀតណាមនិងទីម័រខាងកើតមានចំណុចប្រហាក់ប្រហែលគ្នាជាច្រើនអំពីវប្បធម៌ ប្រពៃណី និងរបៀបរបបរស់នៅ។ ការពង្រឹងការផ្លាស់ប្តូររវាងប្រជាជននិងប្រជាជន ព្រមទាំងការជម្រុញការផ្សារភ្ជាប់គ្នារវាងសហគមន៍ទាំងពីរ នឹងបង្កើតជាគ្រឹះស្ថានដ៏រឹងមាំសម្រាប់ទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី ទន្ទឹមនឹងនោះរួមចំណែកយ៉ាងវិជ្ជមានទៅក្នុងដំណើរការកសាងសហគមន៍អាស៊ានមួយដែលមានសាមគ្គីភាព ផ្សារភ្ជាប់គ្នា និងអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាពនាពេលអនាគត។

លោកឯកអគ្គរដ្ឋទូត João Pereira បានចាត់ទុកថា នៅពេលក្លាយជាសមាជិកពេញសិទ្ធិរបស់អាស៊ាន ទីម័រខាងកើតអាចនឹងរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់សម្រាប់សន្តិភាព សហប្រតិបត្តិការ និងវិបុលភាពរបស់តំបន់។

ប្រទេសទីម័រខាងកើតកាន់កាប់នូវអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ដ៏សម្បូរបែប ជីវភាពរស់នៅរបស់សហគមន៍ដ៏វិសេសវិសាល ព្រមទាំងសក្តានុពលដ៏ធំធេងអំពីប្រេងកាតនិងរ៉ែ ដែលបង្កើតបន្ថែមនូវឱកាសសហប្រតិបត្តិការនិងអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចសម្រាប់អាស៊ាន។

លោកឯកអគ្គរដ្ឋទូតបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ទីម័រខាងកើតមានបំណងចង់ជម្រុញនិងពង្រឹងទំនាក់ទំនងការទូត ព្រមទាំងសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគីជាមួយគ្រប់ប្រទេសអាស៊ានទាំងអស់ តាមរយៈបណ្តាញផ្លាស់ប្តូររវាងរដ្ឋាភិបាល ប្រជាជន និងសហគ្រាសនៃបណ្តាប្រទេស។

ការចូលជាសមាជិកអាស៊ាននឹងបើកឡើងនូវឱកាសជាច្រើនដើម្បីឱ្យទីម័រខាងកើតក្លាយជាផ្នែកមួយនៃសហគមន៍សេដ្ឋកិច្ចអាស៊ាន ក៏ដូចជាសហគមន៍វប្បធម៌-សង្គមអាស៊ាន ទន្ទឹមនឹងនោះរួមដំណើរជាមួយបណ្តាប្រទេសជាសមាជិកឆ្ពោះទៅរកការអនុវត្តចក្ខុវិស័យអាស៊ានឆ្នាំ ២០៤៥ ក្រោមគោលដៅកសាង «ចក្ខុវិស័យមួយ សហគមន៍មួយ អត្តសញ្ញាណមួយ»។

AFF រួមចំណែកទម្រង់ទិសដៅចក្ខុវិស័យអាស៊ានឆ្នាំ ២០៤៥ ចំពោះមុខបណ្តាការប្រែប្រួលសកល

ជាមួយនឹងការចូលរួមវេទិកា AFF ចំនួនពីរលើកនៅប្រទេសវៀតណាម លោកឯកអគ្គរដ្ឋទូតបានវាយតម្លៃថា នេះមិនត្រឹមតែជាវេទិកាផ្លាស់ប្តូរធម្មតានោះទេ ប៉ុន្តែបានក្លាយជាខឿនសន្ទនាថ្នាក់ជាន់ខ្ពស់តាមទម្រង់ Track 1.5 (ម៉ូដែលតភ្ជាប់បណ្តាអ្នកបង្កើតគោលនយោបាយ អ្នកប្រាជ្ញ សហគ្រាស និងអង្គការអន្តរជាតិដើម្បីពិភាក្សាអំពី «អនាគតរបស់អាស៊ាននៅក្នុងសតវត្សរ៍ទី ២១») ដោយលើកទឹកចិត្តដល់ការគិតគូរវែងឆ្ងាយអំពីបណ្តាបញ្ហាប្រឈមរបស់តំបន់ ចាប់ពីសន្តិភាព សន្តិសុខ រហូតដល់ការបំប្លែងឌីជីថល និងការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព។

តាមលោកឯកអគ្គរដ្ឋទូត AFF គឺជាខឿនសន្ទនាដ៏សំខាន់ដើម្បីឱ្យបណ្តាប្រទេសចែករំលែកចក្ខុវិស័យ គោលនយោបាយ យុទ្ធសាស្ត្រ និងរួមគ្នាសម្របសម្រួលឆ្ពោះទៅរកចក្ខុវិស័យអាស៊ានឆ្នាំ ២០៤៥ ទន្ទឹមនឹងនោះឆ្លើយតបប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពជាងមុនចំពោះមុខបណ្តាបញ្ហាប្រឈម និងភាពមិនប្រាកដប្រជានៅក្នុងតំបន់ក៏ដូចជាសកលលោក។

ពាក់ព័ន្ធនឹងតួនាទីនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចផ្ទៃក្នុងប្លុកអាស៊ាន ក្នុងការលើកកម្ពស់សមត្ថភាពទប់ទល់ចំពោះមុខបណ្តាហានិភ័យនៃខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់សកល លោកឯកអគ្គរដ្ឋទូតបានវាយតម្លៃថា បច្ចុប្បន្នអាស៊ីអាគ្នេយ៍គឺជាតំបន់មួយក្នុងចំណោមតំបន់ដែលមានសន្តិភាពបំផុតនៅលើពិភពលោក និងមានទីតាំងភូមិសាស្ត្រយុទ្ធសាស្ត្រពិសេសដ៏សំខាន់នៅពេលតភ្ជាប់មហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកជាមួយមហាសមុទ្រឥណ្ឌា។ ជាមួយនឹងចំនួនប្រជាជនប្រមាណ ៧០០ លាននាក់ អាស៊ានកំពុងកាន់កាប់សក្តានុពលសេដ្ឋកិច្ចដ៏ធំធេង។

បញ្ហាប្រឈមដែលបានដាក់ចេញគឺ អាស៊ានចាំបាច់ត្រូវប្រមូលផ្តុំបាននូវឆន្ទៈរួមដើម្បីបង្រួញគម្លាតអភិវឌ្ឍន៍ និងឆ្លើយតបប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពចំពោះបណ្តាហានិភ័យនៃខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់។ បណ្តាវេទិកាដូចជា AFF មានតួនាទីជាសារវន្តក្នុងការបង្កើតឡើងនូវលំហសន្ទនាដើម្បីឱ្យបណ្តាប្រទេសផ្លាស់ប្តូរ និងស្វែងរកដំណោះស្រាយសម្របសម្រួល។ ការណ៍នេះនឹងជួយឱ្យអាស៊ានក្លាយជាសហគមន៍ឯកភាពមួយ និងមានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការដោះស្រាយបណ្តាបញ្ហាសកលដែលកំពុងលេចឡើងថ្មីៗ៕

ឯកអគ្គរដ្ឋទូត EU ថ្មី៖ “ខ្ញុំឃើញច្បាស់ថា ពេលវេលារបស់វៀតណាមមកដល់ហើយ” យុគសម័យ - ឯកអគ្គរដ្ឋទូតថ្មីនៃសហភាពអឺរ៉ុប (EU) ប្រចាំនៅវៀតណាម លោក Julien Guerrier បានចែករំលែកជោគវាសនាជាមួយវៀតណាមថា “វៀតណាមមិនមែនជាប្រទេសចម្លែកសម្រាប់ខ្ញុំទេ លើកដំបូងដែលខ្ញុំមកទីនេះគឺនៅឆ្នាំ ១៩៩៦”។

ឯកអគ្គរដ្ឋទូត Julien Guerrier៖ EU ចង់ធ្វើការជាមួយវៀតណាម ដើម្បីសម្រេចគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ យុគសម័យ - នាថ្ងៃទី ២៧ ខែកញ្ញា លោក Julien Guerrier ឯកអគ្គរដ្ឋទូត ប្រធានគណៈប្រតិភូសហភាពអឺរ៉ុប (EU) ប្រចាំនៅវៀតណាមបានជួបប្រជុំសារព័ត៌មានលើកដំបូងចាប់តាំងពីចាប់ផ្តើមអាណត្តិថ្មីមក។

ឌឹកអាញ់