ការអនុវត្តលក្ខន្តិកៈគំរូថ្មីសម្រាប់មូលនិធិអភិវឌ្ឍន៍វិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងនវានុវត្តន៍ ចាប់ពីថ្ងៃទី ១៦ ខែមេសា

ការដាក់ចេញនូវលក្ខន្តិកៈគំរូ គឺក្នុងគោលបំណងបង្កើតឱ្យមានមូលដ្ឋានគតិយុត្តិឯកភាពមួយ ដើម្បីឱ្យបណ្តាក្រសួង ស្ថាប័ន និងមូលដ្ឋាន ធ្វើការពិនិត្យឡើងវិញ កែសម្រួល បំពេញបន្ថែម និងធ្វើឱ្យមានសុក្រឹតភាពនូវលក្ខន្តិកៈនៃមូលនិធិដែលស្ថិតក្នុងវិសាលភាពគ្រប់គ្រងរបស់ខ្លួន។

ក្រសួងវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យា ទើបតែបានដាក់ចេញនូវប្រកាស លេខ 17/2026/TT-BKHCN អំពីលក្ខន្តិកៈគំរូ ការចាត់តាំង និងសកម្មភាពរបស់មូលនិធិអភិវឌ្ឍន៍វិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងនវានុវត្តន៍ នៃក្រសួង ស្ថាប័នប្រហាក់ប្រហែលក្រសួង ស្ថាប័នចំណុះរដ្ឋាភិបាល ស្ថាប័នផ្សេងៗនៅថ្នាក់មជ្ឈិម និងគណៈកម្មាធិការប្រជាជនខេត្ត-ក្រុង។ ប្រកាសលេខ 17/2026/TT-BKHCN នឹងមានសុពលភាពចាប់ពីថ្ងៃទី ១៦ ខែមេសា ឆ្នាំ ២០២៦ តទៅ។

យោងតាមក្រសួងវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យា ការកសាង និងដាក់ចេញនូវប្រកាសនេះ គឺជាភារកិច្ចដែលត្រូវបានប្រគល់ជូននៅក្នុងសេចក្តីជូនដំណឹងសន្និដ្ឋានលេខ 17-TB/CQTTBCĐ ចុះថ្ងៃទី ២៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ២០២៥ របស់ស្ថាប័នប្រចាំការនៃគណៈបញ្ជាការមជ្ឈិម អំពីការអភិវឌ្ឍវិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា នវានុវត្តន៍ និងការផ្លាស់ប្តូរឌីជីថល។

ការអនុវត្តជាក់ស្តែងនាពេលកន្លងមកបានបង្ហាញថា លក្ខន្តិកៈគំរូដែលដាក់ចេញអមជាមួយប្រកាសលេខ 03/2015/TT-BKHCN បានលេចចេញនូវចំណុចកំណត់ជាច្រើន។ សកម្មភាពរបស់បណ្តាមូលនិធិនៅតាមក្រសួង ស្ថាប័ន និងមូលដ្ឋាន មិនទាន់មានភាពស្មើគ្នា ដោយភាគច្រើនទើបតែឈប់ត្រឹមការផ្តល់កម្ចីពីដើមទុនលក្ខន្តិកៈ ខណៈដែលមុខងារសំខាន់ៗដូចជា ការផ្តល់ហិរញ្ញប្បទាន ការធានាប្រាក់កម្ចី ឬការគាំទ្រលើកកម្ពស់សមត្ថភាពវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យា មិនទាន់ត្រូវបានអនុវត្តប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពនៅឡើយ។

ទន្ទឹមនឹងនោះ យន្តការផ្តល់កម្ចីនៅជួបការលំបាក ដោយសារអត្រាការប្រាក់វិសេសមានកម្រិតទាប មិនទាន់ទាក់ទាញបាននូវការចូលរួមពីធនាគារពាណិជ្ជ; មូលនិធិជាច្រើនខ្វះធនធានមនុស្សដែលមានជំនាញខាងឥណទាន ដែលនាំឱ្យមានការកម្រិតក្នុងការចាត់តាំងអនុវត្ត។ រចនាសម្ព័ន្ធចាត់តាំងនៅតាមមូលដ្ឋានមួយចំនួននៅមានកម្រិត ការបំពេញការងារមានលក្ខណៈបូកផ្សំ និងខ្វះលក្ខណៈអាជីព។

ជាពិសេស ក្នុងបរិបទដែលច្បាប់វិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងនវានុវត្តន៍ ឆ្នាំ ២០២៥ ព្រមជាមួយបណ្តាអនុក្រឹត្យណែនាំមានការផ្លាស់ប្តូរជាច្រើន ការបន្តអនុវត្តលក្ខន្តិកៈចាស់គឺលែងមានភាពសមស្របទៀតហើយ ដែលបង្កឱ្យមានភាពស្រពេចស្រពិលសម្រាប់បណ្តាក្រសួង ស្ថាប័ន និងមូលដ្ឋាន ក្នុងដំណើរការកសាង និងប្រតិបត្តិការមូលនិធិ។

ហេតុដូច្នេះ ការដាក់ចេញនូវប្រកាសថ្មីគឺជាការចាំបាច់ ដើម្បីធានានូវភាពឯកភាព និងសមកាលកម្មនៃប្រព័ន្ធច្បាប់ ព្រមទាំងបង្កើតនូវរបៀងគតិយុត្តិដ៏ច្បាស់លាស់ ដើម្បីឱ្យបណ្តាមូលនិធិដំណើរការប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពជាងមុន។

ចំណុចថ្មីសំខាន់ៗជាច្រើនក្នុងការចាត់តាំង និងសកម្មភាពរបស់មូលនិធិ

យោងតាមបទប្បញ្ញត្តិ រដ្ឋមន្ត្រី ប្រធានស្ថាប័នប្រហាក់ប្រហែលក្រសួង ប្រធានស្ថាប័នចំណុះរដ្ឋាភិបាល ប្រធានស្ថាប័នផ្សេងៗនៅថ្នាក់មជ្ឈិម ប្រធានគណៈកម្មាធិការប្រជាជនខេត្ត-ក្រុង ផ្អែកតាមស្ថានភាពជាក់ស្តែង ត្រូវដាក់ចេញនូវលក្ខន្តិកៈចាត់តាំង និងសកម្មភាពរបស់មូលនិធិដែលស្ថិតក្នុងវិសាលភាពគ្រប់គ្រងរបស់ខ្លួន ឱ្យសមស្របតាមខ្លឹមសារដែលបានកំណត់នៅក្នុងលក្ខន្តិកៈគំរូ ស្របតាមបទប្បញ្ញត្តិនៃច្បាប់ដែលពាក់ព័ន្ធ និងផ្ញើមកកាន់ក្រសួងវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យា ដើម្បីតាមដាន និងបូកសរុប ក្នុងរយៈពេល ១៥ ថ្ងៃនៃថ្ងៃធ្វើការ គិតចាប់ពីថ្ងៃចុះហត្ថលេខាដាក់ចេញ។

ចំពោះបណ្តាមូលនិធិដែលបានបង្កើតរួចហើយ ហើយលក្ខន្តិកៈចាត់តាំង និងសកម្មភាពរបស់មូលនិធិត្រូវបានដាក់ចេញមុនថ្ងៃដែលប្រកាសនេះមានសុពលភាព ចាំបាច់ត្រូវធ្វើការពិនិត្យឡើងវិញ កែសម្រួល និងបំពេញបន្ថែមលក្ខន្តិកៈចាត់តាំង និងសកម្មភាពរបស់មូលនិធិ ដើម្បីឱ្យសមស្របតាមបទប្បញ្ញត្តិក្នុងខណ្ឌទី ១ មាត្រានេះ និងបទប្បញ្ញត្តិនៃច្បាប់ដែលពាក់ព័ន្ធ ក្នុងរយៈពេល ៣០ ថ្ងៃ គិតចាប់ពីថ្ងៃដែលប្រកាសនេះចូលជាធរមាន។

ចំណុចថ្មីដ៏លេចធ្លោមួយ គឺការបំពេញបន្ថែមខ្លឹមសារ "នវានុវត្តន៍" ដើម្បីធានាបាននូវភាពឯកភាពជាមួយច្បាប់វិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងនវានុវត្តន៍ ឆ្នាំ ២០២៥។ ទន្ទឹមនឹងនោះ ក៏បានបញ្ចូលនូវបទប្បញ្ញត្តិអំពីការគ្រប់គ្រងហានិភ័យនៅក្នុងសកម្មភាពរបស់មូលនិធិផងដែរ។

យោងតាមខ្លឹមសារនោះ យន្តការគ្រប់គ្រងហានិភ័យត្រូវបានបង្កើតឡើងឱ្យសមស្របតាមលក្ខណៈពិសេសនៃវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យា។ ចំពោះហានិភ័យអត្តនោម័តដែលកើតឡើងក្រៅការរំពឹងទុក ប៉ុន្តែបានអនុវត្តត្រឹមត្រូវតាមនីតិវិធី អាចនឹងត្រូវពិចារណាយល់ព្រម។ ការវាយតម្លៃហានិភ័យតាមដំណាក់កាលនីមួយៗ គឺជាមូលដ្ឋានសម្រាប់សម្រេចចិត្តបន្ត កែសម្រួល ឬបញ្ឈប់ភារកិច្ច ដើម្បីធានាបាននូវភាពបត់បែន និងប្រសិទ្ធភាព។

ប្រកាសនេះក៏បានបំពេញបន្ថែមនូវបទប្បញ្ញត្តិអំពីការប្រើប្រាស់មូលដ្ឋានឌីជីថល ក្នុងការគ្រប់គ្រង ត្រួតពិនិត្យ និងវាយតម្លៃសកម្មភាពវិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងនវានុវត្តន៍; ជំរុញការផ្លាស់ប្តូរឌីជីថលគ្រប់ជ្រុងជ្រោយក្នុងប្រតិបត្តិការមូលនិធិ។

ព្រមជាមួយគ្នានោះ គឺបណ្តាយន្តការថ្មីៗ ដូចជាការរួមគ្នាផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានរវាងរដ្ឋជាមួយសហគ្រាស និងអង្គការនានា ដើម្បីកៀងគរប្រភពធនធានសង្គមសម្រាប់ការសិក្សាស្រាវជ្រាវ និងនវានុវត្តន៍; ការកំណត់ច្បាស់លាស់អំពីការទទួល និងការប្រើប្រាស់ប្រភពថវិកាក្រៅថវិកាជាតិ; បង្កើនការទទួលខុសត្រូវក្នុងការបកស្រាយបំភ្លឺ និងការត្រួតពិនិត្យ។

ធ្វើឱ្យច្បាស់លាស់នូវមុខងារ និងលើកកម្ពស់ភាពម្ចាស់ការរបស់មូលនិធិ

យោងតាមលក្ខន្តិកៈគំរូ មូលនិធិគឺជាអង្គភាពហិរញ្ញវត្ថុរដ្ឋដែលប្រតិបត្តិការមិនស្វែងរកប្រាក់ចំណេញ មាននីតិបុគ្គល អនុវត្តការទទួល និងប្រើប្រាស់ប្រភពហិរញ្ញវត្ថុពីថវិកាជាតិ និងប្រភពស្របច្បាប់ផ្សេងៗទៀត។

មូលនិធិមានមុខងារផ្តល់ហិរញ្ញប្បទាន បញ្ជាទិញ និងគាំទ្រដល់បណ្តាកម្មវិធី ភារកិច្ចវិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងនវានុវត្តន៍; ទន្ទឹមនឹងនោះ គឺគាំទ្រដល់ការប្រើប្រាស់ ការផ្ទេរដែរបច្ចេកវិទ្យា ការអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីនវានុវត្តន៍ និងការចាប់ផ្តើមអាជីវកម្មច្នៃប្រឌិត ។

ចំណុចដែលគួរឱ្យកត់សម្គាល់នោះគឺ យន្តការចាត់តាំងត្រូវបានកែសម្រួលក្នុងទិសដៅបែងចែកតួនាទីឱ្យបានច្បាស់លាស់៖ ក្រុមប្រឹក្សាគ្រប់គ្រង ផ្តោតសំខាន់លើការតម្រង់ទិសយុទ្ធសាស្ត្រ និងការត្រួតពិនិត្យ; ស្ថាប័នប្រតិបត្តិ ម្ចាស់ការអនុវត្តសកម្មភាពផ្តល់ហិរញ្ញប្បទាន ការបញ្ជាទិញ ការគាំទ្រ និងសកម្មភាពផ្សេងៗទៀតរបស់មូលនិធិ ស្របតាមបទប្បញ្ញត្តិនៃច្បាប់ និងលក្ខន្តិកៈ ដើម្បីធានានូវភាពបត់បែន និងទាន់ពេលវេលាក្នុងដំណើរការចាត់តាំងអនុវត្ត។

គោលការណ៍សកម្មភាពរបស់មូលនិធិ សង្កត់ធ្ងន់លើភាពជាសាធារណៈ តម្លាភាព ការប្រកួតប្រជែង ផ្សារភ្ជាប់នឹងតម្រូវការទីផ្សារ និងយកសហគ្រាសជាមជ្ឈមណ្ឌល។ ការជ្រើសរើសអង្គការ ឬបុគ្គលដើម្បីអនុវត្តភារកិច្ចវិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងនវានុវត្តន៍ ត្រូវតែធានានូវភាពត្រឹមត្រូវ សមធម៌ ផ្អែកលើសមត្ថភាព និងបទពិសោធន៍។

ចំណុចគួរឱ្យកត់សម្គាល់មួយទៀតគឺ យន្តការរួមគ្នាផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានត្រូវបានកំណត់យ៉ាងច្បាស់លាស់ ដោយលើកទឹកចិត្តដល់ការចូលរួមរបស់សហគ្រាស និងវិស័យឯកជន ក្នុងការអនុវត្តភារកិច្ចវិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងនវានុវត្តន៍។

យោងតាមខ្លឹមសារនោះ ថវិកាជាតិនឹងផ្តល់អាទិភាពគាំទ្រក្នុងដំណាក់កាលសិក្សាស្រាវជ្រាវមូលដ្ឋាន និងការសិក្សាស្រាវជ្រាវអនុវត្ត ខណៈដែលអត្រានៃការចូលរួមចំណែករបស់សហគ្រាសនឹងកើនឡើងជាលំដាប់ ទៅតាមកម្រិតនៃការអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យា និងសមត្ថភាពធ្វើពាណិជ្ជកម្ម៕

ទីក្រុងដាណាំងរៀបចំការដើរដើម្បីសន្តិភាពនៅថ្ងៃទី ៧ ខែមេសា យុគសម័យ - កម្មវិធីដើរសន្តិភាពឆ្នាំ ២០២៦ ដែលមានប្រធានបទ "ជំហានឆ្ពោះទៅរកសន្តិភាព" នឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅម៉ោង ៦:៣០ ព្រឹក ថ្ងៃទី ៧ ខែមេសា នៅលើផ្លូវស៊ូវ៉ាន់ហាញ សង្កាត់ងូហាញសើន ក្រុងដាណាំង។

ស្តង់ដារជាតិចំនួន ៥៣ បន្ថែមទៀតសម្រាប់វិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងការផ្លាស់ប្តូរឌីជីថលនឹងត្រូវចេញផ្សាយ យុគសម័យ - នៅក្នុងបរិបទនៃការផ្លាស់ប្តូរឌីជីថល និងការអភិវឌ្ឍវិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងនវានុវត្តន៍ ដែលកំពុងដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់កាន់តែខ្លាំងឡើង ក្រសួងវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យាកំពុងពន្លឿនការកែលម្អស្តង់ដារបច្ចេកទេស និងបទប្បញ្ញត្តិ ដើម្បីបង្កើតមូលដ្ឋានគ្រឹះសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច-សង្គម។

ហេង វុធ្ធី