វៀតណាម - JINR ឆ្ពោះទៅកាន់ដំណាក់កាលរួមគ្នាកសាងសមត្ថភាពវិទ្យាសាស្ត្រថ្មី

ថ្ងៃទី ១៥ ខែកញ្ញា បណ្ឌិត្យសភាវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យាវៀតណាម (VAST) បានសហការជាមួយ JINR រៀបចំពិធីរំលឹកខួបអនុស្សាវរីយ៍ ៧០ ឆ្នាំដែលវៀតណាមជាសមាជិកពេញសិទ្ធិចូលរួម JINR (១៩៥៦-២០២៦) និងសិក្ខាសាលាវិទ្យាសាស្ត្រ «៧០ ឆ្នាំដែលវៀតណាមចូលរួមសមាហរណកម្មអន្តរជាតិក្នុងការស្រាវជ្រាវនុយក្លេអ៊ែរនៅ JINR និងទិសដៅនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងបរិបទថ្មី»។

ថ្លែងមតិនៅក្នុងពិធីរំលឹកខួបអនុស្សាវរីយ៍ សាស្ត្រាចារ្យ បណ្ឌិត Tran Hong Thai ប្រធានបណ្ឌិត្យសភាវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យាវៀតណាម បានសង្កត់ធ្ងន់ថា បន្ទាប់ពីរយៈពេល ៧០ ឆ្នាំ បញ្ហាដែលបានចោទឡើងសម្រាប់ភាគីទាំងពីរ មិនត្រឹមតែជាការបន្តកិច្ចសហប្រតិបត្តិការតាមបែបណាឡើយ ប៉ុន្តែអ្វីដែលសំខាន់ជាងនេះទៅទៀតនោះ គឺការរួមគ្នាកសាងសមត្ថភាពថ្មីៗសម្រាប់ដំណើរផ្លូវបន្តបន្ទាប់។

សាស្ត្រាចារ្យ បណ្ឌិត Tran Hong Thai ប្រធានបណ្ឌិត្យសភាវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យាវៀតណាម ប្រគល់គ្រឿងឥស្សរិយយសអនុស្សាវរីយ៍ជូនបណ្តាថ្នាក់ដឹកនាំ និងអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ JINR។

«បន្ទាប់ពីរយៈពេល ៧០ ឆ្នាំ សំណួរមិនត្រឹមតែជាការដែលថាតើយើងនឹងបន្តកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយ៉ាងដូចម្តេចទៀតនោះទេ ប៉ុន្តែអ្វីដែលសំខាន់ជាងនេះទៅទៀតនោះ គឺថាតើយើងនឹងរួមគ្នាកសាងសមត្ថភាពថ្មីៗអ្វីខ្លះសម្រាប់រយៈពេល ៧០ ឆ្នាំបន្ទាប់» សាស្ត្រាចារ្យ បណ្ឌិត Tran Hong Thai បានលើកឡើង។

យោងតាមលោក ចេញពីមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃទំនុកចិត្ត និងការរួមដំណើរជាមួយគ្នាដែលត្រូវបានកសាងឡើងក្នុងរយៈពេល ៧០ ឆ្នាំកន្លងមក វៀតណាម និង JINR ចាំបាច់ត្រូវផ្លាស់ប្តូរពី «ការចូលរួម» ទៅជា «ការរួមគ្នាកសាង» រួមគ្នាអភិវឌ្ឍមនុស្ស កសាងសមត្ថភាព បង្កើតឡើងនូវចំណេះដឹង និងរួមចំណែកដល់វិទ្យាសាស្ត្រដើម្បីសន្តិភាព និងការអភិវឌ្ឍ។

ប្រភពធនធានមនុស្ស គឺជាតម្លៃប្រកបដោយចីរភាពនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ៧០ ឆ្នាំ

ក្រឡេកមើលឡើងវិញនូវដំណើរផ្លូវដែលបានឆ្លងកាត់ សាស្ត្រាចារ្យ បណ្ឌិត Tran Hong Thai ចាត់ទុកថា ស្នាមដានដ៏សំខាន់នៃទំនាក់ទំនងរវាងវៀតណាម - JINR មិនត្រឹមតែស្ថិតនៅលើបណ្តាសំណង់ កម្មវិធីស្រាវជ្រាវ ឬលទ្ធផលវិទ្យាសាស្ត្រប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែមុនបង្អស់ត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រវៀតណាមជាច្រើនជំនាន់ ដែលបានសិក្សារៀនសូត្រ ស្រាវជ្រាវ និងធំដឹងក្តីនៅឯ Dubna។

នៅក្នុងបណ្តាឆ្នាំដែលប្រទេសជាតិនៅជួបការលំបាកជាច្រើន JINR បានបង្កលក្ខណៈងាយស្រួលដើម្បីឱ្យបណ្តាអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រវៀតណាមបានឈានទៅរកបន្ទប់ពិសោធន៍ទំនើបៗ ចូលរួមក្នុងបណ្តាកម្មវិធីវិទ្យាសាស្ត្រអន្តរជាតិ និងបោះជំហានធំដឹងក្តីនៅក្នុងបរិយាកាសស្រាវជ្រាវដែលមានកម្រិតខ្ពស់។

អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រវៀតណាមជាច្រើនរូប បានបន្សល់ទុកនូវស្នាមដាននៅ JINR ក្នុងនោះមានសាស្ត្រាចារ្យ Nguyen Dinh Tu សាស្ត្រាចារ្យ បណ្ឌិតសភាចារ្យ Nguyen Van Hieu ព្រមទាំងអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រជាច្រើនរូបទៀត។ ចេញពីជំនាន់មុនៗ ក្រុមស្រាវជ្រាវ និងជំនាន់សិស្សានុសិស្សជាច្រើន ត្រូវបានបន្តបង្កើតឡើង បង្កើតបានជាមូលដ្ឋានគ្រឹះសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍវិទ្យាសាស្ត្រនុយក្លេអ៊ែរ រូបវិទ្យាភាគល្អិតមូលដ្ឋាន និងរូបវិទ្យាថាមពលខ្ពស់នៅវៀតណាម។

យោងតាមសហសាស្ត្រាចារ្យ បណ្ឌិត Dinh Van Trung វិទ្យាស្ថាននាយកនៃវិទ្យាស្ថានរូបវិទ្យា ក្នុងដំណាក់កាល ១៩៥៦-១៩៩០ កម្មាភិបាលវៀតណាមជាង ១៣០ នាក់ ត្រូវបានបណ្តុះបណ្តាលកម្រិតបណ្ឌិត និងបណ្ឌិតវិទ្យាសាស្ត្រនៅឯ JINR។ គិតត្រឹមខែមេសា ឆ្នាំ ២០២៦ មានកម្មាភិបាលវៀតណាមចំនួន ៤៨ នាក់ កំពុងបំពេញការងារនៅ JINR។

ទន្ទឹមនឹងការអភិវឌ្ឍកម្លាំងជួរ វៀតណាមកាន់តែចូលរួមកាន់តែស៊ីជម្រៅទៅក្នុងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធស្រាវជ្រាវធំៗរបស់ JINR ដូចជា សមាសព័ន្ធម៉ាស៊ីនបុកទង្គិចអ៊ីយ៉ុងធ្ងន់ចម្លងទំនើប NICA/MPD ឡប្រតិកម្មនឺត្រុងពន្លឺ IBR-2 កែវយឺតតារាសាស្ត្រនឺទ្រីណូ Baikal-GVD រោងចក្រធាតុគីមីទំនើបធ្ងន់ SHE Factory និងបណ្តាប្រព័ន្ធកំពូលកុំព្យូទ័រ។

សាស្ត្រាចារ្យ បណ្ឌិត Tran Hong Thai ចាត់ទុកថា តម្លៃប្រកបដោយចីរភាពបំផុតនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ មិនត្រឹមតែស្ថិតនៅលើលទ្ធផលចំពោះមុខប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងស្ថិតនៅលើសមត្ថភាពដែលត្រូវបានរួមគ្នាពូនជ្រំសម្រាប់អនាគត រួមមានកម្លាំងជួរអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រដែលត្រូវបានបណ្តុះបណ្តាល បណ្តាក្រុមស្រាវជ្រាវដែលត្រូវបានបង្កើតឡើង និងសមត្ថភាពវិទ្យាសាស្ត្រដែលត្រូវបានប្រមូលផ្តុំសន្សំបន្តិចម្តងៗ។

សាស្ត្រាចារ្យ បណ្ឌិត Tran Hong Thai ប្រធានបណ្ឌិត្យសភាវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យាវៀតណាម ថ្លែងមតិនៅក្នុងពិធីរំលឹកខួបអនុស្សាវរីយ៍។

នេះគឺជាទ្រព្យសម្បត្តិយូរអង្វែង ដើម្បីបន្តបង្កើតឡើងនូវការស្រាវជ្រាវថ្មីៗ អភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យា និងបង្កើតបានជាផលិតផលប្រកបដោយតម្លៃនាពេលអនាគត។

ពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងបរិបទថ្មី

យោងតាមសាស្ត្រាចារ្យ បណ្ឌិត Tran Hong Thai តម្រូវការផ្លាស់ប្តូរថ្មីនូវទំនាក់ទំនងរវាងវៀតណាម - JINR កាន់តែច្បាស់ក្រឡែតនៅក្នុងបរិបទនៃសេចក្តីសម្រេចចិត្តលេខ 57-NQ/TW របស់ការិយាល័យនយោបាយ ស្តីពីការទម្លុះទម្លាយអភិវឌ្ឍវិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា នវានុវត្តន៍ និងបរិវត្តកម្មឌីជីថលជាតិ ដោយបានកំណត់ទីតាំងវិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា នវានុវត្តន៍ និងបរិវត្តកម្មឌីជីថល ទៅក្នុងឋានៈជាការទម្លុះទម្លាយសំខាន់ឈានមុខគេ។

ទន្ទឹមនឹងនោះ សេចក្តីសម្រេចចិត្តលេខ 59-NQ/TW នាថ្ងៃទី ២៤ ខែមករា ឆ្នាំ ២០២៥ របស់ការិយាល័យនយោបាយ ស្តីពី «សមាហរណកម្មអន្តរជាតិក្នុងស្ថានភាពថ្មី» បានដាក់ចេញនូវតម្រូវការធ្វើសមាហរណកម្មអន្តរជាតិឱ្យកាន់តែស៊ីជម្រៅ និងមានប្រសិទ្ធភាពជាងមុន។

ចេញពីបរិបទនេះ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងវៀតណាម - JINR ចាំបាច់ត្រូវមានវិធីសាស្ត្រអភិក្រមថ្មី មិនត្រឹមតែបន្តចូលរួមក្នុងបណ្តាសកម្មភាពស្រាវជ្រាវដែលមានស្រាប់ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងឆ្ពោះទៅរកការរួមគ្នាកសាងសមត្ថភាពវិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា ក្នុងរយៈពេលវែងផងដែរ។

សាស្ត្រាចារ្យ បណ្ឌិតសភាចារ្យ Grigory V. Trubnikov នាយក JINR ប្រគល់គ្រឿងឥស្សរិយយសអនុស្សាវរីយ៍ជូនបណ្តាថ្នាក់ដឹកនាំ និងអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រឆ្នើមរបស់វៀតណាម។

សាស្ត្រាចារ្យ បណ្ឌិតសភាចារ្យ Grigory V. Trubnikov នាយក JINR បានវាយតម្លៃថា វៀតណាមមានការបោះជំហានយ៉ាងខ្លាំងក្លាក្នុងការអភិវឌ្ឍការស្រាវជ្រាវមូលដ្ឋាន ហើយបានក្លាយជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រនៅក្នុងបណ្តាញរបស់ JINR នៅតំបន់អាស៊ី-ប៉ាស៊ីហ្វិក។

យោងតាមលោក ការបណ្តុះបណ្តាលប្រភពធនធានមនុស្សប្រកបដោយគុណភាពខ្ពស់ កំពុងក្លាយជាចំណុចស្នូលមួយនៅក្នុងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងវៀតណាម - JINR ជាពិសេសនៅក្នុងបរិបទដែលវៀតណាមកំពុងដាក់ពង្រាយបណ្តាគម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធវិទ្យាសាស្ត្រខ្នាតធំ។

JINR មានបំណងចង់ចូលរួមកាន់តែស៊ីជម្រៅទៅក្នុងដំណើរការបណ្តុះបណ្តាលបណ្តាអ្នកស្រាវជ្រាវ វិស្វករកម្រិតខ្ពស់សម្រាប់វៀតណាម ព្រមទាំងជួយគាំទ្រដល់ការអភិវឌ្ឍកម្មវិធីវិទ្យាសាស្ត្រ បរិក្ខារ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធស្រាវជ្រាវ។

ជាពិសេស JINR វាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះគំនិតផ្តួចផ្តើមរបស់បណ្ឌិត្យសភាវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យាវៀតណាម ស្តីពីការកសាងបន្ទប់ពិសោធន៍រួម JINR អំពីម៉ាស៊ីនបង្កើនល្បឿន និងការអនុវត្តវិទ្យុសកម្មថាមពលខ្ពស់នៅវៀតណាម។

បន្ទប់ពិសោធន៍នេះ ត្រូវបានរំពឹងថានឹងជួយគាំទ្រដល់វិស័យជាច្រើន ដូចជា ថាមពលនុយក្លេអ៊ែរ សម្ភារជឿនលឿន វិស័យវេជ្ជសាស្ត្រ រ៉ូបូត ឧបករណ៍ពាក់កណ្តាលចម្លង (Semiconductor) និងអាកាសចរណ៍-អវកាស។

ដាក់បញ្ចូលបញ្ហារបស់វៀតណាមទៅក្នុងបណ្តាកម្មវិធីស្រាវជ្រាវ

ទិសដៅនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការមួយ ដែលបណ្ឌិត្យសភាវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យាវៀតណាមយកចិត្តទុកដាក់ជាពិសេស គឺការដាក់បញ្ចូលបណ្តាបញ្ហាជាក់ស្តែងរបស់វៀតណាម ឱ្យក្លាយជាប្រធានបទស្រាវជ្រាវនៅឯ Dubna។

តាមរយៈនោះ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិនឹងផ្សារភ្ជាប់កាន់តែជិតស្និទ្ធជាមួយបណ្តាយុទ្ធសាស្ត្រអភិវឌ្ឍន៍ជាតិស្តីពីថាមពលបរមាណូ អគ្គិសនីនុយក្លេអ៊ែរ បច្ចេកវិទ្យាយុទ្ធសាស្ត្រ និងការអភិវឌ្ឍវិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា នវានុវត្តន៍។

បណ្តាប្រតិភូចូលរួមពិធីរំលឹកខួបអនុស្សាវរីយ៍ ៧០ ឆ្នាំដែលវៀតណាមជាសមាជិកពេញសិទ្ធិចូលរួម JINR (១៩៥៦-២០២៦)។

ក្នុងដំណាក់កាលខាងមុខនេះ បណ្ឌិត្យសភាវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យាវៀតណាម បានកំណត់ទិសដៅកិច្ចសហប្រតិបត្តិការស្នូលចំនួន ៤។

ទីមួយ គឺការដាក់ពង្រាយបន្ទប់ពិសោធន៍រួម វៀតណាម - JINR អំពីម៉ាស៊ីនបង្កើនល្បឿននៅវៀតណាម។ ទីពីរ គឺការអភិវឌ្ឍមជ្ឈមណ្ឌលព័ត៌មាន JINR ឱ្យក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលសហប្រតិបត្តិការ វៀតណាម - JINR។ ទីបី គឺការជំរុញខ្លាំងការបណ្តុះបណ្តាលសហការកម្រិតឧត្តមសិក្សា ក្រោយឧត្តមសិក្សា និងការកសាងបណ្តាក្រុមស្រាវជ្រាវខ្លាំង។ ទីបួន គឺការផ្សារភ្ជាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយកម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍ថាមពលបរមាណូ អគ្គិសនីនុយក្លេអ៊ែរថ្នាក់ជាតិ និងការលើកកម្ពស់តួនាទីរបស់វៀតណាមក្នុងនាមជាអង្គភាពបង្គោលនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរបស់ JINR នៅតំបន់ ASEAN។

នៅក្នុងពិធីរំលឹកខួបអនុស្សាវរីយ៍ បណ្ឌិត្យសភាវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យាវៀតណាម បានប្រគល់គ្រឿងឥស្សរិយយសអនុស្សាវរីយ៍ជូនបណ្តាថ្នាក់ដឹកនាំ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ JINR; រីឯ JINR ក៏បានប្រគល់គ្រឿងឥស្សរិយយសអនុស្សាវរីយ៍ជូនបណ្តាថ្នាក់ដឹកនាំ និងអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រឆ្នើមរបស់វៀតណាមផងដែរ។

បន្ទាប់ពីពិធីរំលឹកខួបអនុស្សាវរីយ៍ សិក្ខាសាលាវិទ្យាសាស្ត្រ «៧០ ឆ្នាំដែលវៀតណាមចូលរួមសមាហរណកម្មអន្តរជាតិក្នុងការស្រាវជ្រាវនុយក្លេអ៊ែរនៅ JINR និងទិសដៅនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងបរិបទថ្មី» បានបន្តពិភាក្សាអំពីសមិទ្ធផលនានាក្នុងការស្រាវជ្រាវរូបវិទ្យានុយក្លេអ៊ែរនៅវៀតណាម ទិសដៅស្រាវជ្រាវក្នុងបរិបទថ្មី និងការបណ្តុះបណ្តាលប្រភពធនធានមនុស្សកម្រិតខ្ពស់លើវិស័យរូបវិទ្យានុយក្លេអ៊ែរ។

ចេញពីមូលដ្ឋានគ្រឹះដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងរយៈពេល ៧០ ឆ្នាំកន្លងមក កិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងវៀតណាម - JINR កំពុងឈានចូលដំណាក់កាលយកចិត្តទុកដាក់កាន់តែខ្លាំងចំពោះការរួមគ្នាកសាងសមត្ថភាពវិទ្យាសាស្ត្រ ការអភិវឌ្ឍប្រភពធនធានមនុស្ស និងការបង្កើតឡើងនូវហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធស្រាវជ្រាវរួមគ្នា បង្កើតជាគ្រឹះស្ថានសម្រាប់បណ្តាកម្មវិធីសហប្រតិបត្តិការរយៈពេលវែងក្នុងពេលខាងមុខ៕

តភ្ជាប់ធនធានដើម្បីអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីបច្ចេកវិទ្យាកង់ទិចនៅវៀតណាម យុគសម័យ - វៀតណាមកំពុងឆ្ពោះទៅរកការអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យាកង់ទិច តាមរយៈបណ្តាគម្រោងស្រាវជ្រាវ ការផ្ទេរបច្ចេកវិទ្យា និងការអនុវត្តជាក់ស្តែង ព្រមទាំងពង្រឹងការតភ្ជាប់ជាមួយមជ្ឈមណ្ឌលកង់ទិចនានាក្នុងតំបន់ និងលើពិភពលោក។

៩៥.០០០ ពាន់លានដុង សម្រាប់វិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យា៖ ពីធនធានដ៏ធំធេង ទៅកាន់លទ្ធផលដែលអាចវាស់វែងបាន យុគសម័យ - ថវិកាជាតិសម្រាប់វិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា នវានុវត្តន៍ និងបរិវត្តកម្មឌីជីថលក្នុងឆ្នាំ ២០២៦ សម្រេចបានប្រមាណ ៩៥.០០០ ពាន់លានដុង ស្មើនឹង ៣% នៃការចំណាយសរុបនៃថវិការដ្ឋ។ នៅពេលដែលធនធានត្រូវបានពង្រីក ការផ្តោតសំខាន់ត្រូវបានបង្វែរទៅរកការលើកកម្ពស់សមត្ថភាពស្រូបយកទុន ការរឹតបន្តឹងការទទួលខុសត្រូវក្នុងការអនុវត្ត និងការផ្តោតលើការវិនិយោគសម្រាប់ភារកិច្ចទាំងឡាយណាដែលមានផលិតផលចេញជាផ្លែផ្កា និងមានឥទ្ធិពលជាក់ស្តែង។

វ៉ាន់ណាំ