ជនជាតិ Thai

តាំងពីបុរាណកាលមក ជនជាតិ Thai នៅខេត្ត Son La មានទំនៀមទំលាប់ “Xen huon” មានន័យថា ពិធីសែនផ្ទះនៅដើមឆ្នាំថ្មី។ ទំនៀមទំលាប់នេះមានអត្ថន័យសម្ដែងការដឹងគុណចំពោះជីដូនជីតា អ្នកដែលបានចែកឋានទៅ ក្រោយ រយៈពេល១ឆ្នាំធ្វើការប្រកប ដោយផ្លែផ្កា ព្រមទាំងបួងសួងសុំឲ្យក្នុងឆ្នាំបន្ទាប់ទៀត មនុស្សគ្រប់គ្នាក្នុងគ្រួសារមានសុខភាពល្អបរិបូរ ជួបតែភាពសុខសាន្ត សុភមង្គល រកស៊ីមានបានផងដែរ។

បងប្អូនជនជាតិ Thai នៅខេត្ត Son La តែងតែធ្វើពិធីបង្កក់ខែសម្រាប់ទារកនៅពេលប្រសូត្រគម្រប់ខួបមួយខែ។ ពិធីបង្កក់ខែនេះត្រូវបានធ្វើឡើងតាមរបៀបសាមញ្ញ មិនស្មុគស្មាញ មិនចំណាយទឹកប្រាក់ ពេលវេលាច្រើនទេ ប៉ុន្តែបង្កប់អត្ថន័យវប្បធម៌ជាប្រពៃណីដ៏ជ្រាលជ្រៅរបស់បងប្អូនជនជាតិ Thai។

បងប្អូនជនជាតិ Thai ភាគពាយព្យមានឃ្លាថា “ពេលពិសារត្រី ត្រូវតែផឹកសា្រ” ដែលបង្ហាញពីសារសំខាន់នៃមុខម្ហូបធ្វើពីត្រីក្នុង វប្បធម៌ម្ហូបអាហាររបស់ជនជាតិខ្លួន។ ត្រីត្រូវបាន ជនជាតិ Thai អាចកែច្នៃ ទៅជាម្ហូបផ្សេងៗគ្នាជាច្រើនមុខ ក្នុងនោះត្រូវនិយាយដល់ម្ហូបត្រីជូរ ដែលជា ម្ហូបសាមញ្ញមួយតែប្លែកមាត់ត្រូវបានមនុស្សជាច្រើននិយម ចូលចិត្ត។

អនុវត្តគោលនយោបាយអភិវឌ្ឍន៍ទេសចរណ៍សហគមន៍ដោយផ្សារភ្ជាប់ជាមួយការថែរក្សា និងលើកស្ទួយអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ជាតិ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំកន្លងមកនេះ ជនជាតិភាគតិច Thai នៅឃុំ Phuc Son (ស្រុក Anh Son, ខេត្ត Nghe An) បានជម្រុញសកម្មភាពអភិវឌ្ឍន៍មុខរបរប្រពៃណី ពង្រីកវប្បធម៌សិល្បៈ កែលំជីវភាពរស់នៅប្រចាំថ្ងៃនៅទីប្រជុំជន។

ឃុំ Chieng Son ជាឃុំជាប់ព្រំដែននៅស្រុក Moc Chau ខេត្ត Son La វៀតណាមខាងជើង។ ឃុំទាំងមូលមានប្រជាជនជិត ៩,០០០ នាក់ រួមមានជនជាតិភាគតិចចំនួន ៧ ក្នុងនោះភាគច្រើនជាជនជាតិ Mong និង Thai។ ដោយអនុវត្តចលនាសិក្សានៅក្នុងគ្រួសារ ក្នុងវង្សត្រកូល និងក្នុងសហគមន៍នោះ ពីឃុំមួយដែលមានមនុស្សជាច្រើនមិនចេះអក្សរ មកទល់បច្ចុប្បន្ននេះ ប្រជាជននៅឃុំ Chieng Son បានចេះអាន ចេះសរសេរហើយ។

ភូមិ Hin នៅសង្កាត់ Chieng An ទីក្រុង Son La ខេត្ត Son La ត្រូវបានគេ ស្គាល់ដល់គឺជាទីកន្លែងដែលមានសិល្បៈករច្រៀងចម្រៀងប្រជាប្រិយ Thai ផ្លុំខ្លុយ ត្រែនិងលេងចាប៉ីខ្សែ២ ជាច្រើនជំនាន់។ ដើម្បីឲ្យចង្វាក់ភ្លេង ប្រជាប្រិយ របាំនិងភាសា Thai ត្រូវបានថែរក្សាជារៀងរហូតដល់ជំនាន់ក្រោយៗ ចាប់តាំងពីខែតុលាឆ្នាំ២០២០មក ក្លឹប “អភិរក្សនិងពង្រីកតម្លៃវប្បធម៌ជនជាតិ Thai” នៅភូមិ Hin ត្រូវបានបង្កើតឡើង ដោយមានសមាជិកចំនួន៨៥នាក់។ ពួកគេ សុទ្ធតែជាអ្នកដែលមានការជក់ចិត្តនិងស្រឡាញ់វប្បធម៌-សិល្បៈ ដែលមាន អាយុចាប់ពីសិល្បៈករសិល្បៈការិនីវ័យចំណាស់រហូតដល់ក្មួយសិស្សានុសិស្ស។

តាំងពីយូរយាណាស់មកហើយ ជនជាតិ Thai នៅភាគពាយព្យវៀតណាមមានទំនៀមទម្លាប់ដ៏វិសេសវិសាល នោះគឺ "Khuoi quan" មានន័យថា កូនកំលោះធ្វើជាកូនប្រសាសាកល្បង។ ពោលគឺបើកូនកំលោះមានបំណងចង់រៀបការជាមួយកូនក្រមុំ គឺកូនកំលោះបង្ខំចិត្តត្រូវឆ្លងកាត់ដំណាក់កាលសាកល្បងនៅផ្ទះខាងកូនក្រមុំយ៉ាងហោចណាស់មួយឆ្នាំ រហូតដល់ច្រើនឆ្នាំ។ នាបច្ចុប្បន្ននេះ ប្រជាជននៅតែគោរព និងបន្សល់ទុកទំនៀមទម្លាប់នេះជារៀងរហូត។

ដោយកង្វល់ពីការរលាយសាបសូន្យនៃវប្បធម៌ជាតិ លោក Ca Van Chung នាយករងមជ្ឈមណ្ឌលវិទ្យាសាស្រ្តនិងបច្ចេកវិទ្យាខេត្ត Son La ភូមិភាគខាងជើងវៀតណាមបានខិតខំសិក្សាស្រាវជ្រាវអនុវត្តវិទ្យាសាស្រ្តនិងបច្ចេកវិទ្យាទៅក្នុងការអភិរក្សវប្បធម៌នៃជនជាតិ Thai។ ការប្រើព័ត៌មានវិទ្យាដើម្បីបង្រៀនភាសានិងអក្សរ Thai រួមជាមួយការផលិតប្រតិទិនធ្វើកសិកម្មរបស់លោកបានជួយបងប្អូនជនជាតិ Thai នៅនឹងតំបន់ថែរក្សានិងពង្រីកវប្បធម៌ជាតិខ្លួន។