អគ្គលេខាធិការអាស៊ាន៖ វៀតណាមដើរតួនាទីកាន់តែសំខាន់ក្នុងទិសដៅអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ាន

ក្នុងបរិបទភូមិសាស្ត្រនយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ចសកលលោកកំពុងមានការប្រែប្រួលយ៉ាងស្មុគស្មាញដែលមិនអាចស្មានទុកមុនបាន មហាសន្និបាតកម្រិតខ្ពស់នៃសមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ (អាស៊ាន) លើកទី ៤៨ នៅប្រទេសហ្វីលីពីន (ចាប់ពីថ្ងៃទី ០៧-០៨ ខែឧសភា) ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាឱកាសដ៏សំខាន់សម្រាប់បណ្តាថ្នាក់ដឹកនាំ ដើម្បីផ្លាស់ប្តូរទិសដៅយុទ្ធសាស្ត្រ តាមរយៈនោះលើកកម្ពស់សមត្ថភាពបន្សាំ និងពង្រឹងតួនាទីមជ្ឈភាពរបស់អាស៊ាន ចំពោះមុខបញ្ហាប្រឈមនានាដែលកំពុងកើនឡើង។

ឆ្លើយតបនឹងបណ្តាញសារព័ត៌មានវៀតណាម អគ្គលេខាធិការអាស៊ាន លោក កៅ គឹមហួន បានចាត់ទុកថា វៀតណាមបាននឹងកំពុងមានការរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់សម្រាប់អាស៊ានលើច្រើនវិស័យ។

លោកអគ្គលេខាធិការអាស៊ានបានមានប្រសាសន៍ថា៖ "វៀតណាមគឺជាសមាជិកដ៏សំខាន់ និងសកម្មបំផុតរបស់អាស៊ាន ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៩៩៥ មក។ ការរួមចំណែករបស់វៀតណាម អាចមើលឃើញលើច្រើនទិដ្ឋភាព ទាំងការរួមចំណែកដល់សន្តិភាព និងស្ថិរភាព ដល់វិបុលភាព ដល់សមាហរណកម្មតំបន់ និងដល់ការកសាងសហគមន៍អាស៊ាន"។

លោកបានវាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះសន្ទុះកំណើននៃសេដ្ឋកិច្ចវៀតណាម ក៏ដូចជាកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដែលវៀតណាមបានអនុវត្តនាពេលកន្លងមក ព្រមទាំងបានសម្តែងនូវការរំពឹងទុកថា វៀតណាមនឹងបន្តពង្រីកតួនាទីសកម្មនេះបន្ថែមទៀត។ ក្នុងបរិបទដែលអាស៊ានចាប់ផ្តើមអនុវត្តចក្ខុវិស័យសហគមន៍អាស៊ានឆ្នាំ ២០៤៥ លោកអគ្គលេខាធិការបានវាយតម្លៃថា តួនាទីរបស់វៀតណាមកាន់តែមានសារៈសំខាន់ក្នុងការកំណត់ទិសដៅអភិវឌ្ឍន៍រយៈពេលវែងរបស់តំបន់។

វៀតណាមត្រូវបានរំពឹងទុកថានឹងបន្តរួមចំណែកយ៉ាងសកម្មលើសសរស្តម្ភទាំងបី៖ សហគមន៍នយោបាយ-សន្តិសុខ, សហគមន៍សេដ្ឋកិច្ច និងសហគមន៍វប្បធម៌-សង្គមអាស៊ាន ព្រមទាំងជំរុញការតភ្ជាប់តំបន់តាមរយៈបណ្តាគម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងការផ្សារភ្ជាប់សេដ្ឋកិច្ច។

ទន្ទឹមនឹងនោះ ការដែលវៀតណាមទទួលរ៉ាប់រងតួនាទីក្នុងយន្តការនានា ដូចជាគំនិតផ្តួចផ្តើមសម្រាប់សមាហរណកម្មអាស៊ាន (IAI) ក៏បានបង្ហាញពីការរួមចំណែកជាក់ស្តែងក្នុងការបង្រួមគម្លាតអភិវឌ្ឍន៍ និងពង្រឹងការផ្សារភ្ជាប់ផ្ទៃក្នុង។ ផ្អែកលើមូលដ្ឋាននោះ លោកអគ្គលេខាធិការបានសម្តែងនូវជំនឿចិត្តថា វៀតណាមនឹងបន្តជាសមាជិកដ៏សំខាន់ ប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវ និងរួមចំណែកប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពដល់ការអភិវឌ្ឍរួមរបស់អាស៊ាននាពេលខាងមុខ។

អគ្គលេខាធិការអាស៊ាន៖ វៀតណាមដើរតួនាទីកាន់តែសំខាន់ក្នុងទិសដៅអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ាន

បណ្តាអាទិភាពនៃមហាសន្និបាតកម្រិតខ្ពស់អាស៊ាន

ពាក់ព័ន្ធនឹងមហាសន្និបាតកម្រិតខ្ពស់អាស៊ានលើកនេះ លោកអគ្គលេខាធិការអាស៊ានបានឱ្យដឹងថា អាទិភាពនានានឹងផ្ដោតលើការបង្កើនការសម្របសម្រួលសកម្មភាពរបស់អាស៊ាន ទាំងក្នុងកម្រិតតំបន់ និងកម្រិតជាតិ សំដៅឆ្លើយតបប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពទៅនឹងបម្រែបម្រួល និងបញ្ហាប្រឈមដែលកំពុងកើនឡើងលើច្រើនទិដ្ឋភាព។

ទន្ទឹមនឹងនោះ លោកអគ្គលេខាធិការបានឱ្យដឹងថា ក្នុងមហាសន្និបាតលើកនេះ បណ្តាថ្នាក់ដឹកនាំក៏នឹងមានការពិភាក្សាអំពីបញ្ហាការពារពលរដ្ឋ និងពលករចំណាកស្រុកផងដែរ។ ខ្លឹមសារនេះគឺដើម្បីបន្សាំទៅនឹងបរិបទនៃអសន្តិសុខនៅតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា ដែលជាកន្លែងមានពលករអាស៊ានយ៉ាងច្រើនកុះកររស់នៅ និងធ្វើការ។

ស្តីពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរបស់បណ្តាប្រទេសសមាជិកអាស៊ាន ដើម្បីដោះស្រាយ និងឆ្លើយតបនឹងបញ្ហាប្រឈមនានា ដូចជាសន្តិសុខថាមពល និងស្បៀងអាហារ លោកអគ្គលេខាធិការបានឱ្យដឹងថា អាស៊ានកំពុងអនុវត្តវិធីសាស្ត្ររួមបញ្ចូលគ្នា ដោយរួមបញ្ចូលគ្នាយ៉ាងសុខដុមរមនារវាងដំណោះស្រាយរយៈពេលខ្លី និងរយៈពេលវែង។

ក្នុងវិស័យថាមពល បណ្តាថ្នាក់ដឹកនាំបានជំរុញការលើកកម្ពស់បណ្តាញអគ្គិសនីអាស៊ាន (APG) ព្រមទាំងជំរុញការផ្លាស់ប្តូរទៅកាន់ប្រភពថាមពលកកើតឡើងវិញ ដូចជាថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យ, ថាមពលខ្យល់, ជីវម៉ាស និងការអភិវឌ្ឍយានយន្តអគ្គិសនី។ ចំពោះមុខនិន្នាការដែលតម្រូវការថាមពលរបស់តំបន់ត្រូវបានព្យាករណ៍ថានឹងកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង ពោលគឺអាចកើនឡើង ២,៦ ដងនៅឆ្នាំ ២០៤៥ លោក កៅ គឹមហួន យល់ឃើញថា អាស៊ានចាំបាច់ត្រូវបង្កើនសហប្រតិបត្តិការតាមរយៈយន្តការនានា ដូចជាកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិសុខប្រេងកាតអាស៊ាន (APSA), ជំរុញការតភ្ជាប់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ជាពិសេសគឺប្រព័ន្ធបំពង់បង្ហូរឧស្ម័នផ្ទៃក្នុង និងការធ្វើឱ្យប្រភពផ្គត់ផ្គង់មានភាពសម្បូរបែប។

យោងតាមលោកអគ្គលេខាធិការអាស៊ាន ប្រទេសសមាជិកមួយចំនួនក៏កំពុងពិនិត្យមើលការប្រើប្រាស់ថាមពលនុយក្លេអ៊ែរ ដែលនេះបង្ហាញពីតម្រូវការក្នុងការពង្រីកសហប្រតិបត្តិការ ដើម្បីជៀសវាងការពឹងផ្អែកលើប្រភពតែមួយ។ ទន្ទឹមនឹងនោះ លោកបានសង្កត់ធ្ងន់ថា បណ្តាប្រទេសចាំបាច់ត្រូវពន្លឿនការផ្តល់សច្ចាប័នលើកិច្ចព្រមព្រៀងក្របខ័ណ្ឌអាស៊ានស្តីពីសន្តិសុខប្រេងកាត (APSA) ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងសភាពការណ៍ជាក់ស្តែង។

ក្នុងវិស័យសន្តិសុខស្បៀង អាស៊ានកំពុងពិនិត្យមើលការលើកកម្ពស់ប្រសិទ្ធភាព និងភាពបត់បែននៃយន្តការបម្រុងស្បៀងអាហារ ដូចជាមូលនិធិបម្រុងអង្ករអាស៊ានបូកបី (APTERR) ជាដើម។ ទោះបីជានេះជាយន្តការបម្រុងដ៏មានសារៈសំខាន់រួចទៅហើយក៏ដោយ ប៉ុន្តែតម្រូវការដែលបានដាក់ចេញគឺត្រូវបង្កើនភាពបត់បែន ជាពិសេសគឺការកែលម្អលទ្ធភាពទទួលបានប្រភពបម្រុងសម្រាប់បណ្តាប្រទេស និងប្រជាជនដែលកំពុងជួបការលំបាក។

ស្តីពីសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល លោកអគ្គលេខាធិការបានឱ្យដឹងថា អាស៊ានកំពុងពន្លឿនការចរចាកិច្ចព្រមព្រៀងក្របខ័ណ្ឌសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថលអាស៊ាន (DEFA) ដែលរំពឹងថានឹងបញ្ចប់ក្នុងឆ្នាំនេះ តាមរយៈនោះបង្កើតជាមូលដ្ឋានគ្រឹះសម្រាប់កសាងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីឌីជីថលដែលតភ្ជាប់គ្នា មានភាពរស់រវើក និងមានសមត្ថភាពប្រកួតប្រជែងខ្ពស់ ជួយជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចរបស់តំបន់៕

ប្រទេសវៀតណាមនឹងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៃកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីឌីជីថលអាស៊ានលើកទី៦ នៅខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ យុគសម័យ - នៅឆ្នាំ ២០២៦ ក្នុងនាមជារដ្ឋសមាជិកអាស៊ាន ប្រទេសវៀតណាមនឹងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៃកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ានលើកទី ៦ ដែលបញ្ជាក់ពីតួនាទីសកម្ម វិជ្ជមាន និងមានទំនួលខុសត្រូវរបស់វៀតណាមក្នុងការលើកកម្ពស់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការឌីជីថលក្នុងតំបន់។

វៀតណាមត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចក្នុងការសហការជាមួយអាស៊ាន ដើម្បីលើកកម្ពស់ការផ្សះផ្សារវាងកម្ពុជា និងថៃ យុគសម័យ - នៅថ្ងៃទី២២ ខែធ្នូ កិច្ចប្រជុំពិសេសរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ានស្តីពីស្ថានភាពបច្ចុប្បន្នរវាងកម្ពុជា និងថៃ ត្រូវបានធ្វើឡើងនៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី។ លោក Dang Hoang Giang បានដឹកនាំគណៈប្រតិភូវៀតណាមចូលរួមកិច្ចប្រជុំនេះ។

ឌឹកអាញ់