ខួប ៦៥ ឆ្នាំនៃមហន្តរាយជាតិគីមីពណ៌ទឹកក្រូច៖ បំប្លែងការចែករំលែកឱ្យទៅជាសកម្មភាពជាក់ស្តែង

កិច្ចពិភាក្សាអន្តរជាតិក្រោមប្រធានបទ «ខួប ៦៥ ឆ្នាំនៃមហន្តរាយជាតិគីមីពណ៌ទឹកក្រូចនៅប្រទេសវៀតណាម»

នាថ្ងៃទី ២១ ខែតុលា សមាគមជនរងគ្រោះដោយជាតិគីមីពណ៌ទឹកក្រូច/ឌីអុកស៊ីនវៀតណាម (VAVA), សហភាពបណ្តាអង្គការមិត្តភាពវៀតណាម (VUFO) និងមជ្ឈមណ្ឌលសកម្មភាពជាតិដោះស្រាយផលវិបាកនៃសារធាតុគីមីពុល និងបរិស្ថាន (NACCET) សហការជាមួយសមាគមវៀតណាម - អាមេរិក (VUS) បានរៀបចំកិច្ចពិភាក្សាអន្តរជាតិក្រោមប្រធានបទ «ខួប ៦៥ ឆ្នាំនៃមហន្តរាយជាតិគីមីពណ៌ទឹកក្រូចនៅប្រទេសវៀតណាម»។

វិបាកបន្សល់ទុកអូសបន្លាយឆ្លងកាត់ច្រើនជំនាន់

តាមការប៉ាន់ប្រមាណ មនុស្សប្រមាណ ៤,៨ លាននាក់នៅវៀតណាមបានរងការប៉ះពាល់ដោយសារធាតុគីមីពុល ក្នុងនោះប្រមាណ ៣ លាននាក់ជាជនរងគ្រោះដោយជាតិគីមីពណ៌ទឹកក្រូច/ឌីអុកស៊ីន។

ផលវិបាកមិនត្រឹមតែជះឥទ្ធិពលផ្ទាល់ដល់អ្នកដែលធ្លាប់រស់នៅ និងប្រយុទ្ធនៅតាមតំបន់ដែលរងការបាញ់ព្រួសប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងអូសបន្លាយឆ្លងកាត់ច្រើនជំនាន់ទៀតផង។ ស្ថិតិមិនទាន់ពេញលេញគិតត្រឹមឆ្នាំ ២០២៤ បានបង្ហាញថា ទូទាំងប្រទេសមានជនរងគ្រោះជំនាន់ទី ៣ ជាង ៣៥.០០០ នាក់ និងជនរងគ្រោះជំនាន់ទី ៤ ជាង ៦.០០០ នាក់។

នៅពីក្រោយតួលេខទាំងនេះ គឺក្រុមគ្រួសារជាច្រើនត្រូវចំណាយពេលយូរអង្វែងក្នុងការថែទាំសាច់ញាតិ ខណៈដែលជនរងគ្រោះមិនតិចនាក់នោះទេត្រូវការការគាំទ្រផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្រ ការស្តារនីតិសម្បទា មុខរបរចិញ្ចឹមជីវិត និងលក្ខខណ្ឌធ្វើសមាហរណកម្មចូលក្នុងសហគមន៍។

ការដោះស្រាយការបំពុលឌីអុកស៊ីន និងការស្តារបរិស្ថានឡើងវិញនៅតាមតំបន់ដែលរងផលប៉ះពាល់ ក៏បន្តទាមទារនូវប្រភពធនធានហិរញ្ញវត្ថុ បច្ចេកវិទ្យា និងការសម្របសម្រួលយូរអង្វែងរវាងស្ថាប័ន អង្គការនានាក្នុងប្រទេស និងអន្តរជាតិ។

ថ្លែងនៅក្នុងកិច្ចពិភាក្សា លោក Dong Huy Cuong អនុប្រធានសហភាពបណ្តាអង្គការមិត្តភាពវៀតណាម បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ទោះបីជាសង្គ្រាមបានបញ្ចប់ទៅអស់រយៈពេលជាងកន្លះសតវត្សរ៍ក៏ដោយ ក៏ផលវិបាកនៅតែបន្តកើតមាននៅក្នុងក្រុមគ្រួសារ និងសហគមន៍ជាច្រើន។

បក្ស រដ្ឋ និងប្រជាជនវៀតណាម តែងតែកំណត់ថាការដោះស្រាយផលវិបាកនៃសារធាតុគីមីពុលដែលបង្កឡើងដោយសង្គ្រាម គឺជាភារកិច្ចទាំងបន្ទាន់ ទាំងយូរអង្វែង ផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងការយកចិត្តទុកដាក់លើជីវភាពរស់នៅ ការធានាសន្តិសុខសង្គម ការជួយឧបត្ថម្ភជនរងគ្រោះក្នុងការស្តារនីតិសម្បទា និងការធ្វើសមាហរណកម្មចូលក្នុងសហគមន៍។

តាមលោក Dong Huy Cuong ប្រទេសវៀតណាមបានអនុវត្តគោលនយោបាយជាច្រើនស្តីពីការថែទាំសុខភាព ការបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ ការជួយឧបត្ថម្ភមុខរបរចិញ្ចឹមជីវិតសម្រាប់ជនរងគ្រោះ ស្របពេលជាមួយគ្នានេះ បោះជំហានដោះស្រាយតំបន់បំពុលនានា។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ទំហំ និងលក្ខណៈស្មុគស្មាញនៃផលវិបាកជាតិគីមីពណ៌ទឹកក្រូច/ឌីអុកស៊ីន ទាមទារឱ្យមានការចូលរួមពីប្រព័ន្ធនយោបាយទាំងមូល សហគមន៍សហគ្រាស បណ្តាអង្គការសង្គម និងមិត្តភក្តិអន្តរជាតិ។

លោកបានវាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះការជួយឧបត្ថម្ភរបស់រដ្ឋាភិបាល ប្រជាជនសហរដ្ឋអាមេរិក ព្រមទាំងបណ្តាអង្គការអន្តរជាតិ អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល និងសប្បុរសជននានាក្នុងការដោះស្រាយផលវិបាកនៃសង្គ្រាម ជាពិសេសក្នុងវិស័យដោះស្រាយការបំពុលឌីអុកស៊ីន ការជួយឧបត្ថម្ភជនពិការនៅតាមបណ្តាមូលដ្ឋានដែលរងការបាញ់ព្រួសយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ និងការបោសសម្អាតគ្រាប់មីន យុទ្ធភណ្ឌមិនទាន់ផ្ទុះដែលនៅសេសសល់។

តាមលោក សកម្មភាពទាំងនេះមិនត្រឹមតែនាំមកនូវផលប្រយោជន៍ជាក់ស្តែងសម្រាប់ប្រជាជនប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងរួមចំណែកកសាងជំនឿទុកចិត្ត ជំរុញការផ្សះផ្សា និងពង្រឹងទំនាក់ទំនងវៀតណាម - សហរដ្ឋអាមេរិកទៀតផង។

ត្រូវការការប្តេជ្ញាចិត្តរយៈពេលវែងលើប្រភពធនធាន បច្ចេកវិទ្យា និងជំនាញវិជ្ជាជីវៈ

ចែករំលែកនៅក្នុងកិច្ចពិភាក្សា ឯកអគ្គរដ្ឋទូត Bui The Giang អនុប្រធានសមាគមវៀតណាម - អាមេរិក បានយល់ឃើញថា ការដោះស្រាយផលវិបាកនៃសង្គ្រាមគឺជាកត្តាសំខាន់មួយក្នុងចំណោមកត្តាសំខាន់ៗ ដើម្បីផ្សះផ្សាអតីតកាល និងកសាងអនាគតនៅក្នុងទំនាក់ទំនងភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់ជ្រុងជ្រោយវៀតណាម - សហរដ្ឋអាមេរិក។

តាមឯកអគ្គរដ្ឋទូត Bui The Giang ប្រទេសវៀតណាមនៅតែបន្តប្រឈមមុខនឹងផលវិបាកធ្ងន់ធ្ងរ និងអូសបន្លាយចំនួនបីនៃសង្គ្រាម។

នោះគឺយុទ្ធភណ្ឌមិនទាន់ផ្ទុះដែលនៅសេសសល់បន្តគំរាមកំហែងដល់អាយុជីវិត និងមុខរបរចិញ្ចឹមជីវិតរបស់ប្រជាជន ធាតុអដ្ឋិធាតុយុទ្ធជនពលីជិតកន្លះលាននាក់មិនទាន់ត្រូវបានស្វែងរក ផ្ទៀងផ្ទាត់អត្តសញ្ញាណ និងប្រមូលផ្តុំនៅឡើយ ព្រមទាំងវិបាកបន្សល់ទុកនៃជាតិគីមីពណ៌ទឹកក្រូច/ឌីអុកស៊ីនចំពោះមនុស្ស និងបរិស្ថាន។

លោកបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ការដោះស្រាយផលវិបាកទាំងនេះទាមទារឱ្យមានការប្តេជ្ញាចិត្ត និងការជួយឧបត្ថម្ភយូរអង្វែងផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ បច្ចេកវិទ្យា និងជំនាញវិជ្ជាជីវៈ ជាមួយនឹងលទ្ធផលជាក់ស្តែង អាចវាយតម្លៃបាន និងរក្សាបាននូវនិរន្តរភាព។

ទន្ទឹមនឹងនោះ ឯកអគ្គរដ្ឋទូតបានអំពាវនាវដល់រដ្ឋាភិបាល សភា សហគ្រាស និងប្រជាជនសហរដ្ឋអាមេរិក ជាពិសេសបណ្តាក្រុមហ៊ុនគីមីដែលធ្លាប់បានចូលរួមផលិតសារធាតុគីមីពុលប្រើប្រាស់ក្នុងសង្គ្រាម បង្ហាញនូវការទទួលខុសត្រូវសង្គម តាមរយៈការចូលរួមយ៉ាងសកម្មក្នុងបណ្តាកម្មវិធីជួយឧបត្ថម្ភជនរងគ្រោះ និងការដោះស្រាយការបំពុល។

«ការទទួលខុសត្រូវនោះចាំបាច់ត្រូវធ្វើឱ្យជាក់ស្តែងតាមរយៈកម្មវិធី តាមរយៈប្រភពធនធាន និងតាមរយៈលទ្ធផលដែលអាចវាយតម្លៃបាន ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការចាំបាច់របស់ជនរងគ្រោះ ផ្អែកលើគោលការណ៍ធានានូវភាពជាក់ស្តែង និងចីរភាព» ឯកអគ្គរដ្ឋទូត Bui The Giang បានសង្កត់ធ្ងន់យ៉ាងដូច្នេះ។

តាមលោក ចាំបាច់ត្រូវពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិក្នុងការស្រាវជ្រាវ ការចែករំលែកចំណេះដឹង ការបណ្តុះបណ្តាល និងការផ្ទេរបច្ចេកវិទ្យា សំដៅលើកកម្ពស់សមត្ថភាពសម្រាប់បណ្តាដៃគូវៀតណាម។

បណ្តាសកម្មភាពជួយឧបត្ថម្ភត្រូវផ្តល់អាទិភាពដល់ការថែទាំសុខភាព ការស្តារនីតិសម្បទា ការអប់រំ ការបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ ការបង្កើតការងារធ្វើ និងមុខរបរចិញ្ចឹមជីវិតសម្រាប់ជនរងគ្រោះ ជាពិសេសជនពិការធ្ងន់ធ្ងរ និងក្រុមគ្រួសារដែលមានស្ថានភាពលំបាកជាពិសេស។

ទន្ទឹមនឹងនោះ គឺការបន្តកៀរគរប្រភពធនធានអន្តរជាតិដើម្បីដោះស្រាយចំណុចក្តៅនៃការបំពុលឌីអុកស៊ីន ការស្តារបរិស្ថានឡើងវិញ កាត់បន្ថយហានិភ័យប៉ះពាល់ដល់ជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាជន និងបណ្តាសកម្មភាពអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ច-សង្គម។

ពីការចែករំលែក ទៅជាបណ្តាកម្មវិធីជួយឧបត្ថម្ភជាក់ស្តែង

នៅក្នុងកិច្ចពិភាក្សា បងស្រី Vuong Thi Quyen ជនរងគ្រោះដោយជាតិគីមីពណ៌ទឹកក្រូច/ឌីអុកស៊ីនជំនាន់ទី ២ មកពីខេត្ត Quang Tri ដែលបច្ចុប្បន្នកំពុងបំពេញការងារនៅមជ្ឈមណ្ឌលយុត្តិធម៌សង្គម ចំណុះ VAVA បានចែករំលែកនូវរឿងរ៉ាវរបស់ខ្លួន។

កើតនៅឆ្នាំ ១៩៨៩ បងស្រីទទួលរងនូវវិបាកបន្សល់ទុកនៃជាតិគីមីពណ៌ទឹកក្រូចពីឪពុកដែលធ្លាប់បានប្រយុទ្ធនៅសមរភូមិភាគអាគ្នេយ៍។

តាំងពីអាយុ ៩ ឆ្នាំមក បងស្រីត្រូវទ្រាំទ្រនឹងពិការភាពរាងកាយ ជំងឺមហារីក និងការកោងខ្នងពីកំណើត។ ការខូចខាតទាំងនោះបានធ្វើឱ្យបងស្រីត្រូវប្រឈមមុខនឹងការលំបាកជាច្រើនក្នុងជីវិត ប៉ុន្តែក៏បានជំរុញទឹកចិត្តឱ្យបងស្រីបន្តការសិក្សារៀនសូត្រ និងនាំយករឿងរ៉ាវរបស់ខ្លួនទៅកាន់មិត្តភក្តិអន្តរជាតិ។

«រាងកាយរបស់យើងខ្ញុំអាចរងការខូចខាតដោយសារជាតិគីមីពណ៌ទឹកក្រូច ប៉ុន្តែសេចក្តីប្រាថ្នាចង់រស់នៅ និងសេចក្តីប្រាថ្នារកយុត្តិធម៌ គឺមិនដែលចុះចាញ់ឡើយ» បងស្រី Quyen បានរៀបរាប់យ៉ាងដូច្នេះ។

តាមបងស្រី ការឈឺចាប់នៃជាតិគីមីពណ៌ទឹកក្រូចមិនត្រឹមតែបញ្ឈប់នៅត្រឹមបុគ្គលម្នាក់ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងអូសបន្លាយឆ្លងកាត់ច្រើនជំនាន់ បង្កើតជាបន្ទុកយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរចំពោះក្រុមគ្រួសារ និងសង្គមជាតិ។

ដូច្នេះ ការជួយឧបត្ថម្ភជនរងគ្រោះមិនអាចត្រឹមតែបញ្ឈប់នៅត្រឹមការចែករំលែកខាងស្មារតី ឬជំនួយចំពោះមុខប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែចាំបាច់ត្រូវធ្វើឱ្យជាក់ស្តែងតាមរយៈបណ្តាកម្មវិធីថែទាំវេជ្ជសាស្ត្រ ការស្តារនីតិសម្បទា ការគាំទ្រការអប់រំ ការបង្កើតមុខរបរចិញ្ចឹមជីវិត និងការធានានូវកាលានុវត្តភាពធ្វើសមាហរណកម្មចូលក្នុងសហគមន៍។

ផ្ញើសារទៅកាន់យុវជនជំនាន់ក្រោយ និងមិត្តភក្តិអន្តរជាតិ បងស្រី Vuong Thi Quyen បានអំពាវនាវឱ្យបញ្ចេញឱ្យអស់ពីសមត្ថភាពនូវកម្លាំងយុវជន ភាពច្នៃប្រឌិត បច្ចេកវិទ្យា និងស្មារតីមនុស្សធម៌ ដើម្បីបន្តរួមដំណើរជាមួយជនរងគ្រោះដោយជាតិគីមីពណ៌ទឹកក្រូចនៅប្រទេសវៀតណាម ជំរុញយុត្តិធម៌ ដោះស្រាយការបំពុលបរិស្ថាន និងជួយឧបត្ថម្ភដល់ក្រុមគ្រួសារដែលរងផលប៉ះពាល់។

«សន្តិភាពមិនដែលជារឿងកើតឡើងដោយឯកឯងនោះឡើយ។ នោះគឺជាកេរដំណែលដែលត្រូវបានប្តូរមកដោយសាច់ស្រស់ឈាមស្រស់របស់បុព្វការីជន និងជាអណ្តាតភ្លើងដែលអាចស្ថិតស្ថេរគង់វង្សបានតែតាមរយៈសកម្មភាពរបស់យុវជនប៉ុណ្ណោះ» បងស្រីបានសង្កត់ធ្ងន់យ៉ាងដូច្នេះ។

ចេញពីការផ្លាស់ប្តូរយោបល់នៅក្នុងកិច្ចពិភាក្សា បណ្តាប្រតិភូបានយល់ឃើញថា ចាំបាច់ត្រូវបន្តបញ្ចេញឱ្យអស់ពីសមត្ថភាពនូវតួនាទីនៃការទូតប្រជាជន បណ្តាអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល និងបណ្តាញមិត្តភក្តិអន្តរជាតិ ក្នុងការតភ្ជាប់ប្រភពធនធាន ការចែករំលែកបទពិសោធ និងការជំរុញគំនិតផ្តួចផ្តើមកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាក់ស្តែង។

ការជួយឧបត្ថម្ភជនរងគ្រោះ ចាំបាច់ត្រូវយកមនុស្ស និងសហគមន៍ដែលរងផលប៉ះពាល់ធ្វើជាចំណុចកណ្តាល ដោយធានានូវប្រសិទ្ធភាព និងចីរភាព។

ក្រោយរយៈពេល ៦៥ ឆ្នាំ ការដោះស្រាយផលវិបាកនៃជាតិគីមីពណ៌ទឹកក្រូច/ឌីអុកស៊ីន មិនត្រឹមតែជាការទទួលខុសត្រូវចំពោះជនរងគ្រោះដែលកំពុងរស់នៅប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជាការប្តេជ្ញាចិត្តចំពោះមនុស្សជំនាន់ក្រោយផងដែរ។

ការបំប្លែងការយោគយល់ឱ្យទៅជាសកម្មភាព ការបំប្លែងការប្តេជ្ញាចិត្តឱ្យទៅជាកម្មវិធី ប្រភពធនធាន និងលទ្ធផលជាក់ស្តែង គឺជាវិធីសាស្ត្រជាក់ស្តែងដើម្បីរួមចំណែកកាត់បន្ថយការឈឺចាប់នៃសង្គ្រាម ពង្រឹងជំនឿទុកចិត្ត ជំរុញការផ្សះផ្សា និងពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងវៀតណាមជាមួយមិត្តភក្តិអន្តរជាតិ៕

វៀតណាមស្វាគមន៍ការវាយតម្លៃប្រកបដោយសត្យានុម័តរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកស្តីពីការបង្ការ និងប្រយុទ្ធប្រឆាំងការជួញដូរមនុស្ស យុគសម័យ - វៀតណាមស្វាគមន៍ចំពោះការដែលសហរដ្ឋអាមេរិកមានការវាយតម្លៃប្រកបដោយសត្យានុម័តអំពីលទ្ធផលវិជ្ជមាននានាក្នុងការងារបង្ការ និងប្រយុទ្ធប្រឆាំងការជួញដូរមនុស្ស ព្រមទាំងបញ្ជាក់ថាកំពុងបន្តអនុវត្តវិធានការជាច្រើន សំដៅលើកកម្ពស់ប្រសិទ្ធភាពនៅក្នុងវិស័យនេះ។

ខេត្ត Tuyen Quang ប្រារព្ធពិធីគោរពវិញ្ញាណក្ខន្ធ និងបញ្ចុះអដ្ឋិធាតុយុទ្ធជនពលីចំនួន ៩៣ នាក់ នៅ Vi Xuyen យុគសម័យ - ព្រឹកថ្ងៃទី ១៥ ខែតុលា នៅឈាបនដ្ឋានយុទ្ធជនពលីជាតិ Vi Xuyen ខេត្ត Tuyen Quang បានរៀបចំពិធីគោរពវិញ្ញាណក្ខន្ធ និងបញ្ចុះអដ្ឋិធាតុយុទ្ធជនពលីចំនួន ៩៣ នាក់។ រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន នៅក្នុងយុទ្ធនាការ ៥០០ ថ្ងៃយប់ ជំរុញការស្វែងរក ប្រមូលផ្តុំ និងកំណត់អត្តសញ្ញាណអដ្ឋិធាតុយុទ្ធជនពលី កម្លាំងនានានៅលើភូមិសាស្ត្រខេត្តបានស្វែងរក និងប្រមូលផ្តុំបានអដ្ឋិធាតុយុទ្ធជនពលីចំនួន ១៤៩ នាក់។

ឌឹកអាញ់