ខេត្ត Quang Tri កសាងលំហវប្បធម៌សន្តិភាពចេញពីការចងចាំនៃសង្គ្រាម

14:15 | 30/09/2026 ឌឿងង្វៀន

យុគសម័យ - នៅថ្ងៃទី ២៥ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០២៦ នៅក្បែរដងទន្លេ Nhat Le សង្កាត់ Dong Hoi ខេត្ត Quang Tri បណ្តាប្រតិភូជាតិ និងអន្តរជាតិបានរួមគ្នាផ្តិតហត្ថលេខាលើផ្ទាំងប៉ាណូដែលមានសារសន្តិភាពផ្ញើជូនអគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិ មុនពេលលែងសត្វព្រាបរាប់រយក្បាលចេញពីជើងស្តូប Me Suot។ កិច្ចពិភាក្សាអន្តរជាតិ «ពីការចងចាំឆ្ពោះទៅកាន់អនាគត៖ តម្លៃនៃសន្តិភាព» ក្នុងក្របខ័ណ្ឌនៃពិធីបុណ្យដើម្បីសន្តិភាពឆ្នាំ ២០២៦ បានបន្តបង្ហាញពីរបៀបដែល Quang Tri ថែរក្សាការចងចាំនៃសង្គ្រាម ជំនះពុះពារលើផលវិបាក និងបោះជំហានមួយៗកំណត់រូបរាងលំហវប្បធម៌សន្តិភាព។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីបង្គាប់ឱ្យ “ប្រកាសសង្គ្រាម” ជាមួយការនេសាទ IUU និងកៀងគរប្រភពធនធានអតិបរមាដើម្បីដក “កាតលឿង” ខេត្ត Quang Tri៖ ពីទឹកដីដែលធ្លាប់រងគ្រោះបំផ្លិចបំផ្លាញដោយសារសង្គ្រាម មកជាចំណុចណាត់ជួបនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការវៀតណាម - សហរដ្ឋអាមេរិក

ជាងកន្លះសតវត្សរ៍ក្រោយសង្គ្រាម តំបន់ដីដែលធ្លាប់ត្រូវបានកាត់ពុះចែកជាពីរដោយខ្សែស្របទី ១៧ កំពុងស្វែងរកវិធីបំប្លែងការចងចាំដ៏ឈឺចាប់ទាំងឡាយ ឱ្យក្លាយជាធនធានសម្រាប់ការផ្សះផ្សា កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងការអភិវឌ្ឍ។

តំបន់ដីលាតសន្ធឹងចាប់ពីច្រកភ្នំ Ngang រហូតដល់រាជធានីចាស់ Hue គឺជាតំបន់មួយក្នុងចំណោមតំបន់ដែលមានស្លាកស្នាមសង្គ្រាមយ៉ាងច្រើន។ ចាប់តាំងពីខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០២៥ ក្រោយពេល Quang Binh និង Quang Tri ត្រូវបានច្របាច់បញ្ចូលគ្នា ទីតាំងភូមិសាស្ត្រជាច្រើនដែលធ្លាប់ផ្សារភ្ជាប់ជាមួយ «ខ្សែសមរភូមិភ្លើង» បានស្ថិតនៅក្នុងដែនរដ្ឋបាលនៃខេត្ត Quang Tri ថ្មី។

ក្រោយកិច្ចព្រមព្រៀងហ្សឺណែវឆ្នាំ ១៩៥៤ ទន្លេ Ben Hai និងស្ពាន Hien Luong បានក្លាយជាខ្សែព្រំដែនបណ្តោះអាសន្ន។ នៅប៉ែកខាងជើង ប្រជាជន Vinh Linh បានជីកលេណដ្ឋានក្រោមដី Vinh Moc ដើម្បីរស់នៅ និងប្រកបផលិតកម្មក្រោមគ្រាប់ផ្លោង និងគ្រាប់បែក។ នៅប៉ែកខាងលិច គឺ Khe Sanh និងផ្លូវលេខ ៩ ជាទីកន្លែងដែលកើតមានសមរភូមិប្រយុទ្ធនានា ដែលកាសែតលោកខាងលិចជាច្រើនក្នុងឆ្នាំ ១៩៦៨ ធ្លាប់បានប្រសិទ្ធនាមថាជា «Dien Bien Phu ទីពីរ»។

កេរដំណែលជាតិពិសេសត្រើយទាំងសងខាង Hien Luong - Ben Hai។
កេរដំណែលជាតិពិសេសត្រើយទាំងសងខាង Hien Luong - Ben Hai។

នារដូវក្តៅឆ្នាំ ១៩៧២ បន្ទាយបុរាណ Quang Tri បានឆ្លងកាត់ការប្រយុទ្ធគ្នាយ៉ាងស្វិតស្វាញអស់រយៈពេល ៨១ ថ្ងៃយប់ យុទ្ធជនជាច្រើនបានពលីជីវិតនៅក្នុងបន្ទាយបុរាណ និងនៅលើដងទន្លេ Thach Han។ ឆ្ងាយបន្តិចទៅភាគខាងជើង តំបន់ Quang Binh ចាស់ គឺជាទ្វារចេញចូលនៃខ្សែផ្លូវផ្គត់ផ្គង់យុទ្ធសាស្ត្រសម្រាប់ភូមិភាគខាងត្បូង ជាមួយនឹងផ្លូវលេខ ២០ Quyet Thang កំពង់ចម្លង Gianh កំពង់ចម្លង Long Dai ព្រមទាំង «កូអរដោនេភ្លើង» ជាច្រើនទៀត។

នៅក្នុងសម័យសង្គ្រាម ទីរួមខេត្ត Dong Hoi ស្ទើរតែត្រូវបានកម្ទេចឱ្យរាបដល់ដី។ នៅលើដងទន្លេ Nhat Le ម្តាយ Nguyen Thi Suot បានចែវទូកចម្លងកងទ័ព ដឹកជញ្ជូនអាវុធ និងយោធិនរបួសឆ្លងកាត់ទន្លេក្រោមគ្រាប់ផ្លោងរហូតដល់ពេលពលីជីវិតក្នុងឆ្នាំ ១៩៦៨។

ទន្ទឹមនឹងបន្ទាយបុរាណ ទីបញ្ចុះសពយុទ្ធជនពលីថ្នាក់ជាតិ Truong Son ទីបញ្ចុះសពយុទ្ធជនពលីថ្នាក់ជាតិផ្លូវលេខ ៩ និងទីតាំងជាច្រើនទៀត រូបភាពម្តាយ Suot បានក្លាយជាផ្នែកមួយនៃការចងចាំនៃសង្គ្រាមនៅលើតំបន់ដីនេះ។

ប៉ុន្តែសង្គ្រាមមិនទាន់បានរសាត់បាត់ទៅទាំងស្រុងនោះឡើយ។ គ្រាប់មីន និងយុទ្ធភណ្ឌមិនទាន់ផ្ទុះដែលនៅសេសសល់ បានបន្តជះឥទ្ធិពលដល់ជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាពលរដ្ឋអស់រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍ក្រោយឆ្នាំ ១៩៧៥។

ពីការជំនះពុះពារលើផលវិបាកនៃសង្គ្រាម ឈានទៅដល់ការកសាងទំនុកចិត្ត

ចំណុចគួរឱ្យកត់សម្គាល់នៅ Quang Tri មិនត្រឹមតែជាកម្រិតនៃការបំផ្លិចបំផ្លាញក្នុងសម័យសង្គ្រាមប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជារបៀបដែលមូលដ្ឋានបានបោះជំហានមួយៗដោះស្រាយបណ្តាសម្បត្តិបន្សល់ទុកពីសង្គ្រាមនៅក្នុងសម័យសន្តិភាព។

ក្នុងឆ្នាំ ១៩៩២ អតីតយុទ្ធជនអាមេរិក Chuck Searcy ដែលធ្លាប់បានចូលរួមក្នុងសង្គ្រាមនៅវៀតណាមក្នុងដំណាក់កាល ១៩៦៧-១៩៦៨ បានវិលត្រឡប់មកកាន់ Quang Tri វិញ។ ដោយបានឃើញផ្ទាល់ភ្នែកនូវផលវិបាកនៃសង្គ្រាមដែលនៅតែបន្តកើតមាន លោកនិងបណ្តាដៃគូវៀតណាមបានរួមគ្នាកសាងគម្រោង RENEW អនុវត្តការបោសសម្អាតគ្រាប់មីន ការអប់រំបង្ការគ្រោះថ្នាក់ពីវត្ថុផ្ទុះ និងជួយឧបត្ថម្ភដល់ជនរងគ្រោះ។

បុគ្គលិកក្រុមបោសសម្អាតគ្រាប់មីន RENEW ប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីនរាវរកប្រភេទស៊ុមធំ ដើម្បីរាវរកសញ្ញាវត្ថុផ្ទុះនៅលើទីតាំងជាក់ស្តែងនៅ Quang Tri។
បុគ្គលិកក្រុមបោសសម្អាតគ្រាប់មីន RENEW ប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីនរាវរកប្រភេទស៊ុមធំ ដើម្បីរាវរកសញ្ញាវត្ថុផ្ទុះនៅលើទីតាំងជាក់ស្តែងនៅ Quang Tri។

នៅក្នុងកិច្ចពិភាក្សាថ្ងៃទី ២៥ ខែកញ្ញា Chuck Searcy បានចែករំលែកថា សន្តិភាពត្រូវតែបានពូនជ្រុំជារៀងរាល់ថ្ងៃ ហើយលោកបានរៀនសូត្ររឿងនោះចេញពីប្រជាជនវៀតណាមផ្ទាល់។

ដំណើរមួយផ្សេងទៀតគឺ PeaceTrees វៀតណាម ដែលសហស្ថាបនិកដោយលោកស្រី Jerilyn Brusseau ជាបងស្រីរបស់ពីឡុតអាមេរិកម្នាក់ដែលបានពលីជីវិតនៅ Quang Tri ក្នុងឆ្នាំ ១៩៦៩។ ក្នុងរយៈពេលបីទសវត្សរ៍កន្លងមក អង្គការនេះបានរួមដំណើរជាមួយ Quang Tri ក្នុងការបោសសម្អាតគ្រាប់មីន ដាំដើមឈើនៅលើតំបន់ដីដែលបានសម្អាតវត្ថុផ្ទុះរួចរាល់ កសាងសាលារៀន បណ្ណាល័យ និងជួយឧបត្ថម្ភដល់សហគមន៍។

ចេញពីតំបន់ដីដែលធ្លាប់មានស្លាកស្នាមគ្រាប់បែក និងគ្រាប់ផ្លោង ដើមឈើបៃតង សាលារៀន និងជីវភាពរស់នៅថ្មីៗបានលេចរូបរាងឡើងជាបណ្តើរៗ។

សកម្មភាពមនុស្សធម៌ដំបូងៗក៏បានបោះជំហានមួយៗក្លាយជាវិស័យដ៏សំខាន់មួយក្នុងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ វៀតណាម - អាមេរិក ស្តីពីការជំនះពុះពារលើផលវិបាកនៃសង្គ្រាម។

ក្នុងខែសីហា ឆ្នាំ ២០២៦ ក្រោយពេលចាប់ផ្តើមអាណត្តិការងារនៅវៀតណាម ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិក Jennifer Wicks បានជ្រើសរើសយក Quang Tri ជាមូលដ្ឋានដំបូងគេដើម្បីទៅបំពេញទស្សនកិច្ច អុជធូបនៅបន្ទាយបុរាណ និងផ្លាស់ប្តូរយោបល់អំពីការបន្តកិច្ចសហប្រតិបត្តិការបោសសម្អាតគ្រាប់មីន ជួយឧបត្ថម្ភដល់ជនរងគ្រោះដោយសារសង្គ្រាម និងស្វែងរកយោធិនអាមេរិកដែលបាត់ខ្លួន។

Quang Tri ក៏ត្រូវបានជ្រើសរើសឱ្យធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៃកម្មវិធីដៃគូប៉ាស៊ីហ្វិកក្នុងរយៈពេលពីរឆ្នាំជាប់គ្នា គឺឆ្នាំ ២០២៥ និងឆ្នាំ ២០២៦។

សកម្មភាពទាំងនេះមិនត្រឹមតែរួមចំណែកដោះស្រាយផលវិបាកនៃសង្គ្រាមប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបង្កើតមូលដ្ឋានគ្រឹះបន្ថែមសម្រាប់ការកសាងទំនុកចិត្ត និងពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងអ្នកដែលធ្លាប់ឈរនៅសងខាងផងដែរ។

ក្រោយពិធីបុណ្យដើម្បីសន្តិភាពដែលបានរៀបចំឡើងជាលើកដំបូងក្នុងឆ្នាំ ២០២៤ រដូវកាលពិធីបុណ្យលើកទីពីរក្នុងឆ្នាំ ២០២៦ នេះ មានប្រធានបទ «ពីការចងចាំឆ្ពោះទៅកាន់អនាគត - Quang Tri ដើម្បីសន្តិភាព»។

ទន្ទឹមនឹងនោះ ខេត្តកំពុងឆ្ពោះទៅកាន់ការកសាង Quang Tri ឱ្យក្លាយជា «លំហវប្បធម៌ ជាគោលដៅដើម្បីសន្តិភាព» អនុវត្តសារមន្ទីរ «ការចងចាំនៃសង្គ្រាម និងបំណងប្រាថ្នាសន្តិភាព» ព្រមទាំងកំណត់ទិសដៅលើកកម្ពស់កម្រិតពិធីបុណ្យដើម្បីសន្តិភាព។

កិច្ចពិភាក្សាអន្តរជាតិ «ពីការចងចាំឆ្ពោះទៅកាន់អនាគត៖ តម្លៃនៃសន្តិភាព» នាថ្ងៃទី ២៥ ខែកញ្ញា គឺស្ថិតនៅក្នុងច្រវាក់នៃសកម្មភាពទាំងនេះ។

ថ្លែងបើកអង្គពិភាក្សា អតីតរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌ Ha Hung Cuong ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាសន្តិភាព និងការអភិវឌ្ឍវៀតណាម បានយល់ឃើញថា ការចងចាំមិនមែនដើម្បីរំលឹកឡើងវិញនូវគំនុំគុំកួននោះឡើយ ប៉ុន្តែគឺដើម្បីយល់ និងឱ្យតម្លៃដល់សន្តិភាព មិនមែនដើម្បីបំបែកបំបាក់ប្រជាជាតិនានានោះទេ ប៉ុន្តែគឺដើម្បីជំរុញការយោគយល់ និងការយល់ដឹងពីគ្នាទៅវិញទៅមក។ នៅពេលដែលត្រូវបានមើលឃើញដោយស្មារតីមនុស្សធម៌ ការចងចាំអាចក្លាយជាមូលដ្ឋានគ្រឹះសម្រាប់ការផ្សះផ្សា និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ។

លោកស្រី Jerilyn Brusseau (ឆ្វេង) សហស្ថាបនិក PeaceTrees វៀតណាម ក្នុងសកម្មភាពមួយនៅកេរដំណែលព្រលានយន្តហោះ Ta Con (Quang Tri) ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០២៣។
លោកស្រី Jerilyn Brusseau (ឆ្វេង) សហស្ថាបនិក PeaceTrees វៀតណាម ក្នុងសកម្មភាពមួយនៅកេរដំណែលព្រលានយន្តហោះ Ta Con (Quang Tri) ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០២៣។

នៅក្នុងសារផ្ញើជូនកិច្ចពិភាក្សា អតីតអនុប្រធានរដ្ឋ Nguyen Thi Binh ប្រធានទីមួយនៃគណៈកម្មាធិការសន្តិភាព និងការអភិវឌ្ឍវៀតណាម ដែលធ្លាប់បានចូលរួមការចរចានៅប៉ារីស និងចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីសឆ្នាំ ១៩៧៣ បានសង្កត់ធ្ងន់ថា៖ «ប្រជាជាតិមួយដែលធ្លាប់បានរងនូវការបាត់បង់យ៉ាងច្រើនដោយសារសង្គ្រាម គឺកាន់តែយល់ច្បាស់ពីតម្លៃនៃសន្តិភាព ការក្រឡេកមើលទៅអតីតកាលគឺដើម្បីយល់ពីអ្វីដែលបានបាត់បង់ និងឱ្យតម្លៃដល់បច្ចុប្បន្ន មិនមែនដើម្បីចិញ្ចឹមចិត្តគំនុំគុំកួននោះឡើយ»។

នៅជ្រុងនៃវប្បធម៌ សាស្ត្រាចារ្យ បណ្ឌិតវិទ្យាសាស្ត្រ Vu Minh Giang បានយល់ឃើញថា សន្តិភាពមិនត្រឹមតែជាអវត្តមាននៃសង្គ្រាម ឬជម្លោះប្រដាប់អាវុធប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជាសភាពវប្បធម៌មួយ ដែលក្នុងនោះមនុស្សគោរពគ្នាទៅវិញទៅមក និងដោះស្រាយទំនាស់ដោយការសន្ទនា។

តាមលោក ដើម្បីឱ្យប្រវត្តិសាស្ត្រតែងតែជាមេរៀន តែមិនក្លាយជារបាំងរារាំងអនាគតនោះ ចាំបាច់ត្រូវ «មិនលុបបំបាត់រណ្តៅខណ្ឌចែក តែមិនមែនកាយពង្រីកឱ្យកាន់តែធំឡើងនោះទេ គឺត្រូវសង់ស្ពានឆ្លងកាត់»។

លោក Dong Huy Cuong អនុប្រធានសហភាពបណ្តាអង្គការមិត្តភាពវៀតណាម បានយល់ឃើញថា ការកសាងសន្តិភាពមិនអាចធ្វើឡើងត្រឹមតែដោយពាក្យសម្តីនោះទេ ប៉ុន្តែទាមទារនូវសកម្មភាពជាក់ស្តែង និងខ្ជាប់ខ្ជួនជារៀងរាល់ថ្ងៃ។

លោក Jonathan Baker ប្រធានតំណាងអង្គការ UNESCO ប្រចាំនៅវៀតណាម បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ការព្យាបាលរបួសសង្គ្រាមមិនត្រឹមតែជាការកសាងឡើងវិញនូវហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងត្រូវស្តារឡើងវិញនូវទំនុកចិត្តសង្គមផងដែរ។ តាមលោក ការអប់រំដើម្បីសន្តិភាព និងការរៀនសូត្រអន្តរវប្បធម៌ ជួយយុវជនបង្កើតបាននូវសមត្ថភាពស្តាប់ ការយោគយល់ ការសន្ទនា និងការដោះស្រាយភាពខុសប្លែកគ្នាដោយវិធានការសន្តិវិធី។

នៅចុងបញ្ចប់នៃកិច្ចពិភាក្សា បណ្តាប្រតិភូបានរួមគ្នាផ្តិតហត្ថលេខាលើផ្ទាំងប៉ាណូដែលមានសារថា៖ «យើងខ្ញុំនៅទីនេះ រួមកាន់ដៃគ្នាបួងសួង៖ សន្តិភាពកើតមានដល់មនុស្សគ្រប់រូប គ្រប់ក្រុមគ្រួសារ គ្រប់ប្រទេសជាតិ! គ្មានសង្គ្រាមជាមួយអ្នកណាម្នាក់ នៅទីកន្លែងណាមួយ និងដោយមូលហេតុណាមួយឡើយ!»។

សារនេះត្រូវបានបង្ហាញជាភាសាផ្លូវការទាំងប្រាំមួយរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ រួមជាមួយភាសាវៀតណាម ហើយនឹងត្រូវបានផ្ញើជូនអគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិតាមរយៈផ្លូវការទូត។

បណ្តាប្រតិភូចូលរួមកិច្ចពិភាក្សាអន្តរជាតិ «ពីការចងចាំឆ្ពោះទៅកាន់អនាគត៖ តម្លៃនៃសន្តិភាព» អនុវត្តពិធីចុះហត្ថលេខាលើសារសន្តិភាព ថ្ងៃទី ២៥ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០២៦។
បណ្តាប្រតិភូចូលរួមកិច្ចពិភាក្សាអន្តរជាតិ «ពីការចងចាំឆ្ពោះទៅកាន់អនាគត៖ តម្លៃនៃសន្តិភាព» អនុវត្តពិធីចុះហត្ថលេខាលើសារសន្តិភាព ថ្ងៃទី ២៥ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០២៦។

នៅពេលដែលការចងចាំក្លាយជាមូលដ្ឋានគ្រឹះសម្រាប់សន្តិភាព

នៅលើពិភពលោក ទីក្រុងជាច្រើនដែលធ្លាប់បានរងផលវិបាកយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរនៃសង្គ្រាម បានជ្រើសរើសយកវិធីបំប្លែងការចងចាំឱ្យក្លាយជាមូលដ្ឋានគ្រឹះសម្រាប់ការអប់រំ ការផ្សះផ្សា និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ។

Hiroshima គឺជាឧទាហរណ៍មួយ។ ក្នុងឆ្នាំ ១៩៤៩ ប្រទេសជប៉ុនបានប្រកាសឱ្យប្រើច្បាប់ស្តីពីការកសាង Hiroshima ឱ្យក្លាយជាទីក្រុងរំលឹកអនុស្សាវរីយ៍សន្តិភាព។ ឧទ្យានរំលឹកអនុស្សាវរីយ៍សន្តិភាព ដំបូលរាងកោងនៃគ្រាប់បែកបរមាណូ និងពិធីរំលឹកអនុស្សាវរីយ៍នាថ្ងៃទី ៦ ខែសីហា ជារៀងរាល់ឆ្នាំ បានរួមចំណែកកំណត់រូបរាងទីក្រុងនេះដូចជានិមិត្តរូបនៃចលនាមិនប្រើប្រាស់នុយក្លេអ៊ែរ។

Hiroshima ក៏ជាទីកន្លែងផ្តួចផ្តើមបណ្តាញបណ្តាទីក្រុងដើម្បីសន្តិភាព ជាមួយនឹងទីក្រុងជាសមាជិករាប់ពាន់នៅលើពិភពលោកផងដែរ។

នៅអឺរ៉ុប ទីក្រុង Coventry នៃចក្រភពអង់គ្លេស ត្រូវបានកងទ័ពអាកាសអាល្លឺម៉ង់បំផ្លិចបំផ្លាញយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៩៤០។ ប្រជាជនក្នុងទីក្រុងបានរក្សាទុកនូវសំណល់បាក់បែកនៃព្រះវិហារបុរាណនៅក្បែរព្រះវិហារថ្មី ព្រមទាំងបានម្ចាស់ការចងសម្ព័ន្ធមេត្រីភាពជាមួយ Stalingrad និង Dresden ដែលជាទីក្រុងរបស់អាល្លឺម៉ង់ធ្លាប់ត្រូវបានកងទ័ពអាកាសអង់គ្លេសបំផ្លិចបំផ្លាញ។

ចេញពីទីនោះ Coventry បានកំណត់ទីតាំងរបស់ខ្លួនថាជា «ទីក្រុងនៃសន្តិភាព និងការផ្សះផ្សា» ជាមួយនឹងបណ្តាញសហគមន៍ផ្សះផ្សាត្រូវបានពង្រីកទៅកាន់ប្រទេសជាច្រើន។

នៅប្រទេសបារាំង ស្តូបរំលឹកអនុស្សាវរីយ៍ Caen នៅតំបន់ Normandy ត្រូវបានកសាងឡើងដូចជា «មជ្ឈមណ្ឌលប្រវត្តិសាស្ត្រដើម្បីសន្តិភាព» ហើយ Verdun ជាទីកន្លែងដែលកើតមានសមរភូមិកាប់សម្លាប់បង្ហូរឈាមដ៏សាហាវបំផុតមួយក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទីមួយ ក៏មានមជ្ឈមណ្ឌលពិភពលោកដើម្បីសន្តិភាពផងដែរ។

នៅវៀតណាម ក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៩ Ha Noi ត្រូវបានអង្គការ UNESCO ប្រគល់ងារជា «ទីក្រុងដើម្បីសន្តិភាព»។ ការទទួលស្គាល់នេះមិនត្រឹមតែផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងការចងចាំជាប្រវត្តិសាស្ត្រប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងទាក់ទងនឹងសមភាពនៅក្នុងសហគមន៍ ការកសាងទីក្រុង ការថែរក្សាបរិស្ថានរស់នៅ និងការអភិវឌ្ឍវប្បធម៌-ការអប់រំសម្រាប់យុវជនជំនាន់ក្រោយផងដែរ។

ឆ្លងតាមករណីទាំងនោះ ទីក្រុងមួយដើម្បីសន្តិភាពមិនត្រឹមតែត្រូវបានគេទទួលស្គាល់តាមរយៈសកម្មភាពរំលឹកអនុស្សាវរីយ៍ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងតាមរយៈបណ្តាស្ថាប័នវប្បធម៌ ការអប់រំ ការស្រាវជ្រាវ និងគុណភាពជីវិតរបស់ប្រជាពលរដ្ឋទៀតផង។

ពីសក្តានុពលឆ្ពោះទៅកាន់អត្តសញ្ញាណសន្តិភាព

Quang Tri មានឧត្តមភាពដោយឡែកជាច្រើនដើម្បីបង្កើតឡើងនូវអត្តសញ្ញាណនេះ៖ ប្រព័ន្ធកេរដំណែលសង្គ្រាមដ៏ក្រាស់ក្រែលចាប់ពីច្រកភ្នំ Ngang រហូតដល់ផ្លូវលេខ ៩ រួមជាមួយរឿងរ៉ាវផ្សះផ្សាជាក់ស្តែងជាច្រើនជាមួយអ្នកដែលធ្លាប់ឈរនៅម្ខាងទៀត។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ដើម្បីឱ្យសន្តិភាពក្លាយជាផ្នែកមួយប្រកបដោយចីរភាពនៅក្នុងអត្តសញ្ញាណរបស់មូលដ្ឋាន ការងារជាច្រើននៅតែចាំបាច់ត្រូវបន្តអនុវត្ត។

ជាបឋមគឺការសម្អាតដីធ្លី។ នៅពេលដែលគ្រាប់មីននៅតែអាចគំរាមកំហែងដល់អាយុជីវិតរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ការងារបោសសម្អាតគ្រាប់មីន ជួយឧបត្ថម្ភដល់ជនរងគ្រោះដោយសារជាតិគីមីពុលពណ៌ទឹកក្រូច និងជនពិការ នៅតែចាំបាច់ត្រូវផ្តល់អាទិភាព។ បទពិសោធន៍ដែលបានប្រមូលផ្តុំក្នុងដំណើរការនេះក៏អាចត្រូវបានចែករំលែកជាមួយបណ្តាតំបន់ក្រោយជម្លោះដទៃទៀតផងដែរ។

ពិធីលែងសត្វព្រាបនៅស្តូប Me Suot ក្បែរដងទន្លេ Nhat Le។
ពិធីលែងសត្វព្រាបនៅស្តូប Me Suot ក្បែរដងទន្លេ Nhat Le។

ទន្ទឹមនឹងនោះ គឺការកសាងបណ្តាស្ថាប័នចំណេះដឹង។ សារមន្ទីរ «ការចងចាំនៃសង្គ្រាម និងបំណងប្រាថ្នាសន្តិភាព» អាចជាសមាសភាគដ៏សំខាន់មួយ ប៉ុន្តែដើម្បីបង្កើតបានជាមូលដ្ឋានគ្រឹះយូរអង្វែង Quang Tri នៅអាចអភិវឌ្ឍមជ្ឈមណ្ឌល ឬវិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវអំពីសន្តិភាព និងការផ្សះផ្សា ដោយផ្សារភ្ជាប់ជាមួយសាកលវិទ្យាល័យនានាទាំងក្នុង និងក្រៅប្រទេស។

កិច្ចពិភាក្សាអន្តរជាតិនានាក៏អាចត្រូវបានរក្សាឱ្យក្លាយជាវេទិកាប្រចាំកាលកំណត់ ដើម្បីឱ្យអ្នកស្រាវជ្រាវ សកម្មជនសន្តិភាព និងអ្នកដែលបានចូលរួមដោយផ្ទាល់ក្នុងដំណើរការផ្សះផ្សា បានជួបជុំ និងផ្លាស់ប្តូរយោបល់គ្នា។

ទិសដៅមួយទៀតគឺការនាំយកការអប់រំសន្តិភាពបញ្ចូលទៅក្នុងសាលារៀន។ បន្ទាយបុរាណ Vinh Moc Hien Luong និងកេរដំណែលជាច្រើនទៀត អាចក្លាយជា «ថ្នាក់រៀនក្រៅប្រព័ន្ធ» ជួយយុវជនជំនាន់ក្រោយមិនត្រឹមតែដឹងអំពីសង្គ្រាមប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងយល់ពីតម្លៃនៃការខូចខាតដោយសារសង្គ្រាម និងការទទួលខុសត្រូវក្នុងការថែរក្សាសន្តិភាព។

ការអភិវឌ្ឍទេសចរណ៍ការចងចាំប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវ ក៏ជាជម្រើសមួយដែរ។ ការតភ្ជាប់កេរដំណែលសង្គ្រាមជាមួយបេតិកភណ្ឌធម្មជាតិ Phong Nha - Ke Bang តំបន់ឆ្នេរ Nhat Le Cua Tung Cua Viet និងច្រករបៀងសេដ្ឋកិច្ចបូព៌ា-បស្ចិម អាចបង្កើតឡើងនូវដំណើរកម្សាន្តដែលប្រកបដោយជម្រៅប្រវត្តិសាស្ត្រ-វប្បធម៌ផង និងបង្កើតជីវភាពរស់នៅជូនប្រជាពលរដ្ឋផង។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការចងចាំនៃសង្គ្រាមមិនគួរត្រូវបានមើលឃើញត្រឹមតែជាផលិតផលពាណិជ្ជកម្មនោះឡើយ។

អ្វីដែលសំខាន់ជាងនេះទៅទៀត ប្រជាពលរដ្ឋចាំបាច់ត្រូវក្លាយជាម្ចាស់នៃលំហសន្តិភាព។

សន្តិភាពមិនត្រឹមតែមានវត្តមាននៅក្នុងពិធីបុណ្យ សារមន្ទីរ ឬស្នាមហត្ថលេខានៅលើផ្ទាំងប៉ាណូប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងត្រូវស្តែងចេញតាមរយៈទីក្រុងគួរជាទីរស់នៅ សមភាពសង្គម និងបរិស្ថានស្រស់បំព្រង ស្រដៀងគ្នានឹងលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យដែលអង្គការ UNESCO ធ្លាប់បានប្រើប្រាស់ដើម្បីវាយតម្លៃ Ha Noi កាលពីជិត ៣០ ឆ្នាំមុន។

ចុងក្រោយបង្អស់ គឺការតស៊ូព្យាយាមយ៉ាងខ្ជាប់ខ្ជួន។

Hiroshima របស់ជប៉ុនបានចំណាយពេលរាប់សិបឆ្នាំដើម្បីទទួលបានឋានៈដូចបច្ចុប្បន្ន។ Coventry របស់អង់គ្លេសក៏បានឆ្លងកាត់ជាងកន្លះសតវត្សរ៍ដើម្បីកំណត់រូបរាងនៃរូបភាពរបស់ខ្លួន។ គោរមងារមួយអាចសម្រេចបានក្រោយរយៈពេលពីរបីឆ្នាំនៃការបំផុសចលនា ប៉ុន្តែអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌សន្តិភាពអាចកកើតឡើងបានតែតាមរយៈមនុស្សជាច្រើនជំនាន់ប៉ុណ្ណោះ។

កាលពីអតីតកាល ម្តាយ Suot បានចែវទូកនៅលើដងទន្លេ Nhat Le ចំកណ្តាលគ្រាប់បែក និងគ្រាប់ផ្លោង ដើម្បីចម្លងកងទ័ពឆ្លងទន្លេ។ ថ្ងៃនេះ នៅជើងស្តូបម្តាយ ស្លាបសត្វព្រាបត្រូវបានលែងឱ្យហើរឡើង ជាមួយនឹងពាក្យបួងសួងសន្តិភាពរបស់ប្រជាជនវៀតណាម និងមិត្តភក្តិអន្តរជាតិ។

Quang Tri មិនជ្រើសរើសការបំភ្លេចអតីតកាល ហើយក៏មិនបណ្តោយឱ្យខ្លួនឯងជាប់ជំពាក់នៅក្នុងអតីតកាលនោះដែរ។ តំបន់ដីនេះកំពុងថែរក្សាការចងចាំទុកជាមេរៀនមួយ ដើម្បីបន្តការងារជំនះពុះពារលើផលវិបាកនៃសង្គ្រាម ការផ្សះផ្សា កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងការអភិវឌ្ឍ។

នោះគឺជាវិធីដើម្បីឱ្យសារសន្តិភាពចេញពី Quang Tri មិនត្រឹមតែត្រូវបានរំលឹកឡើងនៅក្នុងឱកាសបុណ្យរំលឹកអនុស្សាវរីយ៍នានាប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែបានបោះជំហានមួយៗក្លាយជាតម្លៃរស់នៅដ៏យូរអង្វែងរបស់តំបន់ដីនេះ៕

អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលបានជួយខេត្ត Quang Tri សម្រេចបានសមិទ្ធិផលជាច្រើនក្នុងការយកឈ្នះលើផលវិបាកនៃសង្គ្រាម អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាលបានជួយខេត្ត Quang Tri សម្រេចបានសមិទ្ធិផលជាច្រើនក្នុងការយកឈ្នះលើផលវិបាកនៃសង្គ្រាម
យុគសម័យ - ការគាំទ្រ និងដៃគូរបស់អង្គការអន្តរជាតិ និងអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលបរទេសបានជួយខេត្ត Quang Tri សម្រេចបានសមិទ្ធិផលជាច្រើនក្នុងការជំនះនូវផលវិបាកនៃសង្គ្រាម។ មួយជំហានៗឆ្ពោះទៅរកគោលដៅក្លាយជាខេត្តដំបូងគេដែលលែងរងផលប៉ះពាល់ដោយសារមីន និងជាតិផ្ទុះដែលបន្សល់ពីសង្រ្គាមនៅឆ្នាំ២០២៥។
វៀតណាមបានសហការគាំទ្រសេចក្តីសម្រេចចិត្តនៃមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិ រំលឹកខួបលើកទី ៨០ នៃការបញ្ចប់សង្គ្រាមលោកលើកទី ២ វៀតណាមបានសហការគាំទ្រសេចក្តីសម្រេចចិត្តនៃមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិ រំលឹកខួបលើកទី ៨០ នៃការបញ្ចប់សង្គ្រាមលោកលើកទី ២
មហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិកាលពីថ្ងៃទី៤ ខែមីនា បានអនុម័ត សេចក្តីសម្រេច រំលឹកខួបលើកទី៨០ នៃការបញ្ចប់សង្គ្រាមលោកលើកទី២។ វៀតណាមគឺជាអអ្នកគាំទ្រសំខាន់មួយ នៃសេចក្តីសម្រេចចិត្ត ហើយគាំទ្រយ៉ាងខ្លាំងចំពោះខ្លឹមសារសំខាន់ នៃសេចក្តីសម្រេច។

ឌឿងង្វៀន

មតិពីមិត្តអ្នកអាន

ព័ត៌មានថ្មីៗ

World Vision ជួយឧបត្ថម្ភប្រជាពលរដ្ឋ Dao San ឱ្យស្តារឡើងវិញក្រោយគ្រោះទឹកជំនន់ហូរគំហុក
ពីអង្គការសហប្រជាជាតិ រហូតដល់សហរដ្ឋអាមេរិក កាណាដា៖ ពង្រីកលំហកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសម្រាប់វៀតណាម
ខេត្ត Quang Tri កសាងលំហវប្បធម៌សន្តិភាពចេញពីការចងចាំនៃសង្គ្រាម
រាជបណ្ឌិត្យសភា និង Vingroup បង្កើនកិច្ចសហប្រតិបត្តិការស្រាវជ្រាវបច្ចេកវិទ្យាឈានមុខ
ក្រុម K72 និង K76 ធ្វើអដ្ឋិកម្មករប្រមូលអដ្ឋិធាតុយុទ្ធជនពលីចំនួន ៤៦ លើភូមិសាស្ត្រខេត្ត Binh Phuoc ចាស់ និងប្រទេសកម្ពុជា

អានច្រើនបំផុត

ទីក្រុង Da Nang ជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយ SPIR និង CRS ក្នុងការជួយគាំទ្រសហគមន៍
ជិត ៦៦៧ លានដុល្លារអាមេរិក ជួយគាំទ្រហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងជលផលវៀតណាម
យោធភូមិភាគទី ៧ និងកម្ពុជា បង្កើនការសម្របសម្រួលស្វែងរកអដ្ឋិធាតុយុទ្ធជនពលី
វៀតណាម - អង្គការសហប្រជាជាតិ ឆ្ពោះទៅកាន់ទំនាក់ទំនងភាពជាដៃគូពីរទិស
ខេត្ត Phu Tho សម្រេចបាន ១០០% ការយកសំណាក ADN អដ្ឋិធាតុយុទ្ធជនពលីដំណាក់កាលទី ១