យុគសម័យ - ដោយកំណត់ថាស្ថាប័នគឺជា «ការស្ទះស្ទះនៃការស្ទះស្ទះ» នាពេលកន្លងមក បក្ស និងរដ្ឋបានប្រមូលផ្តុំប្រភពធនធាន បញ្ញាញាណ និងការប្តេជ្ញាចិត្តខាងនយោបាយ ដើម្បីដោះស្រាយរាល់ឧបសគ្គខាងគតិយុត្តិ ធ្វើឱ្យសាមញ្ញនីតិវិធីរដ្ឋបាល កែលម្អបរិយាកាសវិនិយោគ ធុរកិច្ច។ ចលនាទាំងនេះកំពុងរួមចំណែកបើកច្រកប្រភពធនធាន ពង្រឹងជំនឿទុកចិត្តរបស់សហគ្រាស និងបង្កើតមូលដ្ឋានគ្រឹះសម្រាប់កំណើនឆាប់រហ័ស ប្រកបដោយចីរភាពនៅក្នុងដំណាក់កាលថ្មី។
| ជំរុញការនាំចេញ គ្រប់គ្រងឱនភាពពាណិជ្ជកម្ម សំដៅឆ្ពោះទៅរកពាណិជ្ជកម្មប្រកបដោយតុល្យភាព អភិវឌ្ឍកម្លាំងផលិតកម្មថ្មីនៅលើមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃវិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងនវានុវត្តន៍ |
![]() |
| រូបភាពឧទាហរណ៍។ |
ឈានចូលដំណាក់កាលអភិវឌ្ឍន៍ថ្មី ជាមួយនឹងតម្រូវការកំណើនឆាប់រហ័ស ប្រកបដោយចីរភាព និងសមាហរណកម្មយ៉ាងស៊ីជម្រៅ ការកែទម្រង់ស្ថាប័ន ជាពិសេសគឺការកែទម្រង់នីតិវិធីរដ្ឋបាល កាន់តែដើរតួនាទីគន្លឹះក្នុងការរំដោះប្រភពធនធាន និងបង្កើតកម្លាំងចលករសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍ។
នៅក្នុងសម័យប្រជុំបើកនៃសម័យប្រជុំលើកទី ៨ រដ្ឋសភានីតិកាលទី XV នាថ្ងៃទី ២១ ខែតុលា ឆ្នាំ ២០២៤ អគ្គលេខាបក្ស ប្រធានរដ្ឋ To Lam បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ក្នុងចំណោមការស្ទះស្ទះធំៗទាំងបីនាពេលបច្ចុប្បន្ន រួមមានស្ថាប័ន ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងធនធានមនុស្ស នោះស្ថាប័នគឺជា «ការស្ទះស្ទះនៃការស្ទះស្ទះ»។
ការវាយតម្លៃនេះមិនត្រឹមតែដាក់ចេញនូវតម្រូវការអំពីចក្ខុវិស័យជាយុទ្ធសាស្ត្រប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងទាមទារនូវសកម្មភាពយ៉ាងប្តូរផ្តាច់ ស៊ីសង្វាក់គ្នា និងជាក់ស្តែង ក្នុងការកសាង ធ្វើឱ្យច្បាប់មានសុក្រឹតភាព ការកែទម្រង់រដ្ឋបាល និងការផ្លាស់ប្តូរថ្មីនូវវិធីសាស្ត្រអភិបាលកិច្ចជាតិ។
ផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងខ្លាំងក្លាពីការគ្រប់គ្រង ទៅជាការបង្កើតការអភិវឌ្ឍ
ជិតពីរឆ្នាំកន្លងមកនេះ ស្មារតីកែទម្រង់ត្រូវបានធ្វើឱ្យជាក់ស្តែងតាមរយៈចលនាយ៉ាងខ្លាំងក្លាជាច្រើនលើគ្រប់វិស័យ។
ឧបសគ្គខាងគតិយុត្តិ បទប្បញ្ញត្តិត្រួតស៊ីគ្នា និងភាពមិនសមស្របទាំងឡាយ ត្រូវបានសម្គាល់កាន់តែច្បាស់ជាជំហានៗ ដំណោះស្រាយដោះស្រាយជាច្រើនត្រូវបានអនុវត្ត និងត្រួតពិនិត្យឡើងវិញ កែសម្រួលជាបន្តបន្ទាប់ដើម្បីឱ្យសមស្របទៅនឹងការអនុវត្តជាក់ស្តែង។ ចាប់ពីថ្នាក់មជ្ឈិមរហូតដល់ថ្នាក់មូលដ្ឋាន ចាប់ពីស្ថាប័ននីតិប្បញ្ញត្តិរហូតដល់នីតិប្រតិបត្តិ ផ្នត់គំនិតនៃសកម្មភាពកំពុងផ្លាស់ប្តូរតាមទិសដៅម្ចាស់ការបង្កើត ដោយយកប្រសិទ្ធភាពនៃការបម្រើប្រជាពលរដ្ឋ និងសហគ្រាសធ្វើជាបន្ទាត់រង្វាស់។
អគ្គលេខាបក្ស ប្រធានរដ្ឋ To Lam បានតម្រូវជាច្រើនលើកឱ្យរដ្ឋសភាបង្កើនការពង្រឹងការត្រួតពិនិត្យតាមដាន ជំរុញឱ្យបានលឿននូវការកសាង និងធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធច្បាប់មានសុក្រឹតភាព ដើម្បីឱ្យរាល់គោលការណ៍ណែនាំរបស់បក្ស បានចូលក្នុងជីវភាពរស់នៅជាក់ស្តែងក្នុងពេលឆាប់ៗ។
នេះមិនត្រឹមតែជាតម្រូវការអំពីបច្ចេកទេសនីតិប្បញ្ញត្តិប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងការផ្លាស់ប្តូរថ្មីនូវផ្នត់គំនិតអភិបាលកិច្ច ការដោះស្រាយផ្នត់គំនិតគេចវេះ រុញច្រានការទទួលខុសត្រូវ និងខ្លាចខុសនៅក្នុងការអនុវត្តមុខងារសាធារណៈ។
ស្មារតីនេះត្រូវបានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់តាមរយៈសកម្មភាពនីតិប្បញ្ញត្តិរបស់រដ្ឋសភា។
នៅក្នុងសម័យប្រជុំបើកនៃសម័យប្រជុំលើកទី ១០ រដ្ឋសភានីតិកាលទី XV នាថ្ងៃទី ២០ ខែតុលា ឆ្នាំ ២០២៥ ប្រធានរដ្ឋសភា Tran Thanh Man បានអះអាងថា រដ្ឋសភាបានពង្រីកយ៉ាងខ្លាំងក្លានូវតួនាទីធ្វើឱ្យស្ថាប័ន ច្បាប់មានសុក្រឹតភាព ការកែសម្រួល បំពេញបន្ថែមមាត្រាមួយចំនួននៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញឆ្នាំ ២០១៣ បានធ្វើជាស្ថាប័នទាន់ពេលវេលានូវគោលការណ៍ណែនាំធំៗរបស់បក្ស ជាពិសេសគឺគោលការណ៍ណែនាំស្តីពីការរៀបចំក្បាលម៉ាស៊ីនរដ្ឋ តាមទិសដៅ «បង្រួម ប្រសិទ្ធភាព ស័ក្តិសិទ្ធិភាព ជិតស្និទ្ធជាមួយប្រជាជន ជាប់ជាមួយប្រជាជន ជាប់នឹងការអនុវត្តជាក់ស្តែង»។
ដោយឡែកនៅក្នុងសម័យប្រជុំលើកទី ១០ រដ្ឋសភានីតិកាលទី XV បានអនុម័តច្បាប់ចំនួន ៥១ និងសេចក្តីសម្រេចចិត្តបទដ្ឋានគតិយុត្តចំនួន ៨។
គិតជារួមក្នុងមួយនីតិកាលទាំងមូល រដ្ឋសភាបានកែសម្រួល បំពេញបន្ថែមមាត្រាមួយចំនួននៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញឆ្នាំ ២០១៣ ព្រមទាំងអនុម័តច្បាប់ចំនួន ១៥០ និងសេចក្តីសម្រេចចិត្តបទដ្ឋានគតិយុត្តចំនួន ៤៩។
ភ្លាមៗនៅក្នុងសម័យប្រជុំលើកទីមួយ រដ្ឋសភានីតិកាលទី XVI បានបន្តអនុម័តច្បាប់ចំនួន ៩ សេចក្តីសម្រេចចិត្តបទដ្ឋានគតិយុត្តចំនួន ៥ និងសម្រេចលើបញ្ហាសំខាន់ៗជាច្រើនរបស់ប្រទេសជាតិ។
ទំហំការងារនេះបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីការប្តេជ្ញាចិត្តខាងនយោបាយយ៉ាងខ្លាំងក្លា ក្នុងការធ្វើឱ្យរបៀងគតិយុត្តមានសុក្រឹតភាព ដើម្បីបម្រើដល់ការអភិវឌ្ឍ។
អ្វីដែលសំខាន់ជាងនេះទៅទៀត គឺការផ្លាស់ប្តូរខាងផ្នត់គំនិតនីតិប្បញ្ញត្តិ៖ ពីការគ្រប់គ្រង ទៅជាការបង្កើតការអភិវឌ្ឍ ពីផ្នត់គំនិត «គ្រប់គ្រងមិនបានគឺហាមឃាត់» ទៅជាការបើកលំហសម្រាប់ការផ្លាស់ប្តូរថ្មីប្រកបដោយភាពច្នៃប្រឌិត ពីការផ្តោតសំខាន់លើការត្រួតពិនិត្យមុន ទៅជាការពង្រឹងការត្រួតពិនិត្យក្រោយ លើកកម្ពស់ការទទួលខុសត្រូវក្នុងការបកស្រាយបំភ្លឺ និងប្រសិទ្ធភាពនៃការអនុវត្ត។
ការកែទម្រង់នីតិវិធីសំដៅលើបញ្ហាទាំងឡាយដែលសហគ្រាសយកចិត្តទុកដាក់
ចាប់តាំងពីការដំណើរការបុព្វហេតុនៃការផ្លាស់ប្តូរថ្មីឆ្នាំ ១៩៨៦ ការកែទម្រង់ស្ថាប័ន ជាពិសេសគឺស្ថាប័នសេដ្ឋកិច្ច តែងតែជាបញ្ហាដែលត្រូវបានបក្ស និងរដ្ឋយកចិត្តទុកដាក់ជាពិសេស។
យន្តការ គោលនយោបាយជាច្រើនត្រូវបានកែសម្រួល ធ្វើឱ្យមានសុក្រឹតភាពជាបន្តបន្ទាប់ ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការនៃការអភិវឌ្ឍ និងសមាហរណកម្មអន្តរជាតិកាន់តែស៊ីជម្រៅ។
កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងកែលម្អបរិយាកាសវិនិយោគ ធុរកិច្ច ការកាត់បន្ថយលក្ខខណ្ឌអាជីវកម្មដែលមិនសមហេតុផល ការធ្វើឱ្យសាមញ្ញនីតិវិធីរដ្ឋបាល ការបង្ការ ទប់ស្កាត់អំពើពុករលួយ អបាយមុខ បានបង្កើតឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរដ៏សំខាន់ៗជាច្រើន។ សមិទ្ធផលក្រោយរយៈពេលជិត ៤០ ឆ្នាំនៃការផ្លាស់ប្តូរថ្មី គឺជាសក្ខីភាពបញ្ជាក់ពីប្រសិទ្ធភាពនៃដំណើរការដោះស្រាយការស្ទះស្ទះនៃស្ថាប័ន ហើយត្រូវបានមិត្តភក្តិអន្តរជាតិកត់សម្គាល់ និងវាយតម្លៃខ្ពស់។
ឈានចូលអាណត្តិថ្មី តម្រូវការកែទម្រង់ត្រូវបានបន្តដាក់ចេញជាមួយនឹងល្បឿនកាន់តែលឿន និងកម្រិតកាន់តែប្តូរផ្តាច់។
នៅក្នុងសម័យប្រជុំរដ្ឋាភិបាលប្រចាំខែមេសា ឆ្នាំ ២០២៦ ដែលជាសម័យប្រជុំលើកដំបូងរបស់រដ្ឋាភិបាលអាណត្តិ ២០២៦-២០៣១ រៀបចំឡើងនាថ្ងៃទី ៤ ខែឧសភា នោះចំណុចស្នូលនៃសកម្មភាពត្រូវបានកំណត់ថា គឺការដោះស្រាយយ៉ាងប្តូរផ្តាច់នូវរាល់ការស្ទះស្ទះ ជំរុញកំណើន និងបើកច្រកប្រភពធនធានសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍ។
យោងតាមអនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌ Nguyen Thanh Tinh ក្នុងរយៈពេលមិនដល់មួយខែផង រដ្ឋាភិបាល និងបណ្តាក្រសួង ស្ថាប័ន បានដាក់ឱ្យដំណើរការនូវយុទ្ធនាការកែទម្រង់រដ្ឋបាលក្នុងទ្រង់ទ្រាយធំដែលមិនធ្លាប់មានពីមុនមក ជាមួយនឹងគម្រោងផែនការកាត់បន្ថយ ធ្វើឱ្យសាមញ្ញនីតិវិធី និងលក្ខខណ្ឌអាជីវកម្មជាបន្តបន្ទាប់។
តាមការគ្រោងទុក ច្បាប់ជិត ៥០ នឹងត្រូវបានកែសម្រួល នីតិវិធីរដ្ឋបាលចំនួន ១៥៨ ត្រូវបានលុបចោល រួមជាមួយនឹងគោលដៅកាត់បន្ថយយ៉ាងខ្លាំងនូវពេលវេលា និងការចំណាយលើការអនុវត្តតាម បង្កើតកម្លាំងរុញច្រានសម្រាប់បរិយាកាសវិនិយោគ និងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច។
ការចំណាយលើការអនុវត្តតាមនីតិវិធីរដ្ឋបាលត្រូវបានស្នើឱ្យកាត់បន្ថយ ជាមួយនឹងតួលេខប៉ាន់ប្រមាណជាង ២៣.០០០ ពាន់លានដុងក្នុងមួយឆ្នាំៗ។
យោងតាមសេចក្តីសម្រេចចិត្តចំនួនប្រាំបីរបស់រដ្ឋាភិបាល បណ្តាក្រសួង ស្ថាប័នបានស្នើឡើង និងកំពុងអនុវត្តគម្រោងផែនការកាត់បន្ថយលក្ខខណ្ឌអាជីវកម្មដែលមិនចាំបាច់ចំនួន ១.៧៣២ លុបចោលនីតិវិធីរដ្ឋបាលចំនួន ៦៨០ ធ្វើឱ្យសាមញ្ញនីតិវិធីរដ្ឋបាលចំនួន ៥២១ និងកាត់បន្ថយបន្ថែមចំនួន ១៨.០៩៧ ថ្ងៃធ្វើការក្នុងការដោះស្រាយនីតិវិធីរដ្ឋបាល។
តាមរយៈនោះ រយៈពេលសរុបនៃការដោះស្រាយដែលត្រូវបានកាត់បន្ថយ សម្រេចបាន ៥១.៤១៩/៩៧.០២៤ ថ្ងៃ ស្មើនឹង ៥២,៩% ដែលលើសពីគោលដៅបានកំណត់។
ចំណុចគួរឱ្យកត់សម្គាល់គឺ យុទ្ធនាការកែទម្រង់លើកនេះផ្តោតផ្ទាល់លើបញ្ហាទាំងឡាយដែលប្រជាពលរដ្ឋ សង្គម និងសហគមន៍ធុរកិច្ចយកចិត្តទុកដាក់។ នៅពេលនីតិវិធីត្រូវបានកាត់បន្ថយជាក់ស្តែង បរិយាកាសវិនិយោគ ធុរកិច្ចប្រែក្លាយជាមានតម្លាភាព ងាយស្រួលជាងមុន ជំនឿទុកចិត្តក្នុងសង្គមក៏ត្រូវបានពង្រឹងផងដែរ។
ស្មារតីដឹកនាំរបស់រដ្ឋាភិបាល គឺការកែទម្រង់ត្រូវតែជាក់ស្តែង មិនមែនជាទម្រង់ការ និងដាច់ខាតមិនទុកឱ្យកើតមានស្ថានភាព «កាត់បន្ថយនីតិវិធីនេះ ប៉ុន្តែកើតចេញនីតិវិធីផ្សេងទៀត» នោះឡើយ។
ការផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងខ្លាំងក្លាពី «ការត្រួតពិនិត្យមុន» ទៅជា «ការត្រួតពិនិត្យក្រោយ» ពីផ្នត់គំនិតគ្រប់គ្រង ទៅជាផ្នត់គំនិតបម្រើ កំពុងបើកចេញនូវវិធីសាស្ត្របញ្ជាដឹកនាំកាន់តែទំនើប សមស្របជាងមុនទៅនឹងតម្រូវការនៃការអភិវឌ្ឍ។
ជំនឿទុកចិត្តរបស់សហគ្រាសត្រូវបានឆ្លុះបញ្ចាំងតាមរយៈតួលេខជាក់ស្តែង
សញ្ញាវិជ្ជមានទាំងឡាយនៃខឿនសេដ្ឋកិច្ចនាពេលកន្លងមក បានបង្ហាញមួយផ្នែកពីប្រសិទ្ធភាពជំហានដំបូងនៃដំណើរការដោះស្រាយការស្ទះស្ទះនៃស្ថាប័ន។
យោងតាមស្ថិតិរបស់ក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុ នៅក្នុងរយៈពេលបួនខែដំបូងនៃឆ្នាំ ២០២៦ ចំនួនសហគ្រាសបង្កើតថ្មី និងវិលត្រឡប់មកធ្វើប្រតិបត្តិការវិញបានកើនឡើង ៣៣,៩% ទុនចុះបញ្ជីសរុបបំពេញបន្ថែមសម្រាប់ខឿនសេដ្ឋកិច្ចបានកើនឡើង ៨៤,៦%។
គិតជាមធ្យមក្នុងមួយខែៗ មានសហគ្រាសជិត ៣០ ពាន់បានចូលរួមក្នុងទីផ្សារ។
តួលេខទាំងនេះមិនត្រឹមតែឆ្លុះបញ្ចាំងពីកំណើនអំពីចំនួនសហគ្រាសប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបង្ហាញពីជំនឿទុកចិត្តរបស់សហគមន៍ធុរកិច្ចចំពោះបរិយាកាសវិនិយោគ ធុរកិច្ច និងអនាគតនៃការអភិវឌ្ឍរបស់ប្រទេសជាតិផងដែរ។
នៅពេលស្ថាប័នបន្តត្រូវបានធ្វើឱ្យមានសុក្រឹតភាព នីតិវិធីត្រូវបានសម្រួលឱ្យកាន់តែសាមញ្ញ ប្រភពធនធានទាំងឡាយនឹងមានលក្ខខណ្ឌត្រូវបានរំដោះ កម្លាំងផលិតកម្មត្រូវបានដាស់ឱ្យភ្ញាក់រឭក តាមរយៈនោះបង្កើតបន្ថែមនូវកម្លាំងចលករសម្រាប់កំណើនឆាប់រហ័ស និងប្រកបដោយចីរភាព។
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការដោះស្រាយការស្ទះស្ទះនៃស្ថាប័ននៅតែជាភារកិច្ចដ៏លំបាក ស្មុគស្មាញ និងយូរអង្វែង។
ទន្ទឹមនឹងការធ្វើឱ្យស្ថាប័នមានសុក្រឹតភាព ចាំបាច់ត្រូវបន្តលើកកម្ពស់គុណភាពនៃជួរកម្មាភិបាល មន្ត្រីរាជការ រឹតបន្តឹងវិន័យ សណ្តាប់ធ្នាប់រដ្ឋបាល បង្កើនការពង្រឹងការត្រួតពិនិត្យ តាមដាន និងការទទួលខុសត្រូវក្នុងការបកស្រាយបំភ្លឺនៅក្នុងការអនុវត្តមុខងារសាធារណៈ។
ភាពប្តូរផ្តាច់ ការតស៊ូអត់ធ្មត់ និងភាពមុតមាំឥតងាករេ ជាមួយនឹងផ្នត់គំនិត «យកប្រជាពលរដ្ឋ និងសហគ្រាសជាចំណុចកណ្តាលនៃការបម្រើ» កំពុងបង្កើតបរិយាកាសកែទម្រង់ថ្មីនៅក្នុងប្រព័ន្ធនយោបាយទាំងមូល។
នៅពេល «ការស្ទះស្ទះនៃការស្ទះស្ទះ» ត្រូវបានដោះស្រាយជាជំហានៗ លំហនៃការអភិវឌ្ឍនឹងកាន់តែទូលំទូលាយ ប្រភពធនធានសង្គមត្រូវបានបើកច្រកកាន់តែខ្លាំងក្លា តាមរយៈនោះបន្តពង្រឹងជំនឿទុកចិត្តចំពោះអនាគតនៃការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយការបំបែកភាពទាល់ច្រករបស់ប្រទេសជាតិនៅក្នុងដំណាក់កាលថ្មី៕
យុគសម័យ - នៅមុនពេលប្រព្រឹត្តទៅ សន្និសីទការទូតលើកទី ៣៣ និងសន្និសីទកិច្ចការបរទេសទូទាំងប្រទេសលើកទី ២២ គេហទំព័រព័ត៌មានអេឡិចត្រូនិកនៃក្រសួងការបរទេស សូមណែនាំអត្ថបទ «ពង្រីកប្រភពធនធានប្រជាជនវៀតណាមនៅបរទេស៖ ចាប់ពីតួនាទីត្រលាតផ្លូវនៃកិច្ចការបរទេស រហូតដល់កម្លាំងរុញច្រានអភិវឌ្ឍន៍ជាតិ និងមូលដ្ឋាននីមួយៗ» របស់អនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស Le Thi Thu Hang។ |
យុគសម័យ - ពាណិជ្ជកម្ម - ការវិនិយោគ បច្ចេកវិទ្យាយុទ្ធសាស្ត្រ បរិវត្តកម្មបៃតង និងការអភិវឌ្ឍន៍ប្រភពធនធានមនុស្ស គឺជាបណ្តាវិស័យដែលត្រូវបានអ្នកប្រាជ្ញ និងអ្នកជំនាញជាច្រើនរំពឹងថានឹងមានបន្ថែមនូវកម្លាំងចលករចេញពីដំណើរទស្សនកិច្ចផ្លូវរដ្ឋទៅកាន់ប្រទេសអូស្ត្រាលី របស់អគ្គលេខាធិការ និងជាប្រធានរដ្ឋ To Lam។ បណ្តាមតិបានចាត់ទុកថា គ្រឹះស្ថានដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ រួមជាមួយបណ្តាប្រៀបខ្លាំងបំពេញបន្ថែមឱ្យគ្នាទៅវិញទៅមករវាងប្រទេសទាំងពីរ កំពុងបើកចេញនូវលក្ខខណ្ឌដើម្បីជំរុញបណ្តាកម្មវិធី និងលទ្ធផលកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាក់ស្តែងជាងមុន។ |

មតិពីមិត្តអ្នកអាន