"ការទូតខ្លាឃ្មុំផេនដា" និងអំណាចទន់របស់ប្រទេសចិន

ខ្លាឃ្មុំផេនដា Fu Shuang មុនពេលត្រូវបានផ្ទេរចេញពីទីក្រុង Chengdu (ប្រទេសចិន) ទៅកាន់ទីក្រុង Atlanta (សហរដ្ឋអាមេរិក)។

កាលពីថ្ងៃទី ២៧ ខែកញ្ញា ខ្លាឃ្មុំផេនដាពីរទូគឺ Ping Ping និង Fu Shuang បានទៅដល់ទីក្រុង Atlanta រដ្ឋ Georgia សហរដ្ឋអាមេរិក បន្ទាប់ពីដំណើរធ្វើដំណើរប្រមាណ ១៦ ម៉ោងពីទីក្រុង Chengdu ទីរួមខេត្ត Sichuan ភាគនិរតីនៃប្រទេសចិន។

សួនសត្វ Atlanta ដែលជាកន្លែងនឹងទទួលយក និងថែរក្សាសត្វទាំងពីរទូនេះក្នុងរយៈពេល ១០ ឆ្នាំខាងមុខ បានពិពណ៌នាព្រឹត្តិការណ៍នេះថាជា «ពេលវេលាប្រវត្តិសាស្ត្រសម្រាប់ទីក្រុង»។

ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចនៅសហរដ្ឋអាមេរិក ប្រធានរដ្ឋចិន Xi Jinping បានមានប្រសាសន៍ថា ខ្លាឃ្មុំផេនដាទាំងឡាយត្រូវបានបញ្ជូនទៅក្នុងនាមជា «ទូតសុឆន្ទៈ» រវាងប្រជាជនចិន និងប្រជាជនអាមេរិក។

ពី «រតនសម្បត្តិជាតិ» ឆ្ពោះទៅកាន់ទូតការទូត

លោក Czeslaw Tubilewicz សាស្ត្រាចារ្យជាន់ខ្ពស់នៅសាកលវិទ្យាល័យ Adelaide (អូស្ត្រាលី) បានលើកឡើងថា៖ «គ្មានសត្វណាផ្សេងទៀតក្លាយជានិមិត្តរូបដ៏មានឥទ្ធិពលដូចសត្វខ្លាឃ្មុំផេនដានោះឡើយ»។

យោងតាមលោក ការដែលសួនសត្វ Atlanta ទទួលយក Ping Ping និង Fu Shuang មិនមែនជារឿងចៃដន្យនោះទេ ប៉ុន្តែជាការបង្ហាញពីការកត់សម្គាល់របស់ទីក្រុង Beijing ចំពោះទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ចយូរអង្វែងរវាងរដ្ឋ Georgia និងប្រទេសចិន។

លោក Tubilewicz យល់ឃើញថា ខណៈពេលដែលរដ្ឋជាច្រើននៅភាគខាងត្បូងសហរដ្ឋអាមេរិកហាក់ដូចជាខ្វះសុឆន្ទៈចំពោះប្រទេសចិន រដ្ឋ Georgia នៅតែរក្សាគោលនយោបាយប្រកបដោយភាពស្និទ្ធស្នាលជាង។ ដូច្នេះ កាយវិការការទូតលើកនេះ អាចចាត់ទុកជាយុទ្ធសាស្ត្រ «ព្រួញមួយបាញ់បានសត្វពីរ»។

ខ្លាឃ្មុំផេនដា គឺជាប្រភេទសត្វកម្រប្រចាំតំបន់ ដែលភាគច្រើនរស់នៅក្នុងខេត្ត Sichuan និងខេត្ត Shaanxi ហើយត្រូវបានចាត់ទុកថាជារតនសម្បត្តិជាតិមួយក្នុងចំណោម «រតនសម្បត្តិជាតិ» របស់ប្រទេសចិន។

ក្នុងរយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍ ទីក្រុង Beijing បានប្រើប្រាស់ខ្លាឃ្មុំផេនដាជានិមិត្តរូបក្នុងការបញ្ជូនសារមិត្តភាព និងសុឆន្ទៈទៅកាន់បណ្តាប្រទេសនានា។ សកម្មភាពនេះច្រើនតែត្រូវបានហៅថាជា «ការទូតខ្លាឃ្មុំផេនដា» ហើយជាច្រើនលើកច្រើនសារត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងការបោះជំហានទៅមុខខាងការទូត ឬកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសំខាន់ៗ។

«ការទូតខ្លាឃ្មុំផេនដា» របស់ប្រទេសចិន បានចាប់ផ្តើមតាំងពីឆ្នាំ ១៩៤១ នៅពេលដែល Tuong Gioi Thach បានជូនកាដូខ្លាឃ្មុំផេនដាមួយទូដល់សហរដ្ឋអាមេរិក ដើម្បីថ្លែងអំណរគុណចំពោះការគាំទ្រដល់ប្រទេសចិននៅក្នុងសង្គ្រាមចិន-ជប៉ុនលើកទីពីរ។

ទម្រង់ការទូតនេះបានចាប់ផ្តើមទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងទូលំទូលាយពីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយអន្តរជាតិចាប់តាំងពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៧០ នៅពេលដែលប្រទេសចិនបានបញ្ជូនខ្លាឃ្មុំផេនដាទៅកាន់សហរដ្ឋអាមេរិក ជប៉ុន និងបណ្តាប្រទេសមួយចំនួនទៀត បន្ទាប់ពីមានចំណុចរបត់នានាក្នុងទំនាក់ទំនងកិច្ចការបរទេស។

នៅឆ្នាំ ១៩៧២ ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចនៅប្រទេសចិនរបស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិក Richard Nixon លោកជំទាវទីមួយ Pat Nixon បានបង្ហាញនូវការស្រឡាញ់ពេញចិត្តចំពោះខ្លាឃ្មុំផេនដា បន្ទាប់ពីបានឃើញពួកវានៅក្នុងសួនសត្វមួយនៅទីក្រុង Beijing។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីចិន Chu An Lai នាពេលនោះបានស្នើជូនកាដូខ្លាឃ្មុំផេនដាចំនួនពីរទូដល់សហរដ្ឋអាមេរិក។ គូ Ling Ling និង Hsing Hsing ក្រោយមកត្រូវបានបញ្ជូនទៅកាន់សួនសត្វជាតិ Smithsonian នៅទីក្រុង Washington ក្នុងខែមេសា ឆ្នាំ ១៩៧២ ដោយទទួលបានការស្រឡាញ់ចូលចិត្តយ៉ាងឆាប់រហ័សពីសំណាក់សាធារណជន និងបានក្លាយជានិមិត្តរូបនៃការប្រែប្រួលជាវិជ្ជមានក្នុងទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសទាំងពីរ បន្ទាប់ពីការប្រឈមមុខដាក់គ្នាយ៉ាងយូរ។

បន្ទាប់ពីខ្លាឃ្មុំមួយគូនេះបានងាប់ ប្រទេសចិនបានបញ្ចប់ទម្រង់នៃការជូនកាដូខ្លាឃ្មុំផេនដា ហើយប្តូរទៅជាការឱ្យខ្ចីវិញ សំដៅពង្រឹងការការពារប្រភេទសត្វដែលកំពុងប្រឈមនឹងការផុតពូជនេះ។

ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ខ្លាឃ្មុំផេនដាជាច្រើនជំនាន់បានរស់នៅក្នុងបណ្តាសួនសត្វនៅសហរដ្ឋអាមេរិក តាមរយៈកិច្ចព្រមព្រៀងឱ្យខ្ចីនានា។ សួនសត្វមួយចំនួននៅសហរដ្ឋអាមេរិកបានប្រគល់ខ្លាឃ្មុំផេនដាត្រឡប់ទៅប្រទេសចិនវិញក្នុងឆ្នាំ ២០២៣ និងឆ្នាំ ២០២៤ នៅពេលដែលកិច្ចសន្យាផុតកំណត់ ចំពេលដែលទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីមានភាពតានតឹងដោយសារការខ្វែងគំនិតគ្នាលើវិស័យពាណិជ្ជកម្ម បច្ចេកវិទ្យា និងភូមិសាស្ត្រនយោបាយ។

បណ្តាញនៃបណ្តា «ទូតសុឆន្ទៈ»

យោងតាមទិន្នន័យផ្លូវការពីប្រទេសចិន បច្ចុប្បន្នទីក្រុង Beijing មានខ្លាឃ្មុំផេនដាយក្សប្រមាណ ៤០ ក្បាល កំពុងរស់នៅក្នុងប្រទេសចំនួន ១៥។

កូរ៉េខាងត្បូងបានទទួលយកខ្លាឃ្មុំពីរគឺ Ai Bao និង Le Bao តាំងពីឆ្នាំ ២០១៦ ក្នុងក្របខ័ណ្ឌនៃកម្មវិធីអភិរក្សរួម បន្ទាប់ពីដំណើរទស្សនកិច្ចនៅទីក្រុង Seoul ក្នុងឆ្នាំ ២០១៤ របស់ប្រធានរដ្ឋចិន Xi Jinping សំដៅពង្រឹងទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី។

សិង្ហបុរី ម៉ាឡេស៊ី និងឥណ្ឌូណេស៊ី ក៏ធ្លាប់បានទទួលយកខ្លាឃ្មុំផេនដាពីប្រទេសចិន ក្នុងក្របខ័ណ្ឌនៃភាពជាដៃគូអភិរក្សផងដែរ។ សួនសត្វ Adelaide នៅប្រទេសអូស្ត្រាលី បច្ចុប្បន្នជាកន្លែងតែមួយគត់ដែលចិញ្ចឹមថែរក្សាប្រភេទសត្វនេះនៅក្នុងតំបន់អូសេអានី។

នៅឆ្នាំ ២០២២ កាតាបានក្លាយជាប្រទេសដំបូងគេនៅមជ្ឈិមបូព៌ា ដែលបានទទួលយកខ្លាឃ្មុំផេនដាយក្ស នៅពេលដែលសត្វពីរគឺ Si Hai និង Jing Jing បានមកដល់ប្រទេសនេះភ្លាមៗមុនការប្រកួតពានរង្វាន់បាល់ទាត់ពិភពលោក FIFA World Cup ក្នុងបរិបទដែលទំនាក់ទំនងរវាងទីក្រុង Beijing និងទីក្រុង Doha កំពុងរីកធំធាត់លើវិស័យជាច្រើន ចាប់ពីពាណិជ្ជកម្មរហូតដល់ការផ្លាស់ប្តូរវប្បធម៌។

នៅតំបន់អឺរ៉ុប ខ្លាឃ្មុំផេនដាគឺជាផ្នែកមួយនៃកម្មវិធីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអភិរក្សយូរអង្វែង រវាងប្រទេសចិន ជាមួយបារាំង អាល្លឺម៉ង់ អូទ្រីស អេស្ប៉ាញ ហូឡង់ និងបែលហ្ស៊ិក។

ប្រទេសបារាំងបានទទួលយកខ្លាឃ្មុំផេនដាក្នុងឆ្នាំ ២០១២។ ពីរឆ្នាំក្រោយមក បែលហ្ស៊ិកបានទទួលយកខ្លាឃ្មុំផេនដាមួយគូ ក្នុងឱកាសដំណើរទស្សនកិច្ចថ្នាក់រដ្ឋរបស់ប្រធានរដ្ឋ Xi Jinping។ នាពេលនោះ មេដឹកនាំចិន រួមជាមួយព្រះមហាក្សត្រ Philippe បានយាង និងអញ្ជើញចូលរួមពិធីសម្ពោធតំបន់ចិញ្ចឹមដែលបានរៀបចំឡើងជាពិសេសសម្រាប់ខ្លាឃ្មុំផេនដា។

ប្រទេសរុស្ស៊ីបានទទួលយកខ្លាឃ្មុំផេនដាចំនួនពីរទូគឺ Ru Yi និង Ding Ding ក្នុងឆ្នាំ ២០១៩ ក្រោមកម្មវិធីអភិរក្សរួម ក្នុងឱកាសរំលឹកខួបលើកទី ៧០ នៃការបង្កើតទំនាក់ទំនងការទូតរវាងចិន និងរុស្ស៊ី។ នៅក្នុងខែមិថុនា ឆ្នាំដដែលនោះ ប្រធានរដ្ឋចិន Xi Jinping និងប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី Vladimir Putin បានអញ្ជើញចូលរួមពិធីសម្ពោធតំបន់ចិញ្ចឹមខ្លាឃ្មុំផេនដា ក្នុងអំឡុងដំណើរទស្សនកិច្ចនៅទីក្រុង Moscow របស់មេដឹកនាំចិន។

បច្ចុប្បន្ន សហរដ្ឋអាមេរិកមានខ្លាឃ្មុំផេនដាយក្សចំនួន ៦ ក្បាល នៅតាមសួនសត្វចំនួន ៣ ដែលជាចំនួនច្រើនជាងប្រទេសណាៗទាំងអស់ក្រៅពីប្រទេសចិន។

ករណីពិសេសមួយគឺ Xin Xin ដែលកើតក្នុងឆ្នាំ ១៩៩០ នៅសួនសត្វ Chapultepec នៅក្នុង Mexico City។ នេះគឺជាសត្វខ្លាឃ្មុំផេនដាយក្សតែមួយគត់នៅលើពិភពលោក ដែលមិនស្ថិតនៅក្រោមកម្មសិទ្ធិរបស់ប្រទេសចិន ដោយសារតែ Xin Xin គឺជាកូនរបស់គូខ្លាឃ្មុំដែលត្រូវបានជូនជាកាដូដល់ម៉ិកស៊ិកក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៥ មុនពេលដែលទីក្រុង Beijing ប្តូរទៅជាទម្រង់នៃការឱ្យខ្ចី។

នៅពេលដែលនិមិត្តរូបនៃមិត្តភាពប្រឈមមុខនឹងកម្រិតព្រំដែនថ្មី

ប្រសិនបើនៅក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៧០ ខ្លាឃ្មុំផេនដាអាចក្លាយជានិមិត្តរូបដ៏លេចធ្លោសម្រាប់ចំណុចរបត់មួយនៅក្នុងទំនាក់ទំនងរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងចិន នោះបរិបទនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះមានសភាពខុសប្លែកទាំងស្រុង។

ការប្រកួតប្រជែងរវាងប្រទេសទាំងពីរលើវិស័យជាច្រើន បានធ្វើឱ្យប្រជាជនអាមេរិកកាន់តែច្រើនឡើងសម្លឹងមើលការរីកចម្រើនខាងបច្ចេកវិទ្យា អំណាចសេដ្ឋកិច្ច និងយោធារបស់ប្រទេសចិន ដោយក្តីព្រួយបារម្ភ។

ការស្ទង់មតិដែលធ្វើឡើងដោយសាកលវិទ្យាល័យ Chicago ក្នុងឆ្នាំ ២០២៦ បានបង្ហាញឱ្យឃើញថា មានតែ ២៨% នៃមនុស្សពេញវ័យនៅសហរដ្ឋអាមេរិកដែលត្រូវបានសាកសួរ បានយល់ឃើញថា ការបញ្ជូនខ្លាឃ្មុំផេនដាទៅកាន់បណ្តាសួនសត្វនៅសហរដ្ឋអាមេរិក អាចធ្វើឱ្យពួកគេមានទស្សនៈវិជ្ជមានជាងមុនចំពោះប្រទេសចិន។

លោក Chong Ja Ian សាស្ត្រាចារ្យរងផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយនៅសាកលវិទ្យាល័យជាតិសិង្ហបុរី បានវាយតម្លៃថា ទំនាក់ទំនងរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងចិន នាពេលបច្ចុប្បន្នមានភាពស្មុគស្មាញជាងមុនឆ្ងាយណាស់ ដែលធ្វើឱ្យឥទ្ធិពលរូបភាពពីខ្លាឃ្មុំផេនដាពិបាកនឹងរក្សាបាននូវភាពខ្លាំងក្លាដូចកាលពីអតីតកាល។

យោងតាមលោក សាធារណជនអាមេរិកនាពេលបច្ចុប្បន្នយកចិត្តទុកដាក់កាន់តែខ្លាំងលើសកម្មភាពរឹងត្អឹងរបស់ប្រទេសចិន។ ខណៈដែលប្រទេសទាំងពីរបន្តមានវិស័យនានាដែលត្រូវការកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ការប្រកួតប្រជែងជាយុទ្ធសាស្ត្រក៏កាន់តែមានភាពតានតឹងឡើងក្នុងពេលដំណាលគ្នា។

ការស្ទង់មតិរបស់សាកលវិទ្យាល័យ Chicago ក៏បានបង្ហាញផងដែរថា ភាគច្រើននៃអ្នកចូលរួមមានបំណងចង់ឃើញសកម្មភាពជាក់ស្តែងជាងនេះពីប្រទេសចិននៅក្នុងទំនាក់ទំនងជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក ដូចជាកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទប់ស្កាត់សារធាតុគីមីដើម fentanyl ការបន្ធូរបន្ថយការរឹតបន្តឹងពាណិជ្ជកម្ម និងការពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអប់រំ។

លោក Czeslaw Tubilewicz ក៏បានទទួលស្គាល់ផងដែរថា នៅពេលដែលបញ្ហានានាស្តីពីសន្តិសុខជាតិ និងផលប្រយោជន៍ភូមិសាស្ត្រនយោបាយត្រូវបានដាក់នៅលំដាប់ជួរមុខ នោះនិមិត្តរូបខ្លាឃ្មុំផេនដាពិបាកនឹងជះឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងដល់ការយល់ដឹងរបស់សាធារណជនដូចពីមុនណាស់។

ចំណុចទាំងនោះបានបង្ហាញឱ្យឃើញថា «ការទូតខ្លាឃ្មុំផេនដា» នៅតែមានតម្លៃជាឧបករណ៍បង្កើតសុច្ឆន្ទៈ និងរក្សាការផ្លាស់ប្តូរប្រជាជននិងប្រជាជន ប៉ុន្តែប្រសិទ្ធភាពរបស់វាកាន់តែអាស្រ័យលើបរិបទដ៏ទូលំទូលាយនៃទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសចិនជាមួយប្រទេសនីមួយៗ។ នៅក្នុងបរិយាកាសអន្តរជាតិដែលមានការប្រកួតប្រជែងខ្លាំងជាងមុន និមិត្តរូបនៃមិត្តភាពទាំងឡាយអាចបើកបន្ថែមលំហនៃការទាក់ទងគ្នា ប៉ុន្តែពិបាកនឹងជំនួសឱ្យលទ្ធផលនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាក់ស្តែងបានឡើយ៕

អ្នកប្រាជ្ញ ចិន៖ ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់អគ្គលេខាធិការបក្ស ប្រធានរដ្ឋ To Lam ក្នុងគោលបំណងធ្វើឱ្យជាក់ស្តែងនូវបណ្តាផែនការយុទ្ធសាស្ត្រជារួម យុគសម័យ - សាស្ត្រាចារ្យ Hung Ly Luc វិទ្យាធិការនៃវិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវជាតិ និងតំបន់ នៃសាកលវិទ្យាល័យពាណិជ្ជកម្មក្រៅប្រទេស Bac Kinh បានដាក់ចេញនូវការវាយតម្លៃខាងលើ នៅមុនពេលដំណើរទស្សនកិច្ចផ្លូវរដ្ឋនៅប្រទេស ចិន របស់អគ្គលេខាធិការបក្ស ប្រធានរដ្ឋ To Lam។

ទិដ្ឋភាពទូទៅនៃពិធីទទួលបដិសណ្ឋារកិច្ចរបស់ប្រធានរដ្ឋចិន លោក Xi Jinping ជូនចំពោះប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump យុគសម័យ - នាព្រឹកថ្ងៃទី ១៤ ខែឧសភា ប្រធានរដ្ឋចិន លោក Xi Jinping បានទទួលបដិសណ្ឋារកិច្ចចំពោះប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump ជាមួយនឹងពិធីសារផ្លូវការយ៉ាងមហោឡារិក នៅមហាវិមានប្រជាជន ក្នុងរដ្ឋធានីប៉េកាំង។

ម៉ាញដាត